Een Britse listeria-uitbraak uit 2025 laat zien dat bij thuisbezorgde gekoelde maaltijden niet vanzelfsprekend alle onderdelen voldoende worden verhit. Onderzoekers vonden in de productiefaciliteit bovendien verschillende listeria-isolaten, wat volgens UKHSA wijst op wijdverspreide en persistente contaminatie.

In totaal kwamen er 5344 meldingen binnen in 2025 in het Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF). Veelal de meeste meldingen kwamen binnen voor groente & fruit. In een rapport geeft de Europese Commissie duidelijk weer hoeveel meldingen waarvoor binnenkwamen. VMT dook in het rapport en zet de cijfers per productgroep op een rij.

Een dodelijke listeriose-uitbraak in Zwitserland brengt een lastige vraag voor voedselveiligheidsautoriteiten naar voren: hoe verhouden wettelijke grenswaarden zich tot ernstige individuele ziektegevallen?

De snelle groei van maaltijdbezorging zorgt voor nieuwe aandachtspunten rond voedselveiligheid. Onderzoekers van onder meer Universiteit Gent onderzochten de voedselveiligheid van ready-to-eat (RTE) maaltijdsalades die via bezorgdiensten werden geleverd in België, Oostenrijk en Spanje. Vooral temperatuurbeheersing tijdens de bezorgfase blijkt een kwetsbaar punt.

Een lage of gunstige kweekuitslag na reiniging en desinfectie sluit niet uit dat nog levensvatbare Listeria monocytogenes aanwezig is. Nieuw onderzoek laat zien dat de bacterie na desinfectiestress in biofilms levensvatbaar kan blijven, terwijl de kweekbare populatie sterk afneemt. Na overdracht van roestvast staal (RVS)-contactoppervlakken met biofilm naar steriele gerookte gezouten haring kon de bacterie tijdens gekoelde vacuümopslag herstellen en uitgroeien.

Per 1 juli treedt een wijziging in Verordening 2073/2005 in werking voor kant-en-klare levensmiddelen die een voedingsbodem kunnen vormen voor Listeria monocytogenes (categorie 1.2). Veel producenten zien de wijziging als een verzwaring, maar gevolgen voor Nederlandse bedrijven zijn beperkt. In een artikel en videolezing wordt dit uitgelegd.

Een uitbraakonderzoek in de Amerikaanse staat Illinois zet de risico's van ready-to-eat (RTE) vleeswaren opnieuw op scherp. De Amerikaanse voedselveiligheidsdienst FSIS waarschuwde onlangs voor mogelijk met Listeria monocytogenes besmette headcheeseproducten, vergelijkbaar met hoofdkaas. De producten werden verkocht via supermarktversafdelingen.

In steeds meer Europese landen loopt het aantal besmettingen met listeria op, behalve in Nederland. Dat zou kunnen komen doordat sluimerende besmettingsbronnen bij voedselproducenten snel worden opgespoord en aangepakt. "De clustermatige aanpak heeft dus een duidelijk effect."

Wat gebeurt er met alle microbiologische data die de NVWA in huis heeft? Tijdens de VMT Praktijkdag Microbiologie gaf Paul in 't Veld, wetenschappelijk medewerker bij de NVWA een inkijkje in hoe microbiologische resultaten worden gebruikt voor toezicht en risicobeoordeling. VMT-abonnees kijken hier de videolezing terug.

Verpakte salades gelden als gezond en gemakkelijk, maar recente uitbraken van Listeria monocytogenes schetsen een ander beeld. In de Verenigde Staten werden twee uitbraken gelijktijdig onderzocht die samen acht jaar besloegen. In totaal werden 30 mensen ziek, waarvan 27 in het ziekenhuis belandden en 4 overleden.