Klimaatverandering, technologische ontwikkelingen zoals AI en geopolitieke onrust kunnen Europese voedselsystemen onder druk zetten. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM.

In de Verenigde Staten (VS) zijn twee doden gevallen als gevolg van de cyclospora uitbraak. De Amerikaanse staat Michigan telt inmiddels 11.234 cyclosporiasis gevallen. VS-breed ligt het aantal meldingen op ruim 20.000 zieken. De grote uitbraak in het land wordt in verband gebracht met ijsbergsla.

Het RIVM heeft het onderzoek naar een grote Nederlandse uitbraak van Salmonella Enteritidis heropend. Het cluster telde in 2025 tachtig patiënten, maar een besmettingsbron werd niet gevonden.

De extra maatregelen om Salmonella Enteritidis terug te dringen hebben het probleem nog niet opgelost. Dat blijkt uit de nieuwe jaarrapportage van het RIVM over voedselgerelateerde en enterale infecties.

Het RIVM heeft gekeken naar de voedingsmiddelen die in 2025 te koop waren in de Nederlandse supermarkt. Ze zien dat de samenstelling ietsje is verbeterd. Meer is nodig om de doelen in 2030 te halen. Dit zijn de belangrijkste bevindingen uit het rapport.

Bij STEC-infecties blijft de bron vaak onbekend. Daardoor is het lastig om besmettingsroutes aan te wijzen en gericht maatregelen te nemen. Een Nederlandse analyse van RIVM, Wageningen Food Safety Research en NVWA laat zien dat whole genome sequencing (WGS) veel informatie oplevert, maar bij STEC vaak geen directe koppeling geeft tussen patiënt en bron.

In steeds meer Europese landen loopt het aantal besmettingen met listeria op, behalve in Nederland. Dat zou kunnen komen doordat sluimerende besmettingsbronnen bij voedselproducenten snel worden opgespoord en aangepakt. "De clustermatige aanpak heeft dus een duidelijk effect."

Het RIVM bracht de milieubelasting van verschillende voedingsgroepen door de hele keten heen in kaart. De inzichten moeten volgens het RIVM helpen bij het ontwikkelen van meer duurzame producten en duurzamer beleid.

Hoe groter het scharrelgebied van hobbykippen, hoe meer PFAS er waarschijnlijk in de eieren van de dieren zit. De hoeveelheid eieren die kippen leggen is ook van invloed op de PFAS-concentratie per ei. Het RIVM bevestigt dat wormen de oorzaak zijn van de aanwezigheid van PFAS in eieren.

Het RIVM waarschuwt reizigers voor een uitbraak van shigellose op de Kaapverdische eilanden Sal en Boa Vista. Sinds september 2025 zijn bij acht Nederlandse toeristen dezelfde shigellabacterie aangetroffen die in 2022 al verantwoordelijk was voor een uitbraak op Sal. Ook andere Europese landen melden recent patiënten die in Kaapverdië zijn geweest.