Dit zijn de meest notoire en dodelijke ziekmakers in voedsel

Dit zijn de meest notoire en dodelijke ziekmakers in voedsel

Ieder jaar worden er in Nederland zo'n 650.000 mensen ziek door ziekmakende pathogenen via voedsel. Jaarlijks overlijden daardoor ongeveer 80 mensen. Welke producten veroorzaken de meeste zieken en welke pathogenen zijn het dodelijkst?

In december 2020 bracht het RIVM een nieuwe rapportage uit over de ziektelast die werd veroorzaakt door de meest notoire voedseloverdraagbare pathogenen in Nederland van 2015 tot en met 2019. Dit onderzoek wordt elk jaar gedaan en kijkt naar de 14 ziekteverwekkers die de maag of darm kunnen infecteren.

Hoewel alle genoemde pathogenen via voedsel overdraagbaar zijn, is voedsel maar in 40% van de gevallen de oorzaak van de infecties. 60% van de infecties wordt veroorzaakt door andere oorzaken zoals besmetting via oppervlaktewater, dieren en via andere mensen. Dit is per ziekteverwekker anders.

DALY’s

Om de ziektelast van deze pathogenen uit te drukken, wordt gesproken over zogeheten DALY’s (Disability Adjusted Life Year). Dat is een internationale maat voor het aantal gezonde levensjaren dat verloren gaat door ziekte of eerder dan ‘normaal’ overlijden. Het totaal aantal DALY’s die deze 14 ziekteverwekkers in 2019 veroorzaakten, is hetzelfde als in 2018 en 2017 (11.000 DALY’s). De ziektelast via voedsel is in 2019 geschat op 4.200, en is daarmee iets lager dan in 2018 (4.300 DALY’s).

Kosten

De totale kosten van deze ziektelast worden geschat op 423 miljoen euro. Dat is lager dan in 2018 (426 miljoen). De kosten van de ziektelast door besmet voedsel zijn iets gestegen: 174 miljoen euro in 2019 ten opzichte van 171 miljoen euro in 2018. De verschillen in DALY’s en kosten komen vooral doordat het aantal infecties dat een aantal van de ziekteverwekkers veroorzaakte veranderde. Het gaat om norovirus, rotavirus, Cryptosporidium spp., en Campylobacter spp.

Dit is het aandeel van voedsel in de infecties

In deze figuur zijn de belangrijkste besmettingsroutes weergegeven van de infecties die de 14 genoemde pathogenen veroorzaakten in 2019. Voedsel blijft met 647.000 gevallen op een totaal van bijna 1,6 miljoen de belangrijkste besmettingsroute (41% van de besmettingen). b) De cijfers zijn afgerond. c) De kosten worden uitgedrukt in miljoenen euro’s en zijn gebaseerd op 2017.

Type producten bij voedselbesmettingen

Deze figuur laat het aantal voedselinfecties in Nederland in 2019 zien, uitgesplitst naar type voedselproduct. Uiteraard ook hier weer veroorzaakt door één van de 14 genoemde pathogenen. Het grootste aandeel in de besmettingen komt nog altijd van rund- en lamsvlees. Verder hebben varkensvlees, pluimvee, zuivel en vis en schaaldieren nog altijd een groot aandeel. b) De cijfers zijn afgerond. c) De kosten worden uitgedrukt in miljoenen euro’s en zijn gebaseerd op 2017.

Voedselinfecties 2015-2019 per type pathogeen

In deze figuur staan de bijdragen van de 14 meest voorkomende pathogenen aan het aantal voedselinfecties in Nederland. Dit voor de jaren 2015 tot en met 2019. b) De cijfers zijn afgerond. c) De kosten worden uitgedrukt in miljoenen euro’s en zijn gebaseerd op 2017. * Vanaf 2015 wordt er een nieuwe rekenmethode gebruikt voor de pathogenen Hepatitis E, Cryptosporidium spp. en Giardia spp. Daarom wijken deze getallen af van getallen in eerdere publicaties.

