artikel

Transglutaminase wel of niet etiketteren?

Wetgeving & Toezicht

Wanneer is een stof een additief en wanneer een hulpstof? Een artikel in VMT 21 blies deze discussie nieuw leven in. Een inventarisatie van standpunten levert geen eensluidend standpunt op. Uiteindelijk zal de rechter uitkomst moeten brengen.

“De wetgever classificeert de toepassing van transglutaminase (TG) nu als een processing aid. Het hoeft daarom niet gedeclareerd te worden”, aldus group salesmanager Günher Quaas van het Japanse bedrijf Ajinomoto, ’s werelds grootste producent van dit enzym.

Met bovenstaande passage uit het artikel ‘Enzym hecht vlees’ in VMT 21 (pagina’s 14 t/m 16) is oud VWA-er Hugo van Buuren het niet eens, zo liet hij VMT weten. “Volgens artikel 4 van het Warenwetbesluit Etikettering van levensmiddelen, zie kader, “moet een fabrikant het ‘bewerken’ van het vlees door de toevoeging van het ingrediënt transglutaminase wel degelijk melden, zowel in de aanduiding van de aan elkaar geplakte stukjes vlees, als transglutaminase opnemen in de lijst van ingrediënten”, schrijft Van Buuren.

“Transglutaminase was als additief toegelaten, maar is bij de herziene definitie van stabilisator vervallen”, licht hij verder toe. “Het valt nu onder het laatste deel van deze definitie: stoffen die het bindend vermogen van het levensmiddel verhogen, onder meer door de vorming van crosslinks tussen eiwitten waardoor afzonderlijke deeltjes tot een gereconstitueerd levensmiddel worden samengebonden.” Volgens de oud-VWA-er is er vooralsnog geen sprake van dat transglutaminase als ‘proceshulpstof’ zal worden aangemerkt.”

Passief
Geconfronteerd met deze zienswijze reageert een woordvoerder van Ajinomoto met: “TG helpt bij het reconstrueren van bijvoorbeeld vlees en visdelen, maar doet dit niet zelf. TG verbindt de residuen van twee aminozuren in vloeibare eiwitten – meestal zijn dit caseïne-eiwitten – die aan het vlees of vis, maar bijvoorbeeld ook yoghurtbereidingen, worden toegevoegd. Het verbindt dus niet de vlees- of viseiwitten onderling.

De caseïnegel zorgt voor deze binding. TG is in het uiteindelijke vlees- of visproduct niet actief. Omdat er slechts inactieve, technologisch onvermijdbare, residuen aanwezig zijn, hoeft TG niet te worden vermeld op het etiket. Een dergelijke vermelding zou zowel misleidend en onnauwkeurig zijn als strijdig met de huidige wijze waarop de toepassingen van enzymen worden geclassificeerd. TG is al twaalf jaar in de EU op de markt zonder dat op het etiket van de voeding wordt vermeld dat TG is gebruikt in het productieproces.”

Enzymfabrikanten
De Europese vereniging van enzymproducenten Amfep neemt in haar ‘position paper’ op hun site www.amfep.org een vergelijkbaar standpunt in. Voorzitter Daniëlle Praaning, in het dagelijkse leven werkzaam als wetgevingsdeskundige bij DSM, laat desgevraagd weten dat de toepassing van slechts een enkel enzym in de EU wordt aangemerkt als additief en dus op het etiket moet worden vermeld. Dat zijn lysozym en invertase.

Alle andere enzymen worden toegepast als technische hulpstof en hoeven dus niet te worden geëtiketteerd. “De definitie van technische hulpstof is echter voor meerdere interpretaties vatbaar en leidt dan ook al jaren tot discussies, ook op Codex-niveau.” Of de nieuwe FIAP-verordening (zie ook VMT 21 en 24 van dit jaar) een einde aan die onduidelijkheid zal brengen, betwijfelt zij. “Deze bevat de cryptische eis dat, indien nodig, de consument via het etiket op de hoogte moet worden gebracht van de fysische toestand van het levensmiddel of de specifieke behandeling die het heeft ondergaan. Jurisprudentie zal moeten uitwijzen wat we hier precies onder moeten verstaan.”

VWA
Welk standpunt neemt toezichthouder VWA in? “Wij zien transglutaminase niet als een technologisch hulpmiddel. Ons inziens moet het dan ook gewoon in de ingrediëntendeclaratie worden opgenomen”, laat Yvonne Huigen, programmamanager bij de centrale directie in Den Haag, weten. “Als de industrie het daar niet mee eens is, zal uiteindelijk de Nederlandse dan wel de Europese rechter hierover uitsluitsel moeten geven.”

Reageer op dit artikel