Trending in 2021: Iedereen moet meedoen, kom nu in actie voor duurzaamheid

“De tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Grote én kleine bedrijven moeten nu echt structurele stappen gaan zetten op het gebied van duurzaamheid.” Jacob Schilstra vertelt dat de EU klaarstaat om initiatieven via het Farm2Fork-programma met wetgeving en programma’s in goede banen te leiden.
Jacob Schilstra, Directeur Business Development bij KTBA: “Bedrijven moeten zich nu voorbereiden op de wetgeving die voor duurzaamheid gaat komen.”


“De wetgeving komt eraan en ik voorzie dat duurzaamheid meetbaar gaat worden. Vervolgens zal duurzaamheid zichtbaar op consumentenverpakkingen komen te staan, net als de Nutri-Score.” Jacob Schilstra is Directeur Business Development bij KTBA Kwaliteitszorg en krijgt van klanten regelmatig de vraag hoe ze moeten omgaan met het universele duurzaamheidsvraagstuk. “Je merkt echt dat de bewustwording steeds groter wordt over dat er iets moet gebeuren. Overheid, consumenten en bedrijven beseffen dat de voedingsmiddelenindustrie een enorme milieu-impact heeft en zij kunnen samen een beweging in gang zetten. Consumenten staan open voor een product met een goed verhaal, bedrijven realiseren zich dat ze een positieve invloed op de samenleving moeten hebben en de overheid wil randvoorwaarden scheppen.”

Waardering voor goede initiatieven

Het is volgens Schilstra noodzakelijk dat ‘succesvol ondernemen’ anders wordt gedefinieerd. “Bedrijven worden nu vaak door de financiële wereld afgerekend op de financiële resultaten. Dan zul je ook bedrijven krijgen die daar alleen op sturen. Er vallen nu echter onacceptabele slachtoffers door de winstmaximalisatie: het klimaat, dieren en mensen. Er is echt hulp nodig van de financiële sector, die goede initiatieven weet te waarderen, zodat dat ook tot uiting komt in beurskoersen. Bedrijven die hun verantwoordelijkheid nemen en hun impact op people en planet aantoonbaar verbeteren, verdienen een goede waardering die ze in staat stelt hun goede werk voort te zetten en uit te breiden.”

Welzijn boven welvaart

“Het is daarom goed dat de EU met de Farm2Fork-strategie Europa toonaangevend wil maken op het gebied van duurzaamheid. Maar deze strategie vraagt om een integrale en inclusieve benadering, waaraan alle bedrijven in de voedingsmiddelensector hun deel moeten bijdragen. In deze benadering staat welzijn boven welvaart en een ‘positieve maatschappelijke bijdrage’ boven winstmaximalisatie. Er zijn natuurlijk al goede initiatieven in de foodsector, zoals bijvoorbeeld bij de cacao, koffie, visvangst, palmolie en fair trade. Dit zijn echter vaak single issue initiatieven. Ze hebben wel degelijk impact, maar onvoldoende om een structurele verbeterslag voor de grote massa te maken. Daarom is wetgeving zo belangrijk”, legt Schilstra uit.

“Er moet een level playing field komen, zodat voor alle ondernemingen dezelfde randvoorwaarden gaan gelden om in te ondernemen. De sector neemt steeds meer gecoördineerde initiatieven en die moeten worden ondersteund met wetgeving. Het feit dat de politiek nu bereid is om daadwerkelijk deze wetgeving op te stellen is het signaal dat we er nu echt mee aan de slag moeten.”

Voor alle ondernemingen moeten dezelfde randvoorwaarden gelden om in te ondernemen.

