De organisatie nam tussen 13 en 31 maart van dit jaar monsters van thee, rijst en kruiden in Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en Nederland. De monsters zijn geanalyseerd op 736 pesticides. Foodwatch wilde onder andere weten of producten op de Europese markt besmet waren met pesticides die niet toegestaan zijn op de Europese markt.
Testmethode
Voor elk land en elke productcategorie selecteerde Foodwatch minimaal vijf verschillende producten. Ze kochten voor elk product twee identieke eenheden op dezelfde winkellocatie. Beide eenheden behoorden tot dezelfde batch (lotnummer) en werden geproduceerd binnen nauw afgestemde tijdsbestekken. Eén eenheid werd toegewezen voor laboratoriumanalyse, terwijl de tweede diende als referentiemonster.
De analyse van pesticidenresiduen wordt uitgevoerd met behulp van gevalideerde analysemethoden die een bijbehorende meetonzekerheid (MU) omvatten, die de foutenmarge weerspiegelt die inherent is aan laboratoriumtests. Deze onzekerheid zou kunnen worden toegepast om de resultaten conservatief te interpreteren (door de gerapporteerde waarden te verlagen) of uit voorzorg (door rekening te houden met hogere potentiële niveaus). In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd zoals gemeten, zonder aanpassing voor MU.
Voor de beoordeling van de MRL-naleving in paprikapoeder en chili werd een verwerkingsfactor vijf gehanteerd toegepast om rekening te houden met gewichtsvermindering tijdens het droogproces.
Resultaten
Van de 64 monsters werden bij 14 pesticides boven de MRL gevonden. Voor 1 pesticide (Flampropop) is geen MRL vastgesteld. Foodwatch heeft daarom de default MRL van 0,01 mg/kg gebruikt. 45 monsters bevatten één of meer residuen van niet-goedgekeurde bestrijdingsmiddelen. Uit de resultaten blijkt dat 9 van de 19 rijstmonsters, alle 6 komijnmonsters en 1 op de 3 currymonsters niet-goedgekeurde pesticiden bevatten.
Foodwatch-directeur Nicole van Gemert noemt de uitkomsten van het onderzoek onaanvaardbaar. "Pesticiden die in de EU verboden zijn, horen niet thuis in ons voedsel. We mogen ze ook zeker niet exporteren. Zowel Europese consumenten als boeren en gemeenschappen in het buitenland moeten worden beschermd."
Supermarkten moeten volgens Foodwatch hun verantwoordelijkheid nemen door via leveranciersdruk te garanderen dat producten voldoen aan de wettelijke veiligheidsnormen. Daarnaast roept de organisatie de Europese Unie op een algeheel verbod in te stellen op de handel in pesticiden die niet zijn goedgekeurd voor gebruik binnen de EU.
Reactie ESA: rapport is misleidend
De Europese kruidensector erkent het belang van waakzaamheid met betrekking tot pesticideresiduen. ‘Maar het FoodWatch-rapport schetst echter een misleidend beeld. Het kan consumentenvertrouwen ondermijnen zonder de wetenschappelijke en regelgevende werkelijkheid weer te geven,’ zegt de organisatie in een reactie.
De Europese Unie hanteert een robuust, op wetenschap gebaseerd kader voor voedselveiligheid. Maximale residulimieten (MRL's) worden door EFSA vastgesteld aan de hand van conservatieve toxicologische drempelwaarden en ruime veiligheidsmarges. 'De aanwezigheid van een residuen staat niet gelijk aan een gezondheidsrisico, en het door elkaar halen van deze begrippen wekt onnodig alarm.'
De organisatie is ook niet te spreken over het feit dat het rapport "niet-toegelaten" stoffen gelijkstelt aan "verboden" en impliciet onveilige stoffen. ‘In de praktijk kunnen stoffen om administratieve of commerciële redenen niet-toegelaten zijn, zonder dat dit iets te maken heeft met veiligheidskwesties. Dit onderscheid is fundamenteel en mag niet worden genegeerd zonder het publieke debat verkeerd te informeren.’
De ESA is ook niet te spreken over de interpretatie van de paprika- en chiliresultaten. Foodwatch paste een verwerkingsfactor van 5 toe om rekening te houden met het droogproces, waardoor residuwaarden aanzienlijk worden vergroot ten opzichte van de MRL's voor vers product en daardoor meer opvallen. Maar zegt ESA: de concentratiefactor van 5 weerspiegelt de werkelijke factoren tijdens het drogen niet. Zij stellen een factor van 10 voor als realistische waarde voor capsicum. Veel van de als niet-conform aangemerkte paprika's zijn in werkelijkheid wél conform.
