artikel

Vlees verpakken in gerecyclede trays

Algemeen

Vlees verpakken in gerecyclede trays

PET-verpakkingen zijn goed te recyclen. De frisdrankflessen keren slechts voor een deel terug in hun oude gedaante. Ze vinden hun weg vooral naar andere toepassingen. 4PET Recycling bouwt een nieuwe verwerkingslijn voor de recycling van PET-trays, de verpakking van menig lapje vlees of vegaburger. De lijn is volgens het recyclebedrijf de eerste in Europa en misschien wel de eerste wereldwijd, vertelt QA-manager Fred Koning. Dit artikel is verschenen in VMT 4 van 30 maart 2018.

“Recyclen is niets anders dan een zuivere stroom verwerken tot hetzelfde product. Hoe vuiler de stroom, hoe lastiger het is om te recyclen.” QA-manager Fred Koning van 4PET Recycling heeft het dan niet over de binnenkant van de verpakking. “Een stuk vlees of een beetje cola is niet erg, dat wassen we er wel uit.” Hij doelt op verpakkingen met een kleurtje of een metaalachtig laminaat. “Dat soort verpakkingen kunnen we niet meer transparant maken.”

Waterflessen zijn het beste te recyclen, zegt de kwaliteitsman. “In water kun je elke verontreiniging meten. Als er iets zuiver is, dan is het wel een waterfles.” Koning heeft liever dat bedrijven alle uitingen op een kunststof sleeve plaatsen. “Die kunnen we uitstekend verwerken, daar is ons proces op ingericht. Het maakt niet uit hoe gekleurd de sleeve is.” Hetzelfde geldt voor de trays die de recycler over een half jaar gaat verwerken. “Als het een transparant PET-bakje is zonder allerlei vreemde laminaten, kunnen we het verwerken. Een beetje blauw is niet erg, want het menselijk oog ziet blauw als helder. Groen of rood is al lastiger.”

Uitbreiden naar trays

4PET Recycling is ooit gestart met de recycling van afgekeurd voedselveilig materiaal dat nog niet bij de consument is geweest, zoals afgekeurde preforms. Dat was de basis van dit bedrijf, vertelt Koning. “PET-flessen van water verwerken wij ook. Maar deze materialen zijn lastiger te krijgen omdat er steeds meer verwerkers bijkomen.” Het bedrijf zocht daarom naar een uitbreiding van het te recyclen materiaal. De landelijke afvalverwerker Suez scheidt al enige tijd trays. In Rotterdam liggen enorme balen met deze bakjes.

Trays hebben een ander valgedrag in vergelijking met flessen, legt Koning uit. “De traytjes zijn compacter en minder uniform dan PET-flessen, die vaak hetzelfde zijn. Om ze efficiënt te verwerken, moeten we het voortraject apart uitvoeren. Als ze eenmaal de vorm van flakes hebben, is het gedrag hetzelfde. Maar dan is de chemische samenstelling nog anders.” In trays wordt veel meer gelamineerd materiaal gebruikt dan in PET-flessen. Op de PET-folie wordt een dunne laag PE gelamineerd. Dat smelt bij een lagere temperatuur. Door het te verwarmen, smelt het en plakt het vast aan de rand van de tray. Dit restje PE moet wel worden verwijderd van het PET-bakje. “We delamineren in een warmwaterbad. In dit wasproces worden de eventueel aanwezige lijmen opgelost, zodat delaminatie ontstaat. Het smelten van PE en daarmee scheiden van PET gebeurt in een extruder. Dit deel van het proces zal later worden ingericht.” De recycler ontwikkelt het proces samen met machinebouwer Erema, die is gespecialiseerd in recyclemachines met EFSA-goedkeuring. Dat laatste is belangrijk, benadrukt Koning. “We hebben maar deels zicht op de keten. Daarom moeten we het recycleproces zó inrichten dat het materiaal voedselveilig is.” Komt een traytje terug als traytje? “Ja, als de fabriek klaar is, kan dat zeker.”

Statiegeld

4PET Recycling staat niet positief en niet negatief tegenover statiegeld. “Het levert een schone, goed verwerkbare fractie op. Het is echter wel duur. We zien dat een Fost Plus-systeem, zoals dat in België functioneert, ook erg goed werkt.” Discussie is er over de Plastic Hero-inzameling, waarbij consumenten zelf kunststof scheiden. “Als je tien mensen vraagt wat er in de recyclingzak moet, krijg je tien verschillende antwoorden. Idealiter scheiden consumenten zelf de verpakkingen naar soort, maar dat kunnen wij van hen niet vragen omdat ze überhaupt niet weten wat welk materiaal is. Dat is heel lastig. In die stroom komen dan ook chipszakken voor die we helemaal niet kunnen recyclen. Toch zal scheiden moeten gebeuren en dan is het goedkoper als de consument het doet. Netto is het statiegeldsysteem goedkoper dan de plastic heroes waar alle plasticsoorten bij elkaar zitten. Bij dat laatste moet je meer moeite doen om het te scheiden. Een deel wordt door Suez in Rotterdam gedaan met infraroodscheiders. Wij krijgen de PET-stroom.”

