De herformulering van voedingsmiddelen in Nederland gaat verder dan geïsoleerde receptwijzigingen. Via de Nationale Aanpak Productverbetering (NAPV) stimuleert het Nederlandse Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport fabrikanten om de samenstelling van bewerkte voedingsmiddelen stapsgewijs te verbeteren in een breed scala aan productcategorieën.
“De koers is duidelijk: minder toegevoegd zout en suiker, lagere gehaltes aan verzadigd vet, meer vezels en gezondere vetten”, aldus Caique Coomans Paixao, accountmanager Food Ingredients bij Foodology by Univar Solutions. “De aanpak erkent dat niet elk product op dezelfde manier of in hetzelfde tempo kan worden aangepast. Verbetering is daarom opgezet als een geleidelijk proces met productspecifieke criteria en haalbare stappen.”
Dit sluit volgens hem aan bij een bredere Europese ambitie. “De ‘Farm to Fork’-strategie van de Europese Commissie koppelt gezondere voedingspatronen aan een voedselsysteem dat eerlijk, milieuvriendelijk en veerkrachtig is. In deze context gaat herformulering niet louter over het verwijderen of vervangen van een enkel ingrediënt. Het gaat om het vinden van een werkbaar evenwicht tussen voedingssamenstelling, acceptatie door de consument, voedselveiligheid, betaalbaarheid, verwerkbaarheid en duurzaamheid.”
Wat vragen de Nederlandse autoriteiten van fabrikanten?
Coomans Paixao: “In het kader van de NAPV worden producten gegroepeerd op basis van kenmerken zoals samenstelling, productiemethode, houdbaarheid en textuur. Binnen elke relevante productgroep worden verschillende grenswaarden vastgesteld voor zout, suiker en verzadigd vet, waardoor stapsgewijze verbeteringen mogelijk worden. De vezelcriteria zijn momenteel van toepassing op broodcategorieën.
Het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport streeft ernaar dat in 2030 de helft van de producten in elke productgroep tot de beste categorie behoort en niet meer dan 10% tot de slechtste categorie, voor de voedingsstoffen waarop de aanpak betrekking heeft.
Voor fabrikanten biedt dit een praktisch traject voor herformulering. Een product hoeft niet per se onmiddellijk van de huidige samenstelling naar de meest ambitieuze drempelwaarde te gaan. Afhankelijk van het product en het uitgangspunt kan de herformulering stap voor stap plaatsvinden, waarbij elke verandering bijdraagt aan de bredere doelstellingen voor 2030.”

Hoeveel vooruitgang is er al geboekt?
“Uit de eerste NAPV-monitor, gebaseerd op voedingsmiddelen die in 2025 in Nederlandse supermarkten verkrijgbaar waren, bleek dat de productsamenstelling licht was verbeterd ten opzichte van 2020. Er is echter nog verdere vooruitgang nodig om de doelstellingen voor alle productgroepen en voedingsstoffen tegen 2030 te halen.
Het zoutgehalte was in ongeveer een kwart van de beoordeelde productgroepen iets lager, met een daling van ongeveer 0,1 tot 0,3 gram per 100 gram product. Ook het suikergehalte was in ongeveer een kwart van de productgroepen lager, doorgaans met 2 tot 4 gram per 100 gram.
Vezels werden alleen gemeten in brood, waarbij de grootste verandering werd vastgesteld bij bruin brood, met een toename van ongeveer 0,3 gram per 100 gram ten opzichte van 2020. De resultaten voor verzadigde vetten varieerden per productcategorie.
Deze bevindingen wijzen erop dat de herformulering vordert, maar nog niet consistent over de hele markt. Ze onderstrepen ook het belang van oplossingen die fabrikanten op grote schaal kunnen toepassen zonder de productkwaliteit of commerciële levensvatbaarheid in gevaar te brengen.”
Hersamenstelling is zelden een kwestie van het simpelweg verminderen van één voedingsstof”
Wat betekent dit voor herformuleringsstrategieën?
“Hersamenstelling is zelden een kwestie van het simpelweg verminderen van één voedingsstof, aangezien suiker, zout en vet van invloed kunnen zijn op textuur, viscositeit, bruinkleuring, vochtbeheer, microbiële stabiliteit, houdbaarheid en de algehele acceptatie door de consument.
