Duurzame waterbesparing is mogelijk in de voedingsmiddelenindustrie

KENNISPARTNER - De voedingsmiddelenindustrie is met een waterverbruik van 300 miljoen kubieke meter per jaar de grootste verbruiker van grondwater in Nederland. Na de derde droge zomer op rij beseffen steeds meer mensen en ook bedrijven dat er constructieve oplossingen moeten komen om problemen als verzilting, waterbeperking en een te laag grondwaterpeil tegen te gaan.

Het is van belang goed na te denken hoe, in welke vorm en in welke stappen oplossingen voor waterbesparing gerealiseerd kunnen worden. De veiligheid van water en voeding moet hierbij altijd de hoogste prioriteit hebben.

Snelle winst

De eerste snelle procenten waterwinst kunnen vaak eenvoudig behaald worden na een interne scan. Dit kunnen eenvoudige procesaanpassingen zijn of een hergebruik van (spoel)water. Er is ook een groeiend aantal voedingsmiddelenbedrijven dat afvalwaterbehandeling toepast via een membraanbioreactor met ultrafiltratie (MBR/UF). Als daar een RO (omgekeerde osmose) achtergeschakeld wordt, gecombineerd met desinfectie, kan water keer op keer hergebruikt worden.

Het kan echter ook de moeite waard zijn om ‘stroomopwaarts’ in het proces te kijken wat er van waarde in het water zit. Afvalwater in de voedingsmiddelenindustrie bevat vaak product (spoelverlies), reinigingsmiddelen en natuurlijk energie. Door de spoelstappen slimmer in te richten, het CIP-proces te optimaliseren en na te denken over wat er zich van waarde bevindt in deze vloeistoffen, kunnen eenvoudig veel geld en ook grondstoffen bespaard en hergebruikt worden. Een afvalwaterzuivering is niet altijd nodig.

Membraanfiltratie

Een voorbeeld van een waterbesparingscase is bierbrouwer Grolsch. De brouwer behoort tot de top van zuinigste waterverbruikers in de branche en heeft de ambitie om steeds meer bier te brouwen met steeds minder water. Grolsch wil continu verbeteren en blijvend verduurzamen en streeft er dus naar om het waterverbruik per hectoliter bier verder omlaag te brengen. Door Grolsch wordt op jaarbasis ca. 20.000 m3 aan spoelwater van de ontijzerings-, onthardings- en ontmanganingsfilters geloosd op het riool. Om dit spoelwater opnieuw te gebruiken en om te zetten in proceswater heeft RWB, een lid van Water Alliance en een specialist op het gebied van afvalwaterhergebruik, een keramische membraanfiltratie-installatie ontworpen. De installatie levert water dat vrij is van deeltjes (> 100 nanometer) en heeft een recovery van meer dan 95%. Grolsch realiseert hiermee een waterbesparing van 3% op het totaalverbruik.

Netwerk voor watertechnologie

Een uitdaging bij waterbesparing in de voedingsmiddelenindustrie is dat elke case uniek is en afhankelijk is van het product, het proces en de procesvoering. Water Alliance is een netwerkorganisatie op het gebied van innovatieve en duurzame watertechnologie en telt ruim 110 leden.  De leden van Water Alliance zijn mkb’ers die actief zijn in de watertechnologie. Dit varieert van leidingwerk tot microbiologische afvalwaterzuivering, van slimme software tot drink-/proceswaterinstallaties en terugwinning van (chemische) componenten. Daarnaast heeft Water Alliance de beschikking over een groot (inter)nationaal netwerk. Niet alleen een netwerk van bedrijven, maar ook van andere instellingen, instituten en overheden. Water Alliance vormt samen met Wetsus (wetenschappelijk onderwijs) en CEW (toegepast onderzoek) de Water Campus in Leeuwarden, het trefpunt van watertechnologie in Nederland.

Innoveren met behoud van voedselkwaliteit

Door specifiek te kijken naar de uitdaging, kan Water Alliance heel gericht de juiste partners aan tafel zetten bij een unieke business case. Om nog meer uitwisseling van ervaringen tussen de leden en belangstellenden te creëren, organiseert Water Alliance op 15 oktober een Water Campus Business Café dat fysiek en online te bezoeken is en waar ook Grolsch zal vertellen over hun waterbesparing. Het maakt onderdeel uit van de reeks bijeenkomsten ‘Watertechnoloog ontmoet Voedingstechnoloog’ en heeft als onderwerp ‘Innoveren met behoud van voedselkwaliteit’. Want innoveren mag nooit ten koste gaan van voedselveiligheid.

Auteur: André Mepschen, business development nationaal bij Water Alliance, kennispartner van VMT