nieuws

‘Voedingsindustrie dikke vinger in pap bij preventieakkoord’

Wetgeving & Toezicht

‘Voedingsindustrie dikke vinger in pap bij preventieakkoord’

“De voedingsmiddelenindustrie heeft een dikke vinger in de pap bij de totstandkoming van het preventieakkoord dat VWS-staatssecretaris Blokhuis momenteel voorbereidt. De vraag is of dat goed uitpakt voor het op de kaart zetten van gezonde voeding.” VMT in gesprek met Willem Lageweg, kwartiermaker van de zogeheten ‘Transitiecoalitie Voedsel’ (TcV).

De Transitiecoalitie Voedsel (TcV) is een samenwerkingsverband van voorlopers uit bedrijfsleven, land- en tuinbouw, zorg, wetenschap, onderwijs en een tiental NGO’s. Lageweg stelt dat voorgestelde maatregelen in het preventieakkoord van VWS niet ver genoeg gaan om gezonde voeding op de kaart te zetten. Het akkoord moet nog gepresenteerd worden, maar eerder lekte al uit dat de invoering van een suikertaks en een prijsverlaging op fruit daar geen onderdeel van maken.

VMT: U baseert zich op uitgelekte documenten. Waarom weet u zo zeker dat het preventieakkoord niet ver genoeg gaat?

Lageweg: “We baseren ons niet alleen op de uitgelekte zaken, maar ook op RIVM doorrekeningen voor het onderdeel overgewicht. Die bij lange na niet in de buurt van de doelstellingen. Verder hebben we een aantal goed ingevoerde bronnen.”

Voedselomgeving

TcV heeft een brief met aanbevelingen gestuurd naar staatssecretaris Paul Blokhuis van VWS. Het samenwerkingsverband stelt dat duurzaam en gezond voedsel moet in prijs en promotie flink worden voorgetrokken ten opzichte van ongezond en niet-duurzaam geproduceerd voedsel. Lageweg (voormalig directeur van MVO Nederland, red.) stelt dat de voedselomgeving in Nederland ‘volstrekt ongezond’ is. Er is volgens hem sprake van een overmatig groot aanbod en van intensieve promotie van goedkoop en ongezond voedsel, terwijl gezond voedsel vaak niet de makkelijkste en gezonde keuze is.

VMT: VWS zit met partijen als FNLI en CBL om tafel. Waarom niet met uw Transitiecoalitie?

Lageweg: “ Daarvoor is het samenwerkingsverband van vooruitstrevende bedrijven en organisaties te laat gevormd. We komen eigenlijk nu pas naar buiten met onze stelling. De insteek is trouwens een positieve. We willen Blokhuis een handreiking doen en ons constructief opstellen. We zetten ons nu op de radar, maar VWS kent ons wel. We zouden best mee aan tafel willen, maar eerst nu eens wat bekender worden.”

Verantwoordelijkheid industrie

Volgens Lageweg wordt de verantwoordelijkheid al jaren vooral bij de consument gelegd en dat is ‘te simpel’: “Voedingsindustrie, supermarkten, cateraars, horeca, zorg- en onderwijsinstellingen en de overheid hebben hierin een zeer grote verantwoordelijkheid.”

VMT: Wat verwacht u van de voedingsmiddelenindustrie?

Lageweg: “Ik hoop dat ze met verregaande plannen komen. Maar bij dit soort grote afspraken zie je vaak de klassieke koepelorganisaties aanschuiven zoals CBL en FNLI. Maar die zitten vaak op de gemiddelde speler qua ambitieniveau, terwijl ik vind dat je meer moet focussen op de koplopers.”

VMT: De coalitie staat voor gezonde voeding, maar staat processed en ultra-processed food wat TcV betreft sowieso in het verdomhoekje?

Lageweg: “Nee, zo zwart-wit is het echt niet. We zijn ook niet tegen vlees. Het probleem is dat we als samenleving zijn doorgeschoten met suiker, zout, vet en ongezonde producten.”

VMT: “Staat de coalitie open voor traditionele voedingsmiddelenpartijen?”

Lageweg: “We hebben in onze visie drie criteria staan. Als men daaraan voldoet wel. Dat betekent onder meer actief zijn op het gebied van gezonde en duurzame voeding. Een koekjesfabrikant die zich toelegt op gezonde koekjes zou bij de TcV passen. We spreken ook met grote partijen als bijvoorbeeld FrieslandCampina.

Truecost

Ook de overheid heeft een grote verantwoordelijkheid. Volgens de transitiecoalitie moet de markt in deze omslag een belangrijke rol spelen, maar om die echt goed op gang te krijgen is een krachtige rol van de overheid volgens de TcV bepalend. Lageweg: “Slecht voedsel is nu heel goedkoop terwijl het enorme kosten voor zorg en milieu veroorzaakt. Gezond en duurzaam voedsel is vaak duurder. Wij pleiten daarom voor de introductie van het zogenoemde true cost/true price principe. De hoge maatschappelijke kosten van ongezond en niet duurzaam geproduceerd voedsel worden daardoor beter bekend en kunnen aldus onderdeel gaan worden van de prijs en het keuzeproces bij consumenten en inkopers in de keten.”

Suikerbelasting

Ook het instrument van belastingen, bijvoorbeeld geen BTW op groenten en fruit en een belasting op toegevoegde suikers, is hierbij onmisbaar, vindt de TcV. Lageweg: “Zo kan gezond voedsel goedkoper en gemakkelijker bereikbaar worden en wordt ongezond eten duurder en daardoor minder aantrekkelijk.”

Over de TcV

De Transitiecoalitie Voedsel (TcV) bestaat uit ongeveer veertig ondernemers in de wereld van gezond en duurzaam voedsel, een vijftiental boeren, Louis Bolk Instituut, Slow Food Movement, Institute Positive Health (IPH), Reinier de Graaf Gasthuis, Jaap Seidell, Dutch Cuisine, Voeding Leeft, Triodosbank, Marqt, Het Zilveren Kruis, diverse onderwijsinstellingen zoals HAS en Aeres Hogeschool en Universiteit Utrecht alsmede een tiental NGO’s.

Reageer op dit artikel