Dodelijke slachtoffers door voedselinfecties per pathogeen

In deze grafiek is af te lezen hoeveel voedselinfecties per pathogeen hebben geleid tot de dood. In de periode 2015 tot en met 2019 ligt het aantal slachtoffers in Nederland tussen de 76 en de 93.

DALY per jaar

In deze grafiek is de ziektelast per pathogeen per jaar te vinden. DALY staat voor Disability Adjusted Life Year. Dat is een internationale maat voor het aantal gezonde levensjaren dat verloren gaat door ziekte of eerder dan ‘normaal’ overlijden. Dan is te zien dat Campylobacter de grootste ziektelast geeft, gevolgd door Toxoplasma gondii.

Meer VMT On Topic-artikelen over pathogenen

Onderdeel van de collectie

Listeria monocytogenes

Het is van cruciaal belang dat voedselproducenten controle hebben over Listeria monocytogenes in hun productie. In deze collectie gaan we in op het gevaar van deze pathogeen voor de voedingsindustrie en wat er gedaan kan worden om het risico te beheersen. Mis je iets in deze collectie of kun je iets toevoegen, laat het de redactie van VMT weten via redactie.vmt@vmnmedia.nl

Willem Paul de Mooij

Willem Paul de Mooij

Hoofdredacteur VMT

Willem Paul de Mooij is hoofdredacteur van VMT. Binnen VMT schrijft hij vooral over het thema Voedselveiligheid & Kwaliteit.

Vogelgriep en voedselveiligheid: experts maken zich nog geen zorgen

Vogelgriep en voedselveiligheid: experts maken zich nog geen zorgen

Bij Amerikaanse geiten en koeien is vogelgriep (aviaire influenza) aangetroffen. Koemelk van de besmette zoogdieren bevatte ook virusdeeltjes. Is...

Kraanwater in Amerika mag veel minder PFAS bevatten dan in Europa

Kraanwater in Amerika mag veel minder PFAS bevatten dan in Europa

Amerikaanse autoriteiten hebben aangekondigd een drinkwaterstandaard in te voeren om burgers te beschermen tegen PFAS. De nieuwe Amerikaanse normen...

PFAS in voeding is een nieuw zorgenkindje voor de voedingsindustrie. (Foto: Shutterstock)

Gezondheidsdienst waarschuwt voor eieren met PFAS

De Friese GGD adviseert om voorlopig geen eieren te eten van kippen die scharrelen rondom de Jelsumer Fear en Lytse Feart, twee vaarten ten noorden...

Bron: Pixabay

Cashewnoten teruggeroepen vanwege salmonella

Een bedrijf uit Californië in de Verenigde Staten roept partijen Trader Joe's Nuts die in Amerika op de markt zijn gebracht terug omdat ze mogelijk...

Bron: Pixabay

2 doden en 6 zieken in Taipei door bongkrekzuur

In een restaurant in Taipei, Taiwan hebben 21 gasten een voedselvergiftiging opgelopen na het eten van hetzelfde soort eten. Twee gasten overleden en...

Hoe bruiner de biefstuk, hoe lager de koopbereidheid. Is klant te herprogrammeren in strijd tegen verspilling?

Hoe bruiner de biefstuk, hoe lager de koopbereidheid. Is klant te...

In de strijd tegen voedselverspilling lijkt er soms minder aandacht te zijn voor vlees, vindt Dr. Annika Thies van het Duitse Thünen Institute for...

Bron: Pixabay

Medewerker melkveehouderij door koe besmet met H5N1-vogelgriep in...

Gezondheidsfunctionarissen in Texas in de Verenigde Staten meldden begin april dat een persoon die in contact was geweest met koeien, de...

FSSC wil duurzaamheid verankeren: 'Voedselveiligheid implementeren betekent ook voedselverspilling verminderen'

FSSC wil duurzaamheid verankeren: 'Voedselveiligheid implementeren...

In een wereld waarin mensen zich steeds bewuster worden van de impact van de voedselproductie op de planeet, speelt FSSC 22000 een cruciale rol door...