nieuws

Voedselkeuzelogo in 2020: ‘eigenlijk een jaar te laat’

Wetgeving & Toezicht

Voedselkeuzelogo in 2020: ‘eigenlijk een jaar te laat’

In 2020 moet Nederland één breed geaccepteerd voedselkeuzelogo hebben. Dat is een van de afspraken in het Nationaal Preventieakkoord. Dat betekent dat de voedingsmiddelenindustrie en supermarkten nog ruim een jaar moeten wachten hierop. “Dat is eigenlijk een jaar te laat.”

De rijksoverheid meldt in het Preventieakkoord dat er uiterlijk in 2020 een nieuw breed gedragen voedselkeuzelogo moet worden geïntroduceerd. Dat moet gebeuren op basis van een gedegen en onafhankelijk consumentenonderzoek. De opvolger van het ‘Vinkje’ moet nadrukkelijk aansluiten ‘bij de manier waarop mensen hun keuzes maken’, begrijpelijkheid voor de consument is leidend. Bij de ontwikkeling van het nieuwe logo worden de criteria van de Schijf van Vijf uitdrukkelijk verwerkt. De Europese ontwikkelingen met betrekking tot voedselkeuzelogo’s zullen ook worden meegewogen.

Te laat

marc-jansen-hoge-resolutieVoor supermarkten is komt het logo eigenlijk een jaar te laat, zegt Marc Jansen, directeur CBL: “Het is goed dat er een intentie is om tot één breed geaccepteerd logo te komen, maar we willen het eigenlijk veel eerder. Wat mij betreft gaan we direct nu aan de slag hiermee.” Jansen zet erop in dat er al in 2019 een logo is in plaats van 2020.

Geen standpunt

Op dit moment heeft CBL nog geen standpunt bepaald rondom de voorkeur voor een voedselkeuzelogo. “We hebben deze week algemene ledenvergadering. Daarna komen we met een standpunt naar buiten en zullen we onze voorkeur kenbaar maken”, volgens Jansen willen alle supermarktorganisaties een voedselkeuzelogo. “Als je een bestaand systeem pakt en dat in de eerste helft van 2019 aanpast op de Nederlandse situatie, dan zouden we de tweede helft van 2019 het logo kunnen invoeren op verpakkingen.”

Lappendeken

marian gelukMarian Geluk, directeur FNLI tegenover VMT: “Het is jammer dat we onze oude schoenen al hebben weggegooid voordat we nieuwe schoenen hebben (lees: het Vinkje, red.). Maar dat is het gevolg van een eerdere beslissing. We zitten nu in november 2018 en in december 2020 moet het nieuwe breed gedragen voedselkeuzelogo er zijn. Lastig is dat landen in Europa op dit punt enorm verdeeld zijn. Voor FNLI is het belangrijk dat we de lappendeken aan logo’s in Europa niet groter gaan maken. Maar al zouden we gaan voor een bestaand logo of systeem, dan nog is de invoeringstermijn en het aanpassen van alle verpakkingen ook een enorm proces. Dus 2020 klinkt heel ver weg, maar in de praktijk is dat totaal niet zo.”

Nutri-score favoriet?

nutriscoreIn Frankrijk, België en Spanje is Nutri-score inmiddels ingevoerd als vrijwilig systeem. Albert Heijn pleit nu openlijk voor de invoering van dit systeem ook in Nederland. Geluk wil niet zeggen of veel FNLI-leden ook voor Nutri-score voelen. Ze benadrukt vooral dat het belangrijk is dat het logo straks breed wordt gedragen. “Je ziet eigenlijk dat de geschiedenis zich nu herhaalt. In 2005 werd het Klavertje-logo ingevoerd door Albert Heijn (een jaar voor de invoering van het Ik Kies Bewust-logo, red.), daaruit blijkt het ongeduld van partijen. Dat snap ik ook, maar de lessen  uit het verleden zijn dat consumenten er absoluut niet mee geholpen zijn als er geen nationaal breed gedragen systeem is. Het Ik Kies Bewust-logo en het Klavertje werden vervangen voor een nieuw Vinkje en we weten hoe dat is afgelopen. Dat is niet handig geweest. Daarom: een breed draagvlak en liefst internationaal. En mijn voorkeur? Het beste logo bestaat niet. Waar je het wel over moet hebben zijn de criteria. Zijn die helder genoeg?”

Criteria

jaap seidellVoedingswetenschapper Jaap Seidell benadrukt in een reactie tegenover VMT dat het juist die criteria zijn die een voedselkeuzelogo maken of breken: “Nutri-score heeft op dit moment het meeste draagvlak. Internationaal, maar ook in Nederland, zo lijkt het. Maar ook Nutri-score systeem ook niet feilloos. Ook binnen dit systeem zie je rare dingen. Zo krijg olijfolie in andere landen nu een rode codering, terwijl cola zero in de groene categorie belandt. Dat heeft dan te maken met de aanwezigheid van vet in olijfolie en dat doet het product in de rode categorie belanden. Maar het is juist veel gezond onverzadigd vet in olijfolie en dat zou het product dus eigenlijk een groen label moeten geven. Ik denk wel dat het Nutri-score met enkele aanpassingen snel verbeterd kan worden om dit soort ‘vreemde zaken’ eruit te halen. Als Nederland gaat voor Nutri-score, dan zijn een aantal van deze aanpassingen op de criteria nodig. Niet klakkeloos overnemen in elkgeval.”

Vrijwillig

Wat het logo ook wordt, een probleem volgens Seidell is dat een voedselkeuzelogo systeem voor fabrikanten en retailers altijd vrijwillig zal zijn. “Als je als fabrikant alleen maar producten maakt die in de rode categorie vallen, dan ga je het Nutri-score logo natuurlijk niet voeren.” Echter, een logo heeft volgens Seidell alleen zin als er zoveel mogelijk partijen meedoen.

Logo als leidraad marketing

delhaize nutriscore (1)

En de invoering ervan heeft volgens Seidell pas echt effect als het logo niet alleen op individuele producten is te vinden, maar dat supermarkten en cateraars het logo ook als leidraad nemen bij de inrichting van het schap en de samenstelling van het assortiment, de marketing en de aanbiedingen. “Dan kun je in een schap in één oogopslag duidelijk maken wat de meest gezonde producten zijn en echt de consument sturen. Schoolkantines kunnen het voedselkeuzelogo gebruiken bij het bepalen van het aanbod. Producten in de rode categorie zou je zoveel mogelijk kunnen weren. Zo maak je echt meetbaar wat een ‘gezonde schoolkantine’ is.”

Aanpassingen

Seidell zegt niet dat Nutri-score het beste systeem is voor Nederland, maar het komt wel in de richting. “Het Britse traffic light-systeem kent ook kleurcodes en is nog informatiever, maar is tegelijkertijd ook ingewikkelder. Met wat aanpassingen is Nutri-score tot een heel geschikt systeem te maken.

Lees ook: Dit moet de voedingsmiddelenindustrie weten over het Nationaal Preventieakkoord.

Reageer op dit artikel