Beter voorkomen dan verrotten #1: Zo groot is de omvang van wereldwijd voedselverlies

Beter voorkomen dan verrotten #1: Zo groot is de omvang van wereldwijd voedselverlies
Voedselbederf is een van de grootste oorzaken van voedselverlies wereldwijd (Beeld: Westerdijk Instituut)

Voedselbederf is één van de grootste oorzaken van voedselverlies wereldwijd. In deze serie 'Beter voorkomen dan verrotten', onderzoeken we de rol van micro-organismen in het bederf van producten en wat de voedingsmiddelenindustrie daaraan kan doen. In dit eerste artikel: de omvang van de wereldwijde verspilling en de klimaatimpact daarvan.

De enorme hoeveelheid voedsel die wereldwijd wordt geproduceerd, is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van alle antropogene broeikasgasemissies1. In 2015 werd deze uitstoot geschat op 14–22 gigaton CO2-equivalenten (met een gemiddelde van 18), waarvan 27% werd uitgestoten door de geïndustrialiseerde landen. Dit komt neer op ongeveer 2,4 ton CO2-uitstoot per capita per jaar. Afvalverwerking en waterzuivering zijn verantwoordelijk voort ongeveer 10% van dit totaal.

Berekeningen

Is het mogelijk om de hoeveelheid geproduceerd voedsel te schatten en de verliezen te bepalen? Deze berekeningen zijn verre van eenvoudig en veel verschillende gegevens zijn hiervoor nodig. Caldeira et al.2 berekenden een primaire productie van 638 Mt (megaton) voedsel (plant- en dierlijk nat gewicht) in de Europese Unie in 2011. Gedurende de voedselproductieketen wordt 129 Mt voedselafval gegenereerd, waarvan 60 Mt plaatsvindt tijdens de consumptiefase. De auteurs stelden dat: “De voedselgroepen die het hoogste hoeveelheid verliezen vertonen, gedurende alle fasen van de toeleveringsketen, zijn fruit en groenten (totaal geproduceerd 160 Mt, verliezen bijna 44%). Uiteindelijk wordt 306 Mt van de geproduceerde hoeveelheden daadwerkelijk gegeten.

Figuur 1: Een collage van verschillende vruchten en groenten met schimmelbederf. De bovenste foto toont een verzameling producten, waaronder pompoenen, meloenen, uien, bananen en bessen, waarvan sommige zichtbare schimmel vertonen. Het middelste gedeelte bevat close-ups van beschimmelde en rotte plekken op sinaasappel, tomaat, meloen en pompoen, waarbij de texturen en kleur van de bederf wordt benadrukt. Het onderste gedeelte toont gedetailleerde beelden van schimmelgroei op knoflook, appel, ui, een zwartgeblakerde banaan, frambozen en een granaatappel. (Foto's gemaakt door Jos Houbraken, naar Dijksterhuis, J., Houbraken, J. (2025). Fungal Spoilage of Crops and Food. In: Grüttner, S., Kollath-Leiß, K., Kempken, F. (eds) Agricultural and Industrial Applications. The Mycota, vol 16. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-81904-9_3).
Figuur 1: Een collage van verschillende vruchten en groenten met schimmelbederf. De bovenste foto toont een verzameling producten, waaronder pompoenen, meloenen, uien, bananen en bessen, waarvan sommige zichtbare schimmel vertonen. Het middelste gedeelte bevat close-ups van beschimmelde en rotte plekken op sinaasappel, tomaat, meloen en pompoen, waarbij de texturen en kleur van de bederf wordt benadrukt. Het onderste gedeelte toont gedetailleerde beelden van schimmelgroei op knoflook, appel, ui, een zwartgeblakerde banaan, frambozen en een granaatappel. (Foto's gemaakt door Jos Houbraken, naar Dijksterhuis, J., Houbraken, J. (2025). Fungal Spoilage of Crops and Food. In: Grüttner, S., Kollath-Leiß, K., Kempken, F. (eds) Agricultural and Industrial Applications. The Mycota, vol 16. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-81904-9_3).

