De rol van vochtbeheersing bij bestrijding Listeria

De rol van vochtbeheersing bij bestrijding Listeria

Goede reiniging en desinfectie spelen een belangrijke rol bij voedselveiligheid, maar ook vochtbeheersing is van cruciaal belang. Zogeheten ontvochtigingssystemen kunnen de overlevingskansen van ziekteverwekkers zoals Listeria minimaliseren.

In de voedingsmiddelenindustrie wordt veel aandacht besteed aan reiniging en desinfectie. Maar reinigen alleen is niet voldoende. Bij reiniging en desinfectie wordt water gebruikt en water is de broedplaats van schimmels, virussen en bacteriën. Wanneer oppervlakken na het schoonmaken niet goed worden gedroogd, is het schoonmaakwerk eigenlijk voor niets geweest.

Snel drogen na reiniging doet Listeria meer afsterven

Onderzoek van de Universiteit van Dijon (Frankrijk) heeft aangetoond dat het sterftecijfer van Listeria monocytogenes in vier dagen toeneemt van gemiddeld Log 2,5 met alleen reiniging en desinfectie tot > Log 7 met reiniging, desinfectie en snel drogen door een luchtdroger (Log = tijd die de bacterie nodig heeft om zich te vermenigvuldigen). Zie figuur 1.
De hogere sterfte van Listeria is het gevolg van de zogenaamde waterstresscyclus, die uit de volgende drie stappen bestaat: osmotische stress (het vocht wordt aan de cel onttrokken) -> rehydra-tiestress (na het drogen neemt de cel weer water op) -> oxidatieve stress. Herhaald drogen en rehydrateren verzwakken de celwand, waardoor de cel vaker aan zuurstof wordt blootgesteld.

Figuur 1.

Wateractiviteit

Reinigings- en desinfectiemiddelen hebben een beperkte werkingsduur. Als ze uitgewerkt zijn en de gereinigde oppervlakken nog nat zijn, kunnen micro-organismen en ziekteverwekkers opnieuw gaan groeien. De micro-organismen zullen dus overleven, zich vermenigvuldigen en uiteindelijk zelfs een biofilm vormen die beter bestand is tegen de meeste reinigingsmiddelen. Drogen na het schoonmaken is daarom essentieel.

Relatieve vochtigheid

Ook de beheersing van de relatieve vochtigheid tijdens de productie is van cruciaal belang. Bij een hoge relatieve vochtigheid zullen sommige bacteriën (zoals Listeria) zich zelfs bij lage temperaturen nog vermenigvuldigen. Micro-organismen in productie- en opslagruimten kunnen het best onder controle worden gehouden door ze na reiniging en desinfectie snel te drogen en door de luchtvochtigheid tijdens de productie te regelen. De meeste ziekteverwekkers en virussen hebben gemeen dat zij slecht gedijen bijeen relatieve luchtvochtigheid van ongeveer 50-60%.

Een bijkomend voordeel van zo'n lage luchtvochtigheid is dat onderhoud aan gebouwen en apparatuur minder vaak nodig is en materialen en (elektronische) apparatuur minder snel slijten. Ook is het voor mensen veel aangenamer om in een drogere atmosfeer te werken.

Sorptiedrogers

Voor een droog en daardoor hygiënisch productieklimaat kunnen bijvoorbeeld die sorptiedrogers van het Zweedse bedrijf Munters een oplossing zijn. Dit bedrijf is gespecialiseerd in ontvochtigingssystemen voor de voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie. De basis van hun droogmiddelontvochtigers wordt gevormd door een gepatenteerd droogwiel (zie afbeelding). Het vocht in de instromende proceslucht wordt afgegeven aan het droogmiddel in het wiel, waarna droge lucht uitstroomt. Een tweede, verwarmde luchtstroom (de zogenoemde reactivatielucht) droogt het materiaal in het wiel en voert het vocht af.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Munters.

Onderdeel van de collectie

Hygienisch ontwerpen

Een belangrijk aspect van het waarborgen van voedselveiligheid en kwaliteit is hygiënisch ontwerpen. Hoe worden de ontwerpen van de apparatuur en faciliteiten zo geoptimaliseerd dat er geen risico's ontstaan voor besmetting, verontreiniging of bacteriegroei? Mis je iets in deze collectie of kun je iets toevoegen, laat het de redactie van VMT weten via redactie.vmt@vmnmedia.nl

EFSA: dalende trend van pesticideresiduen zet door

EFSA: dalende trend van pesticideresiduen zet door

Een grootschalige analyse van voedselmonsters van EFSA in 2022 laat een licht bemoedigende trend zien: het algemene percentage monsters dat de...

Safe met Roos: Scherp blijven op metaal

Safe met Roos: Scherp blijven op metaal

Vertrouwen op je metaaldetector is prima, maar erop blindvaren niet. De laatste weken zijn er veel recalls vanwege metaaldeeltjes in eindproducten....

foto: shuterstock

Visfederatie spreekt zich uit over prijsstijging en 'oogknipingreep'...

Albert Heijn meldde vorige week geen zaken meer te doen met garnalenleveranciers die de beestjes ontdoen van de ogen. De Nederlandse Visfederatie...

Vogelgriep en voedselveiligheid: experts maken zich nog geen zorgen (update)

Vogelgriep en voedselveiligheid: experts maken zich nog geen zorgen...

Bij Amerikaanse geiten en koeien is vogelgriep (aviaire influenza) aangetroffen. Koemelk van de besmette zoogdieren bevatte ook virusdeeltjes. Is...

Nederlandse recalls en waarschuwingen april: stukjes rood plastic in palingworst

Nederlandse recalls en waarschuwingen april: stukjes rood plastic in...

In dit overzicht lees je de Nederlandse recalls en veiligheidswaarschuwingen van april. De laatste wapenfeiten: stukjes rood plastic in palingworst.

Beeld: Shutterstock

Minder recalls in België dan voorheen

Het aantal terugroepingen in het België neemt af. Dat meldt FAVV, het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen.

Halfjaar durende Amerikaanse uitbraak E. coli in rauwmelkse kaas is voorbij

Halfjaar durende Amerikaanse uitbraak E. coli in rauwmelkse kaas is...

Gedurende een klein half jaar was er sprake van een E. coli-uitbraak in de Verenigde Staten vanwege consumptie van rauwmelkse kaas.

Kraanwater in Amerika mag veel minder PFAS bevatten dan in Europa

Kraanwater in Amerika mag veel minder PFAS bevatten dan in Europa

Amerikaanse autoriteiten hebben aangekondigd een drinkwaterstandaard in te voeren om burgers te beschermen tegen PFAS. De nieuwe Amerikaanse normen...