Veel vragen over additieven

Gerecyclede folie komt steeds meer in zwang. PET is een gemakkelijk materiaal, vertelt Koning. “Het bevat niet veel additieven en het is niet poreus en heel sterk. Daarom gebruikt de frisdrankenindustrie het graag. Ook neemt het nauwelijks schadelijke stoff en op, dus is het intrinsiek veilig en ook de gerecyclede variant. Dat is anders bij gerecycled karton. Daarin blijven de inkten zitten die wel migreren.” Koning meldt dat de uitwerking van de verordening van gerecyclede kunststoff en voor gebruik bij voedselcontact (2008 (282/ 2008 EU)) steeds wordt uitgesteld.

De EU is druk bezig met het hele MOSH- en MOAH-verhaal bij karton. Heeft die kwestie nog invloed op de PET-recycling? “Bedrijven zijn niet huiverig om gerecycled PET te gebruiken, maar we krijgen wel heel veel vragen van thermovormers, verpakkers en zelfs supermarktketens. Je moet je documentatie wel heel goed op orde hebben en steeds dieper in de materie duiken.” Koning: “We laten regelmatig onze folies testen op het migratiegedrag van schadelijke stoffen in contact met water, alcohol of vetten. Ze bevatten nauwelijks stoffen. Maar mocht er iets inzitten, dan wil je zeker weten dat het er niet uitkomt.”

Voordelen van plastics

“Er wordt veel gemopperd op plastic. We moeten ervoor waken dat we daarbij de nuance niet uit het oog te verliezen”, betoogt Koning. “Laat ik vooropstellen dat het niet thuishoort in oceanen. Maar ligt dat dan aan het plastic of aan de gebruiker? Plastic heeft ervoor gezorgd dat voedsel veel langer houdbaar is, dat we veel minder voedsel hoeven te produceren en veel minder hoeven weg te gooien. De CO2-uitstoot van de voedselketen is door gebruik van plastic al flink gereduceerd, nog voor het plastic is gerecycled.”

Volgens de kwaliteitsmanager moeten we het gedrag van de consument veranderen. Hoe? Door hem de kennis te leveren die hij nodig heeft om beter te scheiden en te recyclen. “En heel belangrijk: producten moeten zo ontworpen worden dat ze goed te recyclen zijn. Want wie heeft er nu last van de verpakkingen niet goed te recyclen zijn? Dat zijn wij. Maar wie bepaalt hoe de verpakking eruit komt te zien? Dat zijn de grote merkenhouders.” Koning is stellig. “De consument zou een gelikte verpakking niet moeten kopen omdat ze lastiger te recyclen is. Op een labeltje mag je alles plaatsen, vorm doet er niet toe. De marketeers moeten dat inzicht krijgen.” Aan de andere kant, zegt Koning, schrijdt de techniek ook voort. “Als verpakkingen moeilijk te recyclen zijn, kan het twee kanten op: maak verpakkingen die gemakkelijker te recyclen zijn of verbeter de recycletechniek. Dat doen we nu met de trays.” Kortom, volgens Koning mag er zowel bij het ontwerp als bij de consument meer nadruk gelegd worden op de recyclebaarheid van verpakkingen. “In alle gevallen is een ketenaanpak de beste oplossing.”

 

 

In zes stappen van verzamelen kunststof afval bij consument naar schone PET-flakes:

1. Suez verzamelt al het kunststof afval bij de consument en scheidt dat in verschillende fracties. De PET-fractie gaat onder andere naar 4PET Recycling.

2. De balen met flesjes – en vanaf juni de balen met traytjes – worden bij ontvangst nogmaals gescheiden met IR-technologie om zoveel mogelijk zuivere PET het proces in te krijgen. De twee IR-machines zijn samen voor 99,7 procent accuraat.

3. In een eerste stap worden loszittende onderdelen, zoals sleeves en labels, en metalen delen verwijderd.

4. De verpakkingen worden geshredderd, in kleine stukjes gebroken inclusief de doppen.

5. De stukjes worden in een drijfzinkbak met water gedaan. De dopjes van polyolefine blijven drijven, PET zakt naar de bodem.

6. De PET-flakes worden gewassen met loog. Wat overblijft zijn schone flakes, die worden gedroogd in een tuimeldroger. Dit eindmateriaal is geschikt om te verwerken in extrusiemachines tot folies.

Reageer op dit artikel