artikel

Loders Croklaan investeert in groen proces voor palmolie

Algemeen

IOI Loders Croklaan bouwt verder aan Europa’s grootste raffinaderij voor palmolie. Het in 2005 nieuw gebouwde complex in Rotterdam wordt uitgebreid met een kleinere, flexibele raffinaderij. Bovendien wordt geïnvesteerd in een ‘groen’ proces: enzymatisch omesteren. Medio 2010 is de nieuwbouw klaar. Loders Croklaan komt dan ook met een nieuwe range plantaardige oliën en vetten, vooral voor de bakkerij- en margarine-industrie.

“We hebben de kennis ontwikkeld om enzymatisch omesteren op grote schaal uit te voeren tegen een kostprijs die kan concurreren met de gangbare chemische processen. Daarmee bieden we nu grondstoffen die ‘hard’ zijn maar niet gehydrogeneerd. Dat past in onze duurzaamheidsfilosofie en die van onze afnemers.”

Chris Linderman, business unit manager Bulk Oils Europe van IOI Loders Croklaan, vertelt enthousiast over de nieuwbouw die het bedrijf op de Rotterdamse Maasvlakte realiseert. Medio 2010 is de nieuwe raffinaderij . “Op het terrein, waar we in 2005 de nieuwe plant in gebruik namen, was nog ruimte beschikbaar. Naast de raffinagecapaciteit is ook de tankopslag uitgebreid. Die combinatie maakt dat we een breder productenpakket kunnen produceren, speciale oliën en vetten maar nog altijd wel op grote schaal. Bovendien stelt de nieuwbouw ons straks in staat om twee stromen palmolie te verwerken: de reguliere stroom palmolie en de ‘duurzame’ palmolie stroom.”

Verticale integratie
Loders Croklaan specialiseerde zich in de grootschalige productie van palmoliefracties sinds het Aziatische IOI het bedrijf in 2002 overnam. Anders dan veel andere bedrijven stapte de leverancier die zijn herkomst heeft in de productie van speciale oliën en vetten ook in de (semi)bulkproductie.

Nog altijd worden in de fabriek in Wormerveer de ‘specialities’ gemaakt: oliën en vetten met specifieke smeltprofielen voor uiteenlopende applicaties in vooral de chocolade- en zoetwarensector. Met de verkoop van het bedrijf door Unilever aan het plantagebedrijf IOI uit Maleisië, kwam echter de keten vanaf de palmboom in één hand, hetgeen nieuw perspectief bood.

“Loders Croklaan is nu een verticaal geïntegreerd bedrijf”, licht Linderman toe. “We werken op grote schaal en hebben het gehele proces van oliepalmplantage, drogen, malen, transport, raffineren, verpakken en distributie in eigen beheer. Daardoor kunnen we snel schakelen in de keten. Snelheid is belangrijk voor de kwaliteit van het product en efficiëntie van het proces.”

Bulkproductie
Tegen de marktverhoudingen in – er was begin van deze eeuw sprake van overcapaciteit – besloot Loders Croklaan de grootste fabriek van Europa in Rotterdam te bouwen. Daar wordt nu 1 miljoen ton palmolie verwerkt, een substantieel deel van de 5 tot 6 miljoen ton totale capaciteit in Europa. Gekozen werd voor een continu proces met een kolom. De harde fractie (stearine) vindt zijn weg voornamelijk naar de margarine-industrie en de oleïnefractie naar de frituurindustrie.

Breder productenpakket
Nu wordt gebouwd aan de tweede fase van het complex op de Maasvlakte die met een kleinere raffinaderij en de uitbreiding van het aantal opslagtanks meer flexibiliteit biedt. “Deze beslissing is gemaakt op basis van een inventarisatie van wat onze klanten in de toekomst nodig hebben”, vertelt Linderman. “We kunnen hier specifieke producten maken met gewenste functionaliteiten door vanuit meerdere fracties te mengen, palmolie maar ook palmpitolie. Voor de margarine- en bakkerij-industrie leidt dit tot een nieuw scala van producten. Wel hebben we het nog steeds over basisproducten, want de kleinste ‘verpakking’ die de plant in Rotterdam verlaat, is nog altijd een vrachtwagen van 25 ton.”

Groen proces
Enzymatische omestering, het nieuwe proces dat toegepast gaat worden, is een duurzaam alternatief voor chemisch omesteren. Het proces is door minder afvalwater en geen gebruik van chemische stoffen aanmerkelijk minder milieubelastend. “Tot dusverre hing aan enzymatisch omesteren een hoog prijskaartje omdat het alleen op kleine schaal mogelijk was. Wij beschikken nu over de technologie om het proces op een dermate grote schaal toe te passen, dat het economisch aantrekkelijk is”, aldus de Loders Croklaan-manager.

Duurzaam produceren
Bij de palmolieteelt in Maleisië gaat Loders Croklaan al lang duurzaam te werk als het gaat om de aanplant, het gebruik van mest, oogsten en het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Linderman vult aan: “Dat is het voordeel van eigen plantages. Het proces is volledig beheersbaar. Bovendien leidt het ook tot een veel hogere opbrengst: zes ton palmolie per hectare in plaats van vier ton die andere producenten realiseren.”

