nieuws

Verbeter de voedselveiligheid door slim gebruik te maken van microbiologische analyseresultaten

Voedselveiligheid & Kwaliteit

KENNISPARTNER – Wanneer kwaliteitsmanagers van voedingsmiddelenproducenten slim gebruik maken van de microbiologische analyseresultaten die uit hun laboratorium komen, worden de microbiologische waarden van monsternames veel nauwkeuriger. Ook worden afwijkende waarden eerder gesignaleerd, wat de voedselveiligheid ten goede komt.

Verbeter de voedselveiligheid door slim gebruik te maken van microbiologische analyseresultaten

Hoe werken laboratoria op dit moment? Geaccrediteerde microbiologische laboratoria zijn verplicht om eerstelijns procescontroles uit te voeren. Niet geaccrediteerde laboratoria van voedingsmiddelenproducenten voeren eerstelijns procescontroles ook steeds vaker dagelijks uit. Elk laboratorium wil weten dat de handelingen ten behoeve van de microbiologische analyses goed verlopen en dat de resultaten betrouwbaar zijn. Ze doen daarnaast mee aan derdelijnscontrole onderzoeken om de juistheid van analyseresultaten te toetsen. Derdelijnscontroles, of ringonderzoeken, worden door externe partijen georganiseerd. Maar geeft dit het laboratorium voldoende informatie over de juistheid van de eigen analyses? Kun je op een slimmere manier met al aanwezige analyseresultaten omgaan?

Ringonderzoeken

Afhankelijk hoeveel monsters er op jaarbasis worden getest, moet een laboratorium een of meer keer per jaar meedoen aan een vergelijkend ringonderzoek, waarbij een identiek monster microbiologisch wordt getest door meerdere laboratoria. De analyseresultaten van de participerende laboratoria worden statistisch met elkaar vergeleken. De organiserende partij stuurt na geruime tijd het resultaat van de statistische vergelijking, waaruit blijkt of de uitslag van het eigen laboratorium binnen de gestelde marges valt. Deze marges zijn nogal ruim en de uitslag komt meestal enige weken na het microbiologische onderzoek. De doorlooptijd maakt het onderzoek naar de oorzaak van een afwijking lastig. Veel laboratoria laten de periodieke analyses uitvoeren door dezelfde medewerker, waardoor deze niet representatief is voor het hele laboratorium. Het ringonderzoek is een momentopname en zegt niets over de structurele prestaties van een laboratorium.  Er zijn dus meerdere redenen waarom een periodiek ringonderzoek de betrouwbaarheid van de testen op het laboratorium niet vergroot.

Digitale databundeling

Een nieuwe trend bij microbiologisch onderzoek – in de klinische chemie gebeurt het al langer – is om alle analyseresultaten uit de dagelijkse procescontroles te digitaliseren en te bundelen. Het analyseren en vergelijken van de digitale analyseresultaten levert betrouwbaardere vergelijkingen en trendanalyses op. Het laboratorium krijgt real-time inzicht hoe gescoord wordt als bijvoorbeeld gebruik gemaakt wordt van statistische analysekaarten of als gekeken wordt naar de normaalverdeling van de data.

Digitale data vergelijken vergroot de nauwkeurigheid

Het digitaal bundelen van analyseresultaten van de procescontroles geeft de mogelijkheid om de resultaten te vergelijken met andere productielocaties of net als in een ringonderzoek (anoniem) met laboratoria van andere bedrijven. Hiervoor zijn géén extra analyses of onderzoek nodig. Een randvoorwaarde is dat de laboratoria gebruik maken van dezelfde referentiematerialen en methoden. Webbased programmatuur is inmiddels voor deze toepassing op de markt. Een vergelijking van dagelijkse analyseresultaten levert veel informatie op over de eigen procedures en de betrouwbaarheid van de gebruikte media, middelen, mensen en materialen.

Door microbiologische testresultaten geautomatiseerd te vergelijken met andere laboratoria gaat de eigen nauwkeurigheid van werken omhoog. Door onderling te vergelijken zien laboratoria hoe ze scoren ten opzichte van hun mede-laboratoria. Hierdoor kunnen procedures aangescherpt worden en wordt met een grotere betrouwbaarheid van de testresultaten indirect de voedselveiligheid vergroot.

Auteur: André Siccama, QA-manager en consultant bij Biosisto, kennispartner van VMT

Reageer op dit artikel