artikel

Boksen tegen negatieve Beeldvorming

Duurzaamheid & MVO

Boksen tegen negatieve Beeldvorming

Het is al even geleden dat een vleesbedrijf in Nederland met fraude de kranten haalde. De vleesindustrie trok lering uit het paardenvleesschandaal, wat onder meer resulteerde in het plan ‘2025: De Nederlandse vleessector in balans’. Speerpunt daarin is het vertrouwen in vlees verbeteren. “Het is ongelofelijk dat fabrikanten van vegetarische voedingsmiddelen zo hun best doen om hun product op vlees te laten lijken. Niet alleen qua smaak maar ook qua bite”, zegt voorzitter Jos Goebbels van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV). Hij beschouwt het als de kracht van het vlees. Dit artikel is verschenen in VMT 5 van 20 april 2018.

COV-voorzitter Jos Goebbels heeft het nog niet eens over de politieke discussie van vorig jaar over vleesnamen voor vegetarische producten. Dit soort discussies ziet hij alleen maar als een compliment. “Dat mensen het proberen te imiteren, is een teken van de kracht van vlees.”

Invoering gedragscode

Toch leek de kracht van vlees een aantal jaren geleden af te nemen door de paardenvleesschandalen in 2013 en 2014. In vleesproducten werd in plaats van rundvlees ook paardenvlees gebruikt, terwijl op het etiket rundvlees werd vermeld. Sjoemelaar Willy Selten bezorgde de hele vleessector een slechte naam. “Hij was geen lid van de COV”, meldt Goebbels. Om het vertrouwen in het voedsel te herstellen, riepen partijen in de voedselketen de Taskforce Voedselvertrouwen in het leven. Daar was ook de COV bij. De ketenpartners spraken onder andere over de invoering van een gedragscode. “Wij besloten dit op te nemen in ons eigen plan”, zegt Goebbels. Hij doelt op het plan ‘2025: De Nederlandse Vleessector in balans’ (kader) om de sector sterker te maken en het vertrouwen te herstellen.

De COV presenteerde deze toekomstvisie eind 2016. Elk jaar volgt een update over de voortgang. Onlangs maakte de brancheorganisatie bekend dat al haar leden verplicht de gedragscode moeten invoeren. “De code is anders dan die van de FNLI. Wij hebben een extra module dierenwelzijn opgenomen.” Zo’n gedragscode invoeren in de vleesketen betekent niet dat er een probleem is. “Nee, maar je moet het wel be noemen. Voedselveiligheid en dierenwelzijn zijn hoofdpunten in onze toekomstvisie. In de recente naleefmonitor van de NVWA, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, scoorden we op dierenwelzijn bijna 100 procent.”

Goebbels had niet de indruk dat de leden moeite zouden hebben met de gedragscode, die onder meer een klokkenluidersregeling bevat. Integendeel, ze waren juist enthousiast, aldus de vleesvoorman die eerder als directeur Toezichtbeleid en Communicatie werkte bij de NVWA. De code is mede op verzoek van leden inmiddels ook vertaald in het Engels.

Beeldvorming vleessector

Het COV-plan voorziet in een opener en transparantere houding van de vleesindustrie naar de buitenwereld. VMT benaderde een aantal vleesbedrijven om over hun integriteitsbeleid te praten, maar de meeste reageerden afhoudend. Goebbels herkent deze houding. Het heeft te maken met de houding van de media en de samenleving ten opzichte van de sector. “Vlees komt altijd negatief in het nieuws en veel media doen steeds minder aan wederhoor…”

Maar is deze houding ook niet een beetje de eigen schuld van de vleessector? Goebbels kan zich hier niet helemaal in vinden. Toen Willy Selten een aantal jaren geleden aan het sjoemelen sloeg, kreeg de hele Nederlandse vleesindustrie een slechte naam.

“Bij ieder incident gaat het om de vleessector, maar niet om het bedrijf dat de hele sector ten schande maakt. De hele vleesindustrie werd slachtoffer. Ook COV-leden werden er door geraakt.” Incidenten in het buitenland kunnen ook hun weerslag hebben in Nederland. Als voorbeeld noemt Goebbels de dierenmishandeling in een slachthuis in het Belgische Tielt vorig jaar maart die ook in Nederland breed werd uitgemeten. “Wij hadden hier als Nederlandse vleesindustrie last van. In België was het na drie dagen voorbij, maar hier bleef het nog maanden doorsudderen.”

jos goebbels

Integriteit

De vleesindustrie maakte de afgelopen jaren flinke stappen in het waarborgen van de integriteit. “Integriteit is een actief proces. Daar moet je permanent mee bezig zijn. Die gedragscode moet je dan ook nadrukkelijk bij het personeel bekendmaken. Het is belangrijk dat die door alle medewerkers, van laag tot hoog, wordt gedragen”, zegt de COV-voorzitter.

In samenwerking met de retail ontwikkelde de COV een Chain of Custody voor het duurzame vleesconcept het Varken van Morgen. “We hebben de keten dichtgezet met waarborgen en met mass balance-controles. Wat we nog willen verbeteren, is het borgen van informatie van boerderij en slachterij. Dit proces willen we verder digitaliseren. En we hebben natuurlijk de oormerken, de INRcode, zeg maar de burgerlijke stand van de landbouwhuisdieren.”

Goebbels: “Je doet wat je kunt, maar een kwaadwillende houd je natuurlijk nooit tegen.” Kan prijsdruk in de keten een risico zijn op voedselfraude in de vleesketen? “Er is geen enkel alibi om te frauderen. Je kunt het je als bedrijf ook niet permitteren. Dan ben je je markt in binnen- en buitenland kwijt (70 procent van het Nederlandse vlees wordt geëxporteerd, red.). Dat is de grootste straf bij sjoemelen. Een lage prijs? Je beste verdienmodel is je goede naam.” Technologieën als blockchain kunnen helpen de vleessector transparanter en dus minder gevoelig voor voedselfraude te maken. “Tegelijkertijd over dezelfde informatie in de hele keten kunnen beschikken, dat is toch wel de ultieme transparantie.”

Reageer op dit artikel