Het verminderen vereist daarom een benadering waarbij het product als geheel wordt bekeken. R&D-teams moeten nagaan hoe meerdere ingrediënten en procesparameters op elkaar inwerken, terwijl inkoop- en commerciële teams de beschikbaarheid, de veerkracht van de aanvoer en de gebruikskosten moeten beoordelen.
De stapsgewijze structuur van de NAPV sluit aan bij deze praktische realiteit. Deze stelt fabrikanten in staat om de meest geschikte volgende verbetering voor een product te identificeren, terwijl een duidelijke koers voor de langere termijn wordt aangehouden.”
Hoe kan herformulering bijdragen aan duurzamere voedingsproducten?
“Op EU-niveau worden gezondere voedingspatronen en een duurzamer voedselsysteem steeds vaker gezien als onderling verbonden doelstellingen. Herformulering kan beide doelstellingen ondersteunen, maar voedings- en milieuresultaten lopen niet altijd automatisch gelijk. De keuze van ingrediënten, de efficiëntie van de verwerking en de houdbaarheid kunnen allemaal van invloed zijn op de duurzaamheidsresultaten. Voor fabrikanten betekent dit dat ze bij het evalueren van mogelijkheden voor herformulering rekening moeten houden met voeding, betaalbaarheid, veiligheid en milieueffecten.”

Waar liggen de belangrijkste technische afwegingen?
“In bakkerijtoepassingen kunnen enzymen een aantal technische functies vervullen die traditioneel door emulgatoren worden vervuld. In zuivelproducten kan lactase de waargenomen zoetheid verhogen, waardoor mogelijkheden ontstaan om de toegevoegde suiker te verminderen zonder dat dit ten koste gaat van de acceptatie bij de consument.
Vezels kunnen ook meerdere herformuleringsdoelstellingen tegelijk ondersteunen door bij te dragen aan de textuur, een deel van de suiker of het vet te vervangen en het vezelgehalte te verhogen. Of een oplossing geschikt is, hangt af van de productmatrix, de verwerkingsomstandigheden, de sensorische verwachtingen en de vereiste houdbaarheid.
De gebruikskosten zijn vaak een betere maatstaf dan alleen de prijs van het ingrediënt, aangezien herformuleringsoplossingen meerdere functionele en nutritionele voordelen kunnen opleveren.”
In 2025 bleek dat de productsamenstelling in de Nederlandse supermarkten licht was verbeterd ten opzichte van 2020”
Welke rol kan een ingrediëntendistributeur spelen bij het omzetten van herformuleringsambities in werkbare oplossingen?
“Herformulering vereist samenwerking in de hele waardeketen om voedingsambities om te zetten in producten die goed presteren in de productie én voldoen aan de verwachtingen van de consument. Succesvolle projecten vereisen vaak meerdere ingrediënten en technologieën die onder commerciële productieomstandigheden zijn getest.
Ingrediëntendistributeurs zoals Foodology by Univar Solutions kunnen een belangrijke rol spelen door fabrikanten in contact te brengen met ingrediëntentechnologieën, expertise op het gebied van receptuurontwikkeling, kennis van regelgeving, inkoop en andere mogelijkheden, zoals:
- Ingrediënteninkoop: Toegang bieden tot een breed assortiment aan ingrediënten en oplossingen van strategische leveranciers, waardoor fabrikanten via één partner verschillende opties voor herformulering kunnen beoordelen.
- Technische ondersteuning: We helpen fabrikanten bij het selecteren van ingrediënten die geschikt zijn voor specifieke verwerkingsomstandigheden, productformaten en voedingsdoelstellingen.
- Ondersteuning bij herformulering: Het uitvoeren van proeven en het ontwikkelen van prototypes samen met applicatie-experts in de proefkeuken van het Global Solution Centre in Essen, Duitsland.
- Kostenanalyse: Het vergelijken van mogelijke oplossingen op basis van de gebruikskosten, zodat fabrikanten hun herformuleringsdoelstellingen kunnen bereiken zonder onnodige kosten te maken.
Door technische en regelgevende expertise te combineren, kunnen distributeurs fabrikanten helpen bij het ontwikkelen van schaalbare herformuleringsoplossingen. De sleutel is om stap voor stap betere producten te ontwikkelen, met behoud van de veiligheid, kwaliteit, prestaties en aantrekkingskracht voor de consument waarop hun succes berust.”
Dit artikel is gesponsord door Foodology by Univar Solutions.