De IOI Group is medeoprichter en lid van de Round Table on Sustainable Palm Oil (RSPO). Dit initiatief legt zich toe op de ontwikkeling van criteria voor de productie van duurzame palmolie en helpt bij het implementeren van deze regels in de praktijk. In 2011 zullen naar verwachting alle oliepalmplantages (met in totaal 20 miljoen palmbomen) van IOI RSPO-gecertificeerd zijn.

Onderdeel van de duurzaamheidsstrategie is ook de zorg voor goede arbeidsomstandigheden in de herkomstlanden. De IOI Groep volgt de regels voor mensenrechten, bouwt woningen en scholen en zorgt voor medische voorzieningen.

Gecertificeerde, duurzame palmolie
Duurzame palmolie is nu al beschikbaar, in gelimiteerde hoeveelheden en er hangt een (extra) prijskaartje aan. Bovendien zijn de gecertificeerde partijen niet traceerbaar. Het gaat vooralsnog om de eenvoudigste van de vier methoden die door het RSPO-inititatief zijn goedgekeurd om gecertificeerde olie op de markt te brengen, namelijk ‘book and claim’.

Daarbij worden de internet-transacties van duurzaam geproduceerde palmolie elektronische geregistreerd. Ook de tweede RSPO-methode ‘mass balance’ is gebaseerd op administratieve monitoring. ‘Segregation’ en daarna ‘identity preservation’ (IP) gaan aanmerkelijk verder. Bij segregatie worden palmoliestromen gemengd, maar alleen olie die afkomstig is van gecertificeerde plantages en molens. Bij IP blijft de olie vanaf plantage en molen volledig gescheiden van andere stromen. Loders Croklaan kan, als de nieuwbouw in Rotterdam gereed is,verschillende stromen palmolie gescheiden verwerken. Zo is het dan mogelijk de duurzame palmolie van de eigen plantages te processen volgens de methode van segregatie en in de toekomst wellicht ook IP.

Enzymatisch omesteren
Vetmoleculen (triglyceriden) zijn esters en vormen de bouwstenen van olie. Ze bestaan uit een glycerolmolecuul met daaraan in de vorm van een ‘drietand’ drie vetzuren. Onverzadigde vetzuren, wenselijk vanuit gezondheidsperspectief, zijn bij kamertemperatuur minder vast dan verzadigde vetzuren. In diverse applicaties, zoals cakes, margarine en biscuits, is echter een bepaalde hardheid gewenst. Via hydrogeneren zijn de onverzadigde vetzuren te harden. Hierbij kunnen echter ongezonde transvetzuren ontstaan.

Ook op enzymatische wijze is de chemische structuur van vetten te veranderen. Door een combinatie van hydrolyse (het oliemolecuul wordt gesplitst door water toe te voegen) en de vorming van een nieuwe ester wijzigt de plaats en/of het type vetzuur aan het glycerolmolecuul. Dit resulteert in een olie met andere eigenschappen: deze wordt harder. Vrijwel elk gewenst smeltpunt en smeltprofiel zijn zo te realiseren.

Bovendien wordt – in tegenstelling tot chemisch harden – gewerkt onder pH-neutrale omstandigheden. Dat kan doordat enzymen de katalysatoren zijn. Door de mildere procescondities blijven waardevolle nutriënten in de olie beter behouden. Palmolie is van nature rijk aan carotenoïden en vitamine E. Belangrijk is verder dat het proces milieuvriendelijker is, juist door het gebruik van (natuurlijke) enzymen en een gering water- en energieverbruik.

IOI Loders Croklaan
Het hoofdkantoor van IOI Loders Croklaan bevindt zich in Wormerveer.
Het beursgenoteerde IOI kocht Loders Croklaan in 2002 van Unilever. Nog altijd worden hier speciale oliën en vetten geproduceerd voor de zoetwarensector. Ook bevindt zich in Wormerveer het hart van de R&D-organisatie, die innovatie binnen het bedrijf vorm geeft . Productiefaciliteiten zijn er verder in de VS, Canada, Maleisië, Egypte en natuurlijk de grootste in Rotterdam.

Palmolie
Oliepalmplantages bevinden zich voornamelijk in Maleisië en Indonesie. De oliepalm krijgt vanaf vijf jaar na de aanplant zo’n dertig jaar lang het gehele jaar door vruchten. Uit het vruchtvlees wordt palmolie gewonnen en uit de pit palmpitolie. Beide oliën worden verwerkt in een scala aan food en non-food producten.

Palmolie bevat ongeveer evenveel verzadigde als onverzadigde vetzuren en heeft daarmee een lager gehalte onverzadigde componenten dan palmpitolie maar ook dan bijvoorbeeld kokosnootolie. Door de oxidatieve stabiliteit is palmolie geschikt als frituurolie.

Palmoliefracties laten zich eenvoudig combineren tot een mengsel met verschillende sensorische karakteristieken en smeltprofielen voor toepassingen die uiteenlopen van brood en banket tot crackers, snacks, soepen en sauzen. In margarine zorgt het voor de stevigheid en smeerbaarheid en kan palmolie tot 30% van de plantaardige olie zijn.

Reageer op dit artikel