Bederf als belangrijke oorzaak

In 2015 definieerden de Verenigde Naties de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG), die zijn gericht zijn op een vermindering van voedselverspilling in het jaar 2030 met 50% in zowel de detail- en consumentenhandel. Daarnaast is ook reductie van na-oogst en soortgelijke verliezen van belang. In 2011 werd het voedselverlies per capita geschat op 257 kg per jaar. Voedselafval is niet alleen het 'eetbaar' voedselafval, ook, bijvoorbeeld, de schil van een sinaasappel is dat. Zoals boven gezegd, bederfelijke gewassen zoals fruit en groenten zijn kwetsbaar. Bederf wordt veroorzaakt door de ontwikkeling van bacteriën en schimmels die gedurende alle fasen van productie en zullen een aanzienlijk deel van de verliezen veroorzaken.

Referenties

  1. Crippa M, Solazzo E, Guizzardi D (2021) Food systems are responsible for a third of global anthropogenic GHG emissions. Nat Food 2:198–209
  2. Caldeira C, De Laurentiis V, Corrado S, Van Holsteijn F, Sala S (2019) Quantification of food waste per product group along the food supply chain in the European Union: a mass flow analysis. Resour Conserv Recycl 149:479–488
  3. FAO (2018) The future of food and agriculture–alternative pathways to 2050. Rome. 224 pp. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO
  4. FAO (2019) The State of Food and Agriculture 2019. Moving forward on food loss and waste reduction.

Onderdeel van de collectie

Voedselverspilling

Voedselverspilling tegengaan staat hoog op de agenda van foodbedrijven. Hoe pakken bedrijven dit aan? Mis je iets in deze collectie of kun je iets toevoegen, laat het de redactie van VMT weten via redactie.vmt@vmnmedia.nl

Jan Dijksterhuis

Jan Dijksterhuis

Westerdijk Fungal Biodiversity Institute

Jos Houbraken

Jos Houbraken

Head Food and Indoor Mycology abij Westerdijk Fungal Biodiversity Institute

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

  1. EFSA adviseert nieuwe drempelwaarde voor toxine cereulide in babyvoeding
  2. Nederland importeert meer Iers rundvlees: 'Mercosur geen dreiging'
  3. Van longevity tot drinkbare maaltijdvervangers: 5 trends in functional foods en dranken
  4. Nederlandse recalls en waarschuwingen januari: Ontbrekende houdbaarheidsdatum op zalmsnippers
  5. Belgische recalls en waarschuwingen januari: Mogelijke aanwezigheid stukjes metaal in chocoladebroodjes
  6. Salmonella maakt tientallen scholieren ziek in Spanje
  7. Nestlé en NVWA reageren op babyvoedingschandaal: 'Wij krijgen de kritiek, maar wij trokken aan de bel'
  8. Recalls België 2025 in beeld: allergenen en vreemde delen bovenaan
  9. CEO Those Vegan Cowboys over de volgende stappen in niet-dierlijke caseïne
  10. Ultrabewerkte voeding blijft aandacht vragen: zo vorm je als QA/RA-professional een onderbouwd standpunt
  1. Dodelijk kerstdiner in Italië: onderzoek richt zich op mogelijke besmetting via meel
  2. Verhaal van PeelPioneers stopt niet: dubbele doorstart voor fabriek en biochemie-divisie
  3. Nederlandse supermarkten in Europese top duurzaamheidsplannen, maar doelen Parijsakkoord nog niet in zicht
  4. Productinnovaties januari: Absolut Vodka en TABASCO lanceren spicy vodka
  5. Liever een eiwitconcentraat, maar dan lekker en functioneel? Wetenschappers testen droge scheiding en fermentatie
  6. Inspectiemethoden haringworm schiet alleen tekort bij sterk bewerkte producten
  7. Hoe groot zijn de voedselveiligheidsrisico's van voedselfraude?
  8. Verzwakt toezicht voedselveiligheid dreigt de VS een miljardenrekening te bezorgen
  9. Nederlandstalig etiket op voeding blijft verplicht
  10. PPWR-wetgeving: deze stappen kunnen organisaties al nemen