Studenten aan de Haagse Hogeschool in hun laatste jaar van de studie Food& Process Technology presenteerden hun eindejaarsproject waarbij ze producten ontwikkelden duurzame ingrediënten zoals zeewier, meel of schillen van groene bananen of cacaopulp. Dat deze ze op basis van echte vraagstukken bij de foodbedrijven Saledo, Pacha de Cacao en Seaweedland. Zie het kader voor enkele van de ontwikkelde producten.
Weerstand tegen duurzame keuzes
Mooi zo een duurzame insteek, maar hoe zorg je dat consumenten de producten -als ze in de supermarktschappen zouden komen - kopen en vooral blijven kopen?
De psychologie achter duurzame keuzes van consumenten is het onderzoeksveld van Patricia Bulsing, docent aan de Haagse Hogeschool. Ze vertelde de laatstejaarsstudenten jaar van de studie Food& Process Technology over weerstand tegen duurzame keuzes met name in de eiwittransitie. Dat leidde tot een interessante discussie.
Patricia Bulsing zal op het Food R&D Event op 19 maart een keynote geven over haar onderzoek naar de weerstand tegen transities zoals de eiwittransitie.
Nudgen
Ze startte met cijfers over de CO2-uitstoot en het aandeel van het voedselsysteem daarin. Hoe dat te veranderen? Nudging kan daarbij helpen. Ze gaf een voorbeeld van McDonalds die de kipburger bovenaan het menu plaatst, boven een runderburger. Dat zorgt voor meer keuze voor kip waardoor de CO2-uitstoot omlaag gaat. Ze benadrukt dat het al helpt als je minder rundvlees eet. De overheid wil naar een verhouding plantaardig dierlijk van 60:40. Dat is nu omgekeerd. Deze eiwittransitie gaat met horten en stoten. En dat is logisch, betoogt Bulsing. “Het vergt fundamentele veranderingen en het duurt vele tientallen jaren.” Ze vergelijkt het met roken. “Vanaf het moment dat we wisten dat het slecht was tot nu waar er geen docenten meer roken voor de klas: dat duurde lang.”
Sociaal omslagpunt
Ze haalt transitie-expert Jan Rotmans aan. “Hij heeft het over oude en nieuwe systemen. En bij de overgang van oud naar nieuw ontstaat chaos. Rotmans zegt hoe meer chaos, hoe dichter we bij een omslagpunt zitten.” Ze spreekt over een sociaal omslagpunt. “Het is onderzocht dat zodra 25% van de mensen hun gedrag aanpast, andere mensen hetzelfde doen. Zo zijn we nu eenmaal, we kijken naar elkaar. Plaatsen de buren zonnepanelen op het dak? Dan doe ik het ook. Langzaamaan is heel Nederland nu bedekt met zonnepanelen op daken. Dit is een sociaal omslagpunt.”
Nog veel weerstand in eiwittransitie
Bulsing vertelt dat in de energietransitie die 25% bijna is bereikt. “Hopelijk gaat het daarna automatisch en worden bepaalde auto’s niet meer verkocht. De voedseltransitie is slechts op 15% of minder.” Dat betekent nog veel weerstand. Dat gaven de studenten ook aan bij vragen van Bulsing.
Dit waren enkele van de opmerkingen:
‘Als ik mijn vriend voorstel om een keer een vleesvervanger te eten, reageert hij geschrokken en zegt dat we vlees moeten blijven eten’
‘Ze bekritiseren vleesvervangers en zeggen dat die vol conserveermiddelen zitten. Dat kan, maar ze zoeken het niet eens op’
‘Twee van mijn huisgenoten zijn vegetariër. En er is een soort gevecht gaande. Als ik soms iets vegetarisch kook, vragen ze waar het vlees is. Ik ben een paar jaar vegetariër geweest. Toen ik langzaam weer vlees begon te eten, hadden anderen zoiets van, hoe kun je dit doen? Het is zwart of wit, er is geen midden.’
Soorten weerstand
Het onderzoek van Bulsing richt zich op verschillende manieren van weerstand als mensen worden gevraagd om hun gedrag te veranderen. “We willen niet verteld worden wat we moeten doen.” Op dit onderwerp gaat Bulsing tijdens Food R&D Event de diepte in.
