artikel

Zeven internationale recalls onder de loep

Voedselveiligheid & Kwaliteit

Zeven internationale recalls onder de loep

De Nieuwsbrief VoedselVeiligheid | VMT bericht over recalls en incidenten met levensmiddelen wereldwijd. De nieuwsbrief verschijnt elke veertien dagen digitaal en tien keer per jaar in print. Hoofdredacteur Simone Hertzberger en haar redactie screenen de berichten en plaatsen er kritische kanttekeningen en achtergronden bij. Een bloemlezing uit 2017. Dit artikel is verschenen in VMT 6 van 11 mei 2018.

Terroristen dreigen voedsel te vergiftigen

Half december 2016 dreigden leden van een splintergroepering die zich bezighoudt met milieuterrorisme in Griekenland levensmiddelen te vergiftigen. Zij stuurden hun plannen naar Coca-Cola, Nestlé, Unilever en het Griekse zuivelbedrijf Delta. Ze lieten zien hoe ze diverse levensmiddelen van deze vier grote producenten met chloor en zoutzuur onzichtbaar konden vergiftigen. Dit zonder zichtbare verbreking van verpakking, ver zegeling of beveiliging.

Redactionele noot: Coca-Cola en Nestlé ontvingen in 2013 soortgelijke bedreigingen. Na 9/11 erkenden de Verenigde Staten eco- of bioterrorisme als een bedreiging voor de voedselvoorziening. In de Food Safety Modernization Act (FSMA) van 2011 staan nieuwe procedures om opzettelijke vervalsing van voedsel tegen te gaan. Bronnen: www.newsit.gr, Politico en Daily Express.

Jusgranulaat verontreinigd

Lidl haalde half december 2016 jusgranulaat uit de verkoop. Het gaat om twee types van het merk Kania, die zijn verontreinigd met xyleen (di-methyl benzeen), een organisch oplosmiddel dat gebruikt wordt in de petrochemische industrie, maar bijvoorbeeld ook als verfverdunner en als oplosmiddel voor bijvoorbeeld inkten. Onbekend is hoe het xyleen erin terecht is gekomen. De recall bleef beperkt tot het Verenigd Koninkrijk.

Redactionele noot: Toxische effecten van xyleen zijn vooral bekend na inademen. Xyleen is matig giftig en effecten die op – treden na blootstelling via inademen zijn omkeerbaar en veroorzaken geen permanente schade. Neemt niet weg dat zo’n stof niet in voeding moet voorkomen. Bron: FSA

Nieuw salmonella-serotype

Tussen maart 2016 en februari 2017 zijn in totaal veertig patiënten gemeld met een salmonellosis, veroorzaakt door een nieuw serotype 11:z41:e.n.z15. Het gaat om 22 patiënten in Griekenland, 10 in Duitsland, 5 in Tjechië en 3 in Luxemburg. De bron was sesamzaad uit Griekenland. Via epidemiologisch onderzoