artikel

IPA/Emballage: groene impulsen, geen doorbraak

Algemeen

Tijdens de internationale vakbeurs IPA & Emballage voor de voedings- en verpakkingsindustrie gaf een aantal toonaangevende leveranciers blijk van hun milieubetrokkenheid. Groene verpakkingen en energiebesparende machines zijn in opkomst, maar van een doorbraak is nog geen sprake.

Net als tijdens Interpack had een groeiend aantal leveranciers zich in Parijs een groen imago aangemeten. Deels windowdressing, deels concreet gemaakt door stappen te zetten richting materiaal- en energiebesparende machines en milieuvriendelijkere verpakkingen.

Energiezuiniger
De energiebesparingen die Tetra Pak met Tetra Lactenso Aseptic weet te behalen zijn fors. De nieuwe UHT-installatie gebruikt 40 tot 50% minder energie, terwijl het productieverlies halveert. De energiewinst komt vooral uit verbeterde warmtewisselaars. Een geoptimaliseerd tegenstroomprincipe verwarmt de koude ingaande stroom met de tot 140oC verwarmde uitgaande stroom. Nieuw is dat dit nu efficiënt kan gebeuren zonder consequenties voor het hygiënisch ontwerp.

Producenten kunnen met deze installatie producten zowel steriliseren met stoominjectie als infusie en dus indirect verhitten voor een betere eindkwaliteit. Lekkerdere jam maken kan met de Contherm, een warmtewisselaar voor dik vloeibare producten. Bedoeld om confituren met een verlaagd suikergehalte kort te pasteuriseren. Conserveringsmiddelen of koeling is dan niet nodig. De Fruitissima-jam van Schwartau is zo gemaakt en bevat maar 35% suikers. Vaak is dit minstens 60%.

Kwaliteitsverbetering en energiebesparing zijn de pluspunten van APV’s direct infusiesysteem voor zuigelingenmelk. Normaliter wordt de melk eerst gesteriliseerd met stoominjectie en dan gesproeidroogd. APV concentreert de melkmassa tot een drogestofgehalte van 60% en injecteert deze direct in stoom. Zo worden de melkdeeltjes 1 seconde effectief verhit en wordt oververhitting voorkomen. Een verdamper is niet meer nodig en dat scheelt energie. Een first-in first-out-lobbenpomp houdt de geconcentreerde melkmassa gecontroleerd verpompbaar en het bacteriegehalte laag. Opgeteld geeft dit een hygiënischer product met een hoger gehalte aan beta-lactoglobulines (+ 31%) en tiamines (+46%).

Het Belgische bedrijf Afoheat heeft een gasbesparende infraroodoven ontworpen voor steaks, hammen en groenten. Vergeleken met elektrisch grillen zou er tot 30% minder energie nodig zijn. Het product loopt over een band van rvs-gaas met een lengte van 2,6 meter en een grillzone van 1 meter. Vet of olie toevoegen hoeft niet. Speklapjes zijn in ruim 20 seconden gereed, groenten in 40 seconden en hele hammen in 60 seconden. Voordrogen beperkt de grilltijd. Net op de markt is Afomarker. Deze is uitgerust met draaiende grillschijven die over de band passerende vlees, vis en groente van grillstreepjes voorzien.

Efficiënter
Bij schalensluitmachines valt op dat ze met steeds minder energie of verpakkingsmateriaal toe kunnen voor de productie van gasverpakkingen. De Atmopack GF 430 van Gruppo Fabbri voor vlees, vis en kip werkt bijvoorbeeld zonder vacuümpomp. Achter de schalen wordt een houdertje geplaatst vanwaaruit gas in de verpakking wordt geblazen om atmosferische lucht te verdrijven. Twee keer het schalenvolume aan gas is voldoende voor een MAP-verpakking. Een speciaal ontwikkelde rekfolie van polyethyleen met EVOH-barrière wordt rond het totale product gespannen en sluit het geheel luchtdicht af. Zodoende volstaan goedkopere schalen van bijvoorbeeld polystyreen zonder dure barrièrelaag.

Ulma pakt het anders aan met een dubbele bovenfolie (Mirabella van Cryovac) voor vlees- en gevogelteverpakkingen. Onderop een ademde folie die het vlees omlaag drukt, daarop een barrièrefolie voor de noodzakelijke luchtdichtheid. Eerst wordt vacuüm getrokken, dan de folie erop geseald, waarbij er verpakkingsgas in de ruimte tussen de twee folies wordt gespoten. Het vlees neemt minder volume in, dus kunnen bedrijven met een plattere schaal toe. Vlees dat in contact komt met het ademende folie verkleurt niet. De kleur blijft op peil door de uitwisseling met zuurstof in de tussenruimte. Verpakken gebeurt op de Scorpius, geleverd in drie capaciteiten variërend van circa twintig tot ruim honderd verpakkingen per minuut. Extra sterke vacuümpompen zorgen voor een optimale gasmelange in de verpakking.

Ook bij de nieuwste dieptrekker van Multivac draait het om efficiency. Bij de R-535 thermovormmachine is het uitwisselen van formaatdelen binnen tien minuten gepiept tegen een half uur normaal. Andere mallen plaatsen is een kwestie van een trolley in- en uitrijden. Een nieuwe optie is Cleaning-in-Place (CIP) voor automatische, hygiënische reiniging van het binnenwerk. Geen novum in de food-procestechniek, maar wel voor dieptrekmachines.

Milieuvriendelijker
Een aantal innovatieve verpakkingen sprong er tijdens Emballage uit. Gemak en duurzaamheid kunnen hand in hand gaan door recyclebare materialen te gebruiken of aluminium door energiezuinigere kunststof te vervangen. Een voorbeeld van dat laatste is Barquette Superseal van Superfos. Dit is een polypropyleen-kuipje voor salades, spreads en vleesproducten. Eenvoudig te openen door op ‘press’ te drukken in een van de hoeken van het dekseltje. Het dekseltje komt dan vrij en de hermetische seal wordt verbroken. De sluiting fungeert tevens als luchtdichte verzegeling, zodat een aluminium afsluiting overbodig is.

Het schapleven is volgens de leverancier vergelijkbaar met traditionele gasverpakkingen. Consumenten kunnen de aluminiumvrije verpakking zo in de magnetron zetten, bijvoorbeeld voor het opwarmen van een gehaktbrood. Handig is ook de tweecompartimentenkuip van PP voor yoghurt en jam van Superfos met een ingebouwd lepeltje in het dekseltje. PDG Plastique heeft een PET-fles ontworpen, geblazen uit twee preforms en met 22 gram enkele grammen lichter dan gebruikelijk. De binnenzijde is grijs ter bescherming tegen licht (PDG claimt 100%!), de buitenzijde is wit. De zuivelfles heeft een tamperproof-dop die een aluminiumverzegeling overbodig maakt. Ook van PDG Plastiques is een PET-wijnfles. Onbreekbaar en licht bij transport, met schroefdop en PET-zuurstofbarrière. De fabrikant garandeert voor wijn twee jaar houdbaarheid.

Optimum Pack van CGL Pack Service bestaat uit een kartonnen schaaltje dat om een gethermovormd kunststofbakje zit. Dit kan PP zijn, maar ook andere plastics zijn mogelijk. Door de stevigheid van het karton kan de kunststof superdun zijn. Composteerbare sleeves waren te zien bij Sleever International. Ingeo is biodegradeerbaar volgens ISO 14855-2:2007. Ze zijn om milieuredenen bedrukt met wateroplosbare drukinkten. In combinatie met een biopolymeerfles (niet door Sleever geleverd) kan het geheel zo de groene bak in.

De grondstof is polylactaatzuur gemaakt van maïszetmeel van NatureWorks. PLA staat niet bepaald bekend als een materiaal met krimpeigenschappen. De R&D-afdeling van Sleever is twee jaar bezig geweest om dat voor elkaar te krijgen. De PLA-krimphoes krimpt nu zelfs beter dan een conventionele PET-sleeve. Die maakt Sleever overigens niet alleen van maagdelijke PET, maar ook van PET-recyclaat voor een duurzamer verpakkingsresultaat. Een ander biopolymeernieuwtje is de PLA-netverpakking van Filpack die onlangs Din Certo 13432:2000 gecertificeerd is. Het zou volgens het bedrijf de eerste composteerbare netverpakking ter wereld zijn. Ook de bijbehorende banderol om bijvoorbeeld uien, sjalotten of aardappels op af te beelden is van PLA.

Slimmer
Turnpack is een Nederlandse vinding en reden voor de oprichting van een bedrijf met dezelfde naam. Het is een PP-beker in ontwikkelingsfase met interne schroefdraad voor het verpakken van niet-koolzuurhoudende dranken, nootjes of snoep. De deksel valt dus niet over, maar in het product. Zo wordt er bijna geen loze ruimte ingesloten na het afvullen en opschroeven. De schroefdraad is absoluut lek-proof, vandaar de belangstelling van de verfindustrie voor deze verpakking.
De gimmicks ontbraken niet. Clean Valve is een nieuwe drinkdop die zich opent door te zuigen en automatisch sluit als het drinken stopt. De consument hoeft alleen het stofkapje te verwijderen.

Morsen is met deze ‘flexible pouch’ onmogelijk, en dat maakt hem volgens fabrikant IPN Europe ideaal voor kinderen en ouderen. De gedachte achter de kunststofverpakking Twinpack van Sicofor is om twee vloeistoffen of een poeder en een vloeistof s vlak voor consumptie te mengen. Even drukken op de uiteinden van de twee tetraëdervormige capsules en de componenten vloeien in elkaar over. De verpakking is bedoeld voor producten die elkaar bijten, bijvoorbeeld mineralen die afgebroken worden in een vloeistof en met name voor monsters of kleine doses.

Reageer op dit artikel