nieuws

‘Europese Hof baant weg voor fagen tegen listeria bacterie’

Wetgeving & Toezicht

Het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat producenten van levensmiddelen bij afwezigheid van een apart Europees kader, fagen kunnen blijven gebruiken ter voorkoming van de Listeria bacterie in voedsel.

‘Europese Hof baant weg voor fagen tegen listeria bacterie’

Dat meldt het bedrijf Micreos Food Safety, een leverancier van fagen. Natuurlijke fagen die specifiek de Listeria bacterie doden, kunnen voorkomen dat Listeria bacteriën zich tijdens de productie van levensmiddelen verspreiden waardoor zij gevaarlijk kunnen worden. De afgelopen maanden hebben Listeria uitbraken geleid tot vele ziekenhuisopnamen en zelfs doden en miskramen in Spanje, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Nederland.

Gevaarlijke niveaus

de-gezondste-koelkastDe recente Listeria-crisis in Europa toont aan dat zelfs wanneer Listeria in lage hoeveelheden op levensmiddelen aanwezig is – hetgeen juridisch toegestaan is en als ‘veilig’ bestempeld wordt – de bacterie in de schappen of in de ijskast bij de consument, mogelijk kan uitgroeien tot gevaarlijke niveaus.


Meer over de beheersing van Listeria en de voedselveiligheid van rauwe producten hoort u op 28 november op het Food Safety Event in Flint Amersfoort. Meldt u snel aan voor het uitverkocht is.


Instrumenten

Hoewel producenten van voedingsmiddelen verantwoordelijk zijn voor een goede hygiëne, ontbreekt het ze volgens Micreos Food Safety regelmatig aan instrumenten om de van nature op producten en ingrediënten aanwezige Listeria buiten de deur te houden. “Tegelijkertijd roept de consument om inperking van het gebruik van chemische conserveringsmiddelen, die immers het darmflora – belangrijk voor onze gezondheid – kunnen aantasten. Fagen vertegenwoordigen een volstrekt nieuwe categorie producten voor voedselveiligheid, zonder deze nadelen van conventionele conserveringsmiddelen. Maar juist door het feit dat ze ánders zijn dan bestaande middelen, is de regulatoire goedkeuring in de EU zeer lang opgehouden”, aldus Dirk de Meester van het Wageningse life-sciences bedrijf Micreos Food Safety.

Toegelaten in VS

Prof. Martin Loessner, ETH Zürich: “Zoals de afgelopen 15 jaar aangetoond en bevestigd in onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek, zijn fagen veilig en bieden zij een natuurlijke en elegante manier om Listeria in ons eten te voorkomen.” In de VS werd door de FDA al in 2006 de eerste anti-Listeria-faag goedgekeurd, en bestempeld als veilig (Generally Recognised as Safe). Het betrof het product Listex,  van leverancier Micreos Food Safety.

Niet eenduidig

Terwijl in veel landen fagen al jaren met succes worden ingezet, bleef in Europa onduidelijkheid en onzekerheid bestaan over de inzet ervan. Volgens De Meester is er vanuit de NVWA nooit een eenduidige lijn gekomen op de inzet van fagen en ook de beleidsbepaler hierop, het Ministerie van VWS, wachtte steeds op uitsluitsel van Europa.

Vleesindustrie

filet-americain-kleinVanuit onder meer de Nederlandse vleesindustrie is er veel onvrede over de afwachtende houding, weet VMT uit meerdere bronnen. Voor rauwe vleesproducten zoals filet americain, ossenworst, carpaccio en rookvlees zou de inzet van fagen zeer effectief kunnen zijn, maar dit was niet toegestaan. De toezichthouder NVWA handhaaft enerzijds streng op de aanwezigheid pathogenen zoals Listeria, maar er is tegelijk geen toestemming voor de inzet van fagen. Dat terwijl het aantal incidenten stijgt. De industrie vindt dat onbegrijpelijk.

De Meester: “De gerechtelijke uitspraak van het Europese Hof maakt nu duidelijk dat Listex gebruikt kan worden als proceshulpstof bij de bereiding van levensmiddelen, ter voorkoming van Listeria in de finale fase van de productie.”

De NVWA en het ministerie van VWS hebben nog niet gereageerd op deze uitspraak van het Europese Hof.

Niet uit te sluiten

kant en klaar maatlijd fotoOverigens is het volgens Prof. Frank Devlieghere, microbioloog aan de Universiteit van Gent nagenoeg onmogelijk om de aanwezigheid van Listeria uit te sluiten: “Zelfs onder de meest strenge hygiënewetgeving en kwaliteitscontroles, is dat nagenoeg onmogelijk”. Met name ‘Kant-en-Klaar’-producten vormen een risico voor Listeria-besmetting omdat bij deze producten geen bacteriedodende verhittingsstap plaats vindt voorafgaand aan consumptie.

Leden van het Europese Parlement richten zich nu tot de Europese Commissie met het urgente advies om een passend regulatoir te creëren voor het gebruik van fagen. Micreos Food Safety is overigens niet het enige bedrijf dat zich bezig houdt met de bestrijding van pathogenen door bacteriofagen. VMT schreef onlangs over een project in Denemarken waar meerdere voedingsmiddelenpartijen bij zijn betrokken.

De link naar de volledige uitspraak is onderaan dit artikel te vinden (pdf)

European Union Court of Justice: There is no prohibition of the marketing of ListexTM P100 in the EU

In the course of the ongoing process before the European Commission and SCoPAFF aiming at the recognition of Listex™ P100 as a ‘non-decontaminating’ processing aid for use on animal-derived Ready-To-Eat (RTE)-Food, two Member States got the impression that the European Commission by its statements prohibited the placing on the market of Listex™ P100. In order to get legal clarity MICREOS FOOD SAFETY B.V. challenged the alleged prohibition before the General Court of the European Union.

During the proceedings the European Commission has contended the non-existence of the alleged decision.  On 26 September 2019, by Order of the President of the General Court it has been confirmed that the position of the Commission as to the question whether Listex™ P100 falls under the scope of Article 3(2) of Regulation No 853/2004 and whether the obligation of an EU authorisation continues to apply for the marketing as a processing aid for the purpose of decontamination of RTE-Food” forms an interpretation of the Commission -not a decision- that “does not alter the situation as regards the marketing of Listex™ P100 as a processing aid for use on animal-derived RTE-Food”. Pursuant to the same Order, acts of Member States that prohibit the marketing of Listex™ P100 on the basis of the above interpretation of the Commission are challengeable before the national courts that are in this way allowed “to make an order for reference to the Court of Justice pursuant to Article 267 TFEU”.

 

Reageer op dit artikel