nieuws

ABPA: ‘Niets mis met kip uit Brazilië’

Voedselveiligheid & Kwaliteit

ABPA: ‘Niets mis met kip uit Brazilië’

Braziliaanse kippensector kreeg een stevige tik van de vleesfraude die half maart 2017 aan het licht kwam. De Brazilianen komen nu met ambitieus actieplan om niet alleen de voedsel- en gezondheidsveiligheid van de kip te waarborgen, maar ook in te spelen op maatschappelijke eisen, zoals duurzaamheid. “Zo is de CO2-emissie van Braziliaans Kippenvlees lager dan bijvoorbeeld het Britse kippenvlees, zelfs na transport.”

Dat onderstreepte Ricardo Santin, vice president van de Brazilian Association of Animal Protein (ABPA) tijdens SIAL in Parijs. De Braziliaanse kippensector was tijdens deze voedingsmiddelenbeurs vertegenwoordigd met een enorme stand. In publicitaire zin was er ook wat goed te maken. In maart 2017 liep het imago wereldwijds grootste exporteur van kippenvlees namelijk een deuk op toen de Braziliaanse politie met een grootscheepse actie vleesfraude aan het licht bracht. Tijdens de zogeheten ‘Weak Flesh Operation’ werden invallen bij tientallen vleesbedrijven gedaan. Omgekochte inspecteurs zouden partijen met salmonella besmet vlees hebben goedgekeurd om door te verkopen.

Eerste maatregelen

Nadat deze fraudezaak aan het licht kwam, namen de Braziliaanse pluimveesector en de gezondheidsinstanties in het land direct een aantal maatregelen. 33 medewerkers van het Braziliaanse ministerie van landbouw werden geschorst en van drie verdachte bedrijven werd de exportvergunning ingetrokken. Er werd een programma gestart met de naam ‘Agro+Integridade’ waarin de sector en autoriteiten een reeks nieuwe en strikte procedures invoerden om zo corruptie en fraude te kunnen uitsluiten.

NVWA

Europa heeft de import van Braziliaans vlees nooit stopgezet, maar de NVWA heeft het Braziliaanse kippenvlees sindsdien wel uitgebreider onder de loep onder het verscherpt keuringsregime. De NVWA heeft in 2017 ruim 11.000 zendingen met vlees, dierlijke producten en levende dieren uit Brazilië gecontroleerd. In totaal zijn hiervan 157 partijen geweigerd. Het bedorven vlees zou niet op de Nederlandse markt zijn beland.

Daling export

De reactie van de wereldwijde markt was heftig. Brazilië, dat in 2017 4,32 miljoen ton kippenvlees exporteerde naar bijna 160 landen, zag de export in een jaar tijd met ruim 5% dalen. Op dit moment is de markt zich weer aan het herstellen, zo schetst Santin.

kip brazil 02

Omvang ‘klein’

De uiteindelijke omvang van het vleesfraudeschandaal in Brazilië bleek uiteindelijk klein, stelt Santin van ABPA in een interview met VMT: “Ter vergelijking, de omvang van het vleesfraudeschandaal was veel kleiner dan het Europese fipronilschandaal. Toen de fraude aan het licht kwam, kwam er vanuit veel landen een stressreactie: Brazillië, wat is er gebeurd? Kan ik nog importeren? Uitleg graag! We hebben toen duidelijk gemaakt dat het fraudeschandaal slechts een fractie van onze totale vleesproductie besloeg. Er waren 21 bedrijven betrokken bij het schandaal, maar slechts vijf daarvan exporteerden vlees, waarvan slechts drie kippenvlees. Het ging om kleine exporteurs. Het probleem is dus klein, maar heeft de Braziliaanse kippensector in zijn geheel een behoorlijke klap gegeven.” Santin wil nu en benadrukken dat er niets mis is met het Braziliaanse kippenvlees. “We zijn een betrouwbare partner. We hebben een goed product, aantrekkelijk geprijsd en goed scorend op CO2-footprint.”

kip brazil 03

Actieplan

Om het vertrouwen van de markt terug te vinden, heeft Brazilië een ambitieus actieplan ontwikkeld. Dat plan gaat niet alleen in op voedselveiligheid, maar ook op maatschappelijke en duurzaamheids eisen die aan kipproducten worden gesteld. “Met name Europa geldt dat”, zegt Santin. Stap één van het actieplan is inmiddels ingezet en betreft het in kaart brengen van de verwachtingen van de Europese consument. Het onafhankelijke Franse consultatiebureau Phylum speelt hier een rol in. Er wordt onder meer gekeken naar de CO2-uitstoot, de ruimte die een kip krijgt, de smaak, het gebruik van antibiotica enzovoort.

Stap twee van het actieplan is een diagnose van de pluimveebedrijven in Brazilië, het onder de loep nemen van het volledige kweek- en verwerkingsproces van de kip. Ten derde moet er een wetenschappelijke raad worden ingevoerd die de pluimveebedrijven en de sector moet helpen om te beantwoorden aan de maatschappelijke consumenteneisen zoals de roep om meer duurzaamheid.

VMT en VoedingNU stelden enkele vragen aan Ricardo Santin van de ABPA:

Hoe duurzaam is een kip uit Brazilië voor de Europese markt?

“Als je kijkt naar de CO2-uitstoot per ton geproduceerd kippenvlees ligt een stuk lager dan Europese. Dat heeft vooral te maken met de verwarming van de kippenstallen, die is in Brazilië niet nodig. In het Verenigd Koninkrijk wordt er bijvoorbeeld 2,4 ton CO2 uitgestoten per ton kip, in Brazilië is dat maar 1,2 ton. Wordt het transport naar Europa meegerekend, zelfs dan zit het de Braziliaanse kip met 2,57 ton lager dan de Engelse kip met 2,82 (bron: DEFRA 2008). De getallen zijn inmiddels wat verouderd maar we proberen dit nu te updaten.

Verder letten op we watergebruik en schakelen steeds meer pluimveehouders over op het gebruik van zonne-energie. Steeds meer trucks rijden op bio-ethanol. Bovendien wordt de warmte in Europa vooral nog met kolen en gas geproduceerd. In Brazilië is een groot deel van de energie uit waterkracht, wind en zonne-energie. Bovendien zijn we niet afhankelijk van voer dat van verre moet komen. Alles wordt lokaal geproduceerd en verwerkt, maximaal op 70 kilometer afstand. Dat werkt ook gunstig uit op het CO2-gehalte, bovendien heeft het een dierenwelzijnsvoordeel: de afstanden waarover de kippen worden getransporteerd zijn kort.”

Steeds meer consumenten in Europa stellen hoge duurzaamheids- en dierenwelzijnseisen aan kippenvlees. Hoe speelt de Braziliaanse kippensector daarop in?

“Santin: “We respecteren de wens van de consument. Als de consument biologisch kippenvlees wil en kippen met een vrije uitloop en alleen maar maïs heeft gegeten, dan kan dat, maar daar hangt een prijskaartje aan. Als heel Nederland dit zou willen en daar ook voor willen betalen, dan kunnen we dat regelen.

Reeds is het gros van de kipproductie in Brazilië in de open lucht, ongeveer 70%. Dus ja, we respecteren de wens van de bewuste consument al. Maar de vraag die we ons ook stellen: is het mogelijk om kippenvlees voor de hele wereld te produceren als je dat op deze manier doet? We kunnen alles produceren als er voor wordt betaald. Maar als je de lat te hoog legt, zullen veel mensen het niet meer kunnen betalen en honger lijden.”

In Frankrijk is er de duurzame kip van Label Rouge. Zou Brazilië een kip op een dergelijke manier kunnen produceren?

“Je kunt niet zomaar de standaarden van Label Rouge kopiëren naar de totale productie in Brazilië en ook op die manier voor de Afrikaanse of Arabische markt gaan produceren. Dat is niet te betalen. Maar er zijn wel kippen in Brazilië die volgens vergelijkbare standaarden worden gehouden. En naar mijn mening is dat vlees zelfs beter dan Label Rouge, omdat ze gevoed worden met een eiwitrijke maïssoort. De kippen krijgen 70% maïs, 25% sojameel en wat vitaminen en mineralen.”

Hoe zit het met antibioticagebruik?

“We gebruiken net als de rest van de wereldwijde industrie antibiotica alleen curatief, niet preventief in het drinkwater. En niet als groeibevorderaar. Maar als je het helemaal niet gebruikt, zou het betekenen dat je de kip laat lijden als deze ziek is. Dat gaat weer tegen dierenwelzijnsstandaarden in. We conformeren ons aan de wereldwijde standaarden.”

Hoe wordt er in Brazilië tegen vlees aangekeken door het algemene publiek. In Frankrijk zijn actiegroepen actief die slagers belagen. In Nederland zijn ca. 750.000 vegetariërs en zijn steeds meer mensen flexitariër. Wat merkt Brazilië van dit soort trends?

“In Brazilië wordt daar anders tegenaan gekeken. Brazilianen eten 45 kilo kip per persoon per jaar. Dit beantwoordt je vraag. Natuurlijk is er vanuit NGO’s ook een debat gaande in Brazilië over diervriendelijkheid. Maar dit is een kleine beweging. Bovendien is de sector transparant en zijn het vooral kleinschalige pluimveehouders. De mensen weten de productie diervriendelijk is. Dat gaat niet alleen over de grootte van de kooi, maar ook over water, voer, temperatuur, gebruik van antibiotica, etcetera. We respecteren luisteren naar het debat in Europa hierover. Maar er zijn grenzen. Als men bijvoorbeeld zou wensen dat Brazilië volledig overgaat op de GMO-vrije productie, dan is dat onmogelijk. We zien GMO niet als een risico voor de gezondheid. Maar als een individuele klant vraagt om een GMO-vrije productie, dan is dat uiteraard geen probleem. Dus we respecteren de wensen van onze afnemers en kunnen hieraan tegemoet komen, maar er zitten grenzen aan het haalbare.”

Is het moeilijker daarom om in Europa te groeien?

“Nee, het maatschappelijk debat is weliswaar groter in Europa, maar dat heeft nog niet direct effect op het volume. Wij vinden: maak gebruik van de technologie die voorhanden is. De groei van de kip wordt bevorderd door genetische technologie. Een natuurlijke kruising van de grotere kippen levert ons een betere kip op. Dan wordt er gezegd: die kippen kunnen niet goed lopen. Bekijk onze video! Ze lopen overal vrolijk rond. We respecteren alle wensen, maar tegelijk voldoen we aan de standaarden van de World Organisation For Animal Health (OIE) en de standaarden uit de Codex Alimentarius. En we produceren een goede kip voor Brazilië en iedereen die van ons wil kopen. Daarbij moeten we inspelen op verschillende markten. De Japanners, Arabieren en Europeanen wensen allemaal een andere kip met andere standaarden.”

Een video interview met Global Meatnews.com

Reageer op dit artikel