artikel

Polyolen: de zoete combinatie van functioneel en gezond

Algemeen

De markt voor polyolen is in beweging. De komst van erythritol, de claim voor xylitol en nieuwe concurrenten zorgen daarvoor. De tandbeschermde werking en natuurlijke herkomst geven polyolen een voorsprong ten opzichte van intensieve zoetstoffen, zeker zolang de consument zich afkeert van deze kunstmatige zoetmakers.

De Europese markt voor polyolen groeit zo’n 3% per jaar. Marktonderzoeksbureau Frost & Sullivan verwacht dat die groei zich doorzet tot 2012 met een omzet van €457 miljoen. Daarmee lijkt er ruimte voor innovatie en expansie. Het belangrijkste toepassingsgebied blijft suikervrij snoepgoed. Het streven om overgewicht en diabetes tegen te gaan zal nieuwe toepassingen met zich meebrengen, in light-producten en bij de ontwikkeling van producten met een lagere glycemische index.

Geen niche-ingrediënt meer
Binnen de markt voor polyolen is er een sterke concurrentie tussen de verschillende suikeralcoholen onderling. Dat geldt zowel voor toepassing in suikervrij snoep als chocolade. Maltitol moet het hier opnemen tegen xylitol en isomalt.

Leverancier Beneo-Palatinit concludeert uit eigen onderzoek dat polyolen niet langer als een niche-ingrediënt moeten worden gezien. In de meeste Europese landen bedraagt de penetratie van suikervrije kauwgom al 80%. In het segment traditioneel snoepgoed eet 30% van de consumenten suikervrij. In Europa kent de markt voor polyolen een aantal grote leveranciers: Cargill/Cerestar, Gadot Biochemical Industries, Roquette, Beneo-Palatinit, Danisco en Jungbunzlauer, elk met hun specialiteit. De leveranciers ondervinden echter steeds meer concurrentie van aanbieders uit China, die tegen een lagere prijs leveren. Een van de sterk opkomende spelers is daar Global Sweetener Holdings.

Xylitol en tandbederf
Xylitol speelt al sinds de jaren zeventig een sleutelrol in de productie van suikervrije kauwgom. Eind oktober 2008 kreeg Leaf Int. groen licht van de EFSA om de gezondheidsclaim ‘vermindering van het risico op tandbederf’ voor xylitol te voeren op kauwgom en pastilles.

Xylitol is echter niet de enige polyol die als tandvriendelijk te boek staat. Ook maltitol zou plaque bestrijden. Voor andere polyolen, zoals sorbitol, is het bewijs beperkt. De Europese vereniging van polyolproducenten (EPA) heeft bij de EFSA een hele reeks claims ingediend. Deze hebben niet alleen betrekking op niet-cariogene koolhydraten, en dus polyolen en tandgezondheid, maar beslaan ook het terrein van de laagglycemische eigenschappen van polyolen en de remineralisering van tanden. Deze claims zijn nog bij EFSA in behandeling tot januari 2010. In de tussentijd geeft Toothfriendly International aan alle polyolengebruikers de mogelijkheid hun logo te voeren.

Erythritol zonder calorieën
Erythritol is de jongste loot uit de polyolenfamilie. De stof kwam in 2008 op de Europese markt en kreeg in oktober van dat jaar een extra stimulans door de toestemming van de Europese Commissie om als zoetstof met nul calorieën bestempeld te worden. Dat is een ware revolutie, omdat de andere polyolen bij 2,4 kcal blijven steken. Erythritol wordt gewonnen door natuurlijke fermentatie van glucose met zetmeel. Verder heeft het een hele hoge tolerantie in het maagdarmkanaal, waardoor, vergeleken met maltitol en sorbitol, er niet zo snel een laxerend effect optreedt.

Producent van erythritol Cargill geeft aan dat de focus in eerste instantie ligt op toepassing in snoep en chocolade om daar een energiereductie van 30% te bewerkstelligen. Verder is het mogelijk om smaak te maskeren in kauwgom en yoghurts te maken met een energiereductie van 65%.
Erythritol heeft door de relatief lage zoetkracht als nadeel ten opzichte van maltitol dat het niet één op één suiker kan vervangen en vaak wordt gebruikt in combinatie met een intensieve zoetstof. Naast Cargill levert ook het Zwitserse Jungbunzlauer deze zoetstof, die door de hoge prijs geen bulktoepassing vindt in bakkerijproducten.

Isomalt en mannitol
In het segment hard snoep blijft isomalt door het smaakprofiel en de functionele eigenschappen de meest toegepaste suikervervanger. Het ingrediënt wordt in meer dan 1.800 producten wereldwijd toegepast. Ook heeft het, net als sorbitol en mannitol, vaste grond aan de voet gekregen in de bakkerijsector. Daar hebben polyolen een bulkfunctie. Ze kunnen één op één suiker vervangen en daarmee voor de goede zoetheid en structuur zorgen, zonder bijsmaak. Maar ook op dit vlak zit de concurrentie niet stil. Een voorbeeld is Natur Research Foods, dat met een combinatie van biologische suikers uit groente en fruit komt. Net als polyolen hebben deze stoffen een lage glycemische index, bevatten ze 40% minder calorieën en vertonen ze geen laxerend effect.

Concurrentie voor de polyolen
Ook isomaltulose is opgenomen in de conceptlijst van de EC met gezondheidsclaims over het voorkomen van cariës. Leveranciers Gadot Biochemical Industries en Beneo-Palatinit zijn sinds najaar 2008 duidelijk de strijd aangegaan met de polyolen. Isomaltulose is geen polyol, maar vertoont wel veel verwantschap. Het is een enzymatisch omzettingsproduct van sacharose, dat van nature in honing en rietsuiker voorkomt. Het grote voordeel van de stof ten opzichte van polyolen is dat het geen laxerend effect vertoont en dit dus ook niet, zoals bij polyolen, op de verpakking hoeft te staan.

Sorbitol kwam nog vorig jaar negatief in de publiciteit omdat er nieuwe onderzoeken verschenen waaruit bleek dat consumptie van 20 gram of meer per dag al zorgt voor chronische diarree, darmkramp en ongewild gewichtsverlies. Barry Callebaut zorgde samen met de Belgische chocolademerken Daskalidès en Chocolaterie Smet in december voor de primeur van tandvriendelijke chocolade met isomaltulose. In Zwitserland is bij Migros vanaf dit voorjaar een tandvriendelijke ijsthee, eveneens met isomaltulose verkrijgbaar: Good For Me Ice Tea. Polyolen zijn in ijsthee niet toegestaan.

En isomaltulose is niet de enige concurrent voor de polyolen. Het Canadese bedrijf Bioneutra kondigde in januari aan een novel food-aanvraag in gang gezet te hebben voor VitaSugar. Dit is een isomalto-oligosaccharide (oligomeren van glucose met oligosacchariden) met een kwart van de calorieën van gewone suiker. Extra eigenschap is de prebiotische werking in bijvoorbeeld dranken, graanproducten en zoetwaren.

Reageer op dit artikel