nieuws

Opinie: Is palmolievrije margarine duurzaam?

Duurzaamheid & MVO

KENNISPARTNER – OPINIE – Het nieuwe Nederlandse merk The Flower Farm verkoopt margarine zonder palmolie. Met een hippe reclamecampagne speelt het bedrijf in op de behoefte van consumenten om duurzame keuzes te maken. Is kiezen voor palmolievrije margarine een manier om het regenwoud te beschermen en de orang-oetan te redden, of juist niet? MVO, de ketenorganisatie voor oliën en vetten geeft het antwoord.

Opinie: Is palmolievrije margarine duurzaam?

Voor het maken van margarine heb je plantaardige oliën nodig, bijvoorbeeld zonnebloemolie, raapzaadolie of olijfolie. Daar wordt meestal palmolie aan toegevoegd om het van vloeibaar naar smeerbaar te maken. In de margarine van The Flower Farm is de palmolie vervangen door sheaboter. Dat lijkt een goed idee, maar vanuit het gezichtspunt van duurzaamheid, is het dat niet.

Shea
Palmolie wordt in de media regelmatig in verband gebracht met problemen als ontbossing, milieuvervuiling of sociaal-economische kwesties. Geen zaken om trots op te zijn. MVO-directeur Frans Claassen: “In de palmolieketen moeten serieuze en complexe problemen worden opgelost. En natuurlijk begrijp ik de behoefte aan probleemvrije producten. Alleen, het vervangen van palmolie door shea is niet de oplossing. Sheaboter is een mooi en duurzaam product, met functionele eigenschappen die vergelijkbaar zijn met die van palmolie. Maar de opbrengsten zijn klein en je kunt het niet op grote schaal produceren. Als je de palmolie uit alle margarine wilt vervangen, dan is er wereldwijd bij lange na niet genoeg sheaboter beschikbaar. En als je de productie van shea (of van elk ander vervangend vet) wilt uitbreiden ten koste van palm, heb je veel meer land nodig dan voor palmolie.”

Duurzame palmolie
MVO benadrukt al jaren: het enige alternatief voor palmolie is duurzame palmolie. In Nederland is al een belangrijk resultaat geboekt: van alle palmolie die in 2017 door de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie is verwerkt, is 88% duurzaam. Daarmee is Nederland koploper in Europa. Dat is niet voldoende om alle problemen op te lossen. Het verduurzamen van de palmolieproductie moet op wereldschaal worden aangepakt.

Contraproductief
Claassen: “Daarom werken we nauw samen met overheden en internationale milieuorganisaties. Net als bijvoorbeeld het Wereld Natuur Fonds, IUCN en Solidaridad zijn wij ervan overtuigd dat het boycotten van palmolie geen oplossing is voor de problemen. Integendeel: bedrijven die zich afzetten tegen palmolie ondermijnen de verduurzaming van de palmolieketen. Door afstand te nemen van palmolie, inclusief duurzame palmolie, verliezen palmolieproducten de stimulans om op een duurzame manier te produceren. De niet-duurzame palmolie zal worden verkocht aan landen met minder strikte duurzaamheidscriteria, waardoor de slechte praktijken gewoon doorgaan.”

Goed nieuws
Gelukkig is er al jarenlang een oplossing: gecertificeerd duurzame palmolie. Voor deze palmolie is geen tropisch bos gekapt, heeft geen productie op veengronden plaatsgevonden en worden sociale posities van werknemers gewaarborgd. Sterker nog, bedrijven die gecertificeerde palmolie leveren nemen maatregelen die het regenwoud beschermen, leggen bufferzones aan en maken gebruik van biologische bestrijdingsmiddelen. Om het duurzaamheidscertificaat te verdienen, moeten bedrijven voldoen aan strikte criteria en procedures, die blijvend worden gecontroleerd.

Misleiding
Claassen: “Consumenten zijn zich steeds bewuster van de impact die hun aankopen hebben op het milieu. Het is belangrijk dat bedrijven hierop inspelen en hun verantwoordelijkheid nemen. Maar dat moet wel verdergaan dan een marketingverhaal. Marketeers die producten zonder palmolie aanprijzen, lopen het risico de plank volledig mis te slaan. In het geval van The Flower Farm maken ze de problemen eerder groter dan kleiner. Ik zou me als consument misleid voelen als ik zou weten dat mijn palmolievrije margarine meer problemen creëert dan ze oplost.”

Auteur: Marjolein van der Drift, afdeling communicatie van MVO – de ketenorganisatie voor oliën en vetten, kennispartner van VMT

Foto: The Flower Farm

Reageer op dit artikel