De Europese Commissie maakt in haar recente Q&A duidelijk dat de restrictie formeel geldt voor zowel intentioneel toegevoegde als niet-intentioneel aanwezige PFAS. Tegelijkertijd wordt expliciet aangegeven dat in de praktijk uitsluitend verpakkingen met intentioneel toegevoegde PFAS boven de drempelwaarden uitkomen. Deze observatie wordt ondersteund door aanvullend onderzoek (o.a. RI.SE, in opdracht van de Europese Commissie). Hieruit blijkt dat bij afwezigheid van intentioneel gebruik de kans op overschrijding van de grenswaarden verwaarloosbaar is. Ook de recente Guidance van de Commissie bevestigt dit beeld. Daarin staat een stapsgewijze benadering, beginnend met screening op totaal fluor (TF). Cruciaal is de conclusie dat, op basis van de huidige dataset, alle monsters die voldoen aan de eerste stap (≤ 50 mg/kg totaal fluor) ook voldoen aan de strengere PFAS-grenswaarden van 25 en 250 ppb. De implicatie hiervan is fundamenteel.
Van meten naar beheersen
Wanneer PFAS niet intentioneel worden toegepast, verschuift de bewijslast van meten naar beheersen. In die situatie kunnen producenten conformiteit aantonen via een chain-of-custody benadering, gebaseerd op volgende cruciale stappen:
- Kennis van grondstoffen: PFAS werd/wordt vooral toegepast voor vochtwering zoals bij papierpulp en karton, als slipadditief bij het blazen van PE folie en als losmiddel bij spuitgieten
- Controle van het productieproces
- Borging binnen de toeleveringsketen
Aanvullende analytische testen zijn dan niet vereist om aan te tonen dat aan de grenswaarden wordt voldaan.
Beheersen van risico’s
Dit sluit aan bij de systematiek van de PPWR. Niet het genereren van meetdata als doel op zich, maar het aantoonbaar beheersen van risico’s in de keten. De huidige praktijk, waarin op grote schaal testrapporten worden opgevraagd zonder geharmoniseerde methodiek, leidt tot kosten zonder duurzame waarde. Deze data zullen naar verwachting opnieuw beoordeeld moeten worden zodra de European Chemicals Agency met geharmoniseerde testmethoden komt. Het antwoord op artikel 5 is daarmee niet testen, maar solide procesbeheersing.
Deze column is geschreven door Robbert-Jan Pos (PackSense), Siem Haffmans (Partners for Innovation), Stefan Hermsen (Packademy) en Roland ten Koster (Universiteit Twente)
