Natuurazijn op het etiket: erkenning voor een natuurlijke smaakmaker

Natuurazijn op het etiket: erkenning voor een natuurlijke smaakmaker

KENNISPARTNER - Tot voor kort werden azijn én natuurazijn door de Nederlandse wet -anders dan in andere landen- over één kam geschoren. Er zijn echter belangrijke verschillen. Sinds 1 juli kent de Nederlandse Warenwet een gereserveerde aanduiding voor natuurazijn. Dat maakt het voedingsmerken mogelijk om duidelijkheid te verschaffen richting de consument over de natuurlijke samenstelling van azijn en van producten waar azijn in is verwerkt.

Natuurazijn

Natuurazijn wordt al duizenden jaren geproduceerd door ‘dubbele fermentatie’. Uit landbouwproducten zoals fruit of suikerbiet wordt door gisten alcohol geproduceerd. Azijnzuurbacteriën zetten dat vervolgens met behulp van zuurstof om in azijnzuur. Een simpel biologisch proces op basis van één ingrediënt. Het resultaat, in Romaanse talen aangeduid als ‘zure wijn’ (vinaigre, vinagre, vinegar) is al eeuwenlang geliefd als voedingsmiddel. Het is bovendien een belangrijk conserveermiddel en een smaakversterker die gebruikt kan worden bij zoutreductie.

Synthetische azijn

De petrochemische industrie kent ook een chemisch proces om azijn te produceren. Daarbij wordt methanol (verkregen uit steenkool of aardgas) onder hoge druk en hoge temperatuur, en met een katalysator als rhodium of iridium, omgezet in azijnzuur. Dit azijnzuur vindt grotendeels zijn weg naar industriële toepassingen, maar afhankelijk van de kwaliteit kan het in verdunde vorm worden toegepast in levensmiddelen.

Verschil natuurazijn en synthetische variant

Al zijn de belangrijkste componenten – azijnzuur en water – in beide producten hetzelfde, er zijn belangrijke verschillen. Het grootste verschil: natuurazijn wordt bij milde procescondities gewonnen uit agrarische grondstoffen, synthetische azijn wordt bij hoge druk en temperatuur gewonnen uit fossiele grondstoffen. Een natuurproduct versus een petrochemisch product.

Gereserveerde aanduiding

In nagenoeg alle EU-landen wordt azijn gedefinieerd als het product van dubbele fermentatie. Bij synthetische azijn wordt dan gesproken over (een oplossing van) azijnzuur.

In Nederland echter stelde het Warenwetbesluit Gereserveerde Aanduidingen tot voor kort dat azijn wil zeggen: een vloeibare waar die azijnzuur als kenmerkend bestanddeel bevat, met dien verstande dat het gehalte aan azijnzuur van de waar ten minste 4 gram per 100 ml bedraagt. Daarbij is dus, bewust of onbewust, geen onderscheid gemaakt tussen natuurazijn en synthetische azijn.

Warenwetbesluit veranderd

Op 1 juli van dit jaar is hierin verandering gekomen. Aan het bewuste artikel in het Warenwetbesluit is een tweede lid toegevoegd: de aanduiding natuurazijn mag uitsluitend worden gebezigd voor een vloeibare waar als bedoeld in het eerste lid die wordt verkregen door een alcoholische en een azijnzure fermentatie van eet- of drinkwaren van agrarische oorsprong.

Betekenis

Deze aanpassing is van grote betekenis, en niet alleen omdat de wetgeving hiermee nu aansluit op gangbare definities in de ons omringende landen. Veel consumenten hechten eraan om uitsluitend natuurlijke producten en ingrediënten te nuttigen. Door de aanpassing kunnen ze nu een bewuste keuze maken. De natuurlijke herkomst en productiewijze van natuurazijn sluiten aan bij het streven naar een fossiel-vrije economie.

Etikettering

De nieuwe gereserveerde aanduiding voor natuurazijn biedt de mogelijkheid om dit als ingrediënt te benoemen op het etiket, bijvoorbeeld bij sauzen, groenteconserven of zuurwaren als augurk of haring. Hiermee is het meteen duidelijk dat het om een natuurlijk product gaat, voor veel consumenten een belangrijk aankoopargument.

Auteur: Jup van ’t Veld is chemicus en werkt namens Schuttelaar & Partners onder meer voor een producent van natuurazijn. Schuttelaar & Partners is kennispartner van VMT.

Nieuw allergenen beleid: dit houdt het in voor de industrie 

Nieuw allergenen beleid: dit houdt het in voor de industrie

Per 1 januari 2024 is er een nieuw Nederlands allergenenbeleid, vastgesteld door het ministerie van VWS. Daarnaast hebben de FNLI, het CBL en de NVWA...

Lisette Brouwers -  Product Manager Food bij Fairtrade Original

Visie R&D'er: 'Voldoen aan wetgeving stopt niet als je product in de...

VISIE OP WETGEVING - Bij het ontwikkelen van een nieuw product is wetgeving zeer belangrijk. Voldoet het product niet aan de wetgeving, zal je...

Beeld: Shutterstock

Consumentenbond over Nutri-Score: 'Producenten moeten het logo niet...

De Nutri-Score is inmiddels in Nederland het goedgekeurde voedselkeuzelogo. Vanuit de voedingsindustrie klinken zowel positieve als negatieve...

Update Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken per 1 april

Update Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken per 1 april

Op 1 april 2024 is de gewijzigde Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken (RvA) in werking getreden. De vorige versie van deze code stamt uit 2014....

6 aandachtspunten bij het plaatsen van de Nutri-Score

6 aandachtspunten bij het plaatsen van de Nutri-Score

Sinds 1 januari 2024 is de Nutri-Score het officiële voedselkeuzelogo in Nederland. Het logo kan consumenten helpen om producten met een betere...

Misleiding voorkomen? Reclame Code Commissie geeft tips rondom zelfregulering

Misleiding voorkomen? Reclame Code Commissie geeft tips rondom...

De Reclame Code Commissie is bekend vanwege de beoordeling van klachten over voedingsmiddelen. Zij oordelen over deze klachten door middel van...

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is een feit: dit zijn de ins en outs

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is een feit:...

Half maart is binnen de EU na lang onderhandelen een nieuwe Richtlijn op duurzaamheid aangenomen: de Corporate Sustainability Due Diligence Directive...

VWS start landelijke publiekscampagne Nutri-Score

VWS start landelijke publiekscampagne Nutri-Score

Vanaf begin dit jaar is de Nutri-Score officieel ingevoerd in Nederland. Nu het voedselkeuzelogo op steeds meer producten te vinden is, start het...