Ondersteuning door experts

KTBA Kwaliteitszorg is van mening dat de QA-manager in de voedingsmiddelenindustrie zich meer moet gaan ontwikkelen als een Business Assurance Manager. Schilstra: “Ook duurzaamheid is een issue dat bij de Business Assurance Manager zou passen. Deze moet zich daarbij echter wel omringen met en ondersteund weten door specialisten, net als dat hij dat doet voor voedselveiligheid of fraude. Hij moet zich realiseren dat hij niet overal kennis van kan hebben. Een pijler als duurzaamheid is te groot om ‘erbij’ te doen. Wel moet de Business Assurance manager zorgen dat duurzaamheid blijvend op de agenda van de directie blijft staan en dat het geïntegreerd wordt in het bedrijfsbeleid.”

Schilstra vertelt dat KBTA op dit moment vooral bij directies aan de tafel zit. “Wij kunnen bedrijven ondersteunen met het zetten van de eerste stappen door het vinden van antwoorden op vragen als: wat is je identiteit, je bedrijfs-DNA? Wat zijn voor jou nou belangrijke duurzaamheidsaspecten die daarbij passen? Op welke manier kun jij je verantwoordelijkheden vormgeven? Wat zijn je ambities? Bedrijven moeten echt wennen aan het idee. Inkopers moeten bijvoorbeeld ook met een andere opdracht aan de slag. Het gaat niet meer om de goedkoopste grondstoffen, maar om de beste. En waar moet je dan op letten?”

Nutri-Score voor duurzaamheid

“Ook kunnen wij een bedrijf ondersteunen bij het duidelijk krijgen van de verwachtingen van de stakeholders. Zodra deze verwachtingen duidelijk zijn gaat het om het identificeren van de duurzaamheidskenmerken die voor jouw bedrijf en je assortiment van belang zijn en waar je invloed op kunt uitoefenen. Deze kenmerken moeten meetbaar gemaakt worden en zo kunnen doelstellingen en plannen ontwikkeld worden. In het Farm2Fork-initiatief staat ook beschreven dat duurzaamheidsaspecten meetbaar moeten zijn en dat de consument een afgewogen keuze moet kunnen maken. Daarom denk ik ook echt dat er een soort Nutri-Score voor duurzaamheid zal komen en dat dit met wetgeving ondersteund gaat worden.”

Met een goed en transparant verhaal dat toetsbaar is, kan een onderneming zich onderscheiden in de markt.

Duurzaamheid biedt kansen

Voor de iets langere termijn ziet KTBA ook echt kansen op dit gebied. Schilstra: “Consumenten zijn echt klaar om een goed verhaal te horen. Wat is jouw verhaal en hoe communiceer je dat? Wat is jouw maatschappelijke relevantie? Met een goed en transparant verhaal dat toetsbaar is, kan een onderneming zich op dit moment echt onderscheiden in de markt. Met dit verhaal kunnen stakeholders als afnemers en consumenten overtuigd worden. Duurzaamheid is niet meer alleen voor grote of idealistische ondernemingen. Duurzaamheid is voor alle bedrijven. We kunnen onze ogen er niet meer voor sluiten. Er staat echt veel te gebeuren op dit gebied en het is van groot belang er goed over na te gaan denken.”

“Daarnaast is het belangrijk dat iedereen meedoet. Er zijn al een hoop bedrijven met goede ideeën en initiatieven, maar als niet iedereen meedoet gaat het prijsmechanisme weer de keuze van de consument bepalen en krijgt het goedkoopste product weer de voorkeur. Daarom is wetgeving zo belangrijk en moet er ook gekeken worden of duurzaamheidsaspecten in de prijs verdisconteerd kunnen worden. Consumenten moeten worden meegenomen, zodat ze een eerlijke prijs gaan betalen. Een voorbeeld is de ‘plofkip’. Die is nu uit de supermarkten verdwenen en de klanten kopen nog steeds kip, ondanks dat de kip nu duurder is.”

“De wetgeving gaat komen en gaat een belangrijke rol spelen. Het bedrijfsleven moet zich daar echt op voor gaan bereiden. Gelukkig zien we dat de bewustwording op alle gebieden steeds groter wordt.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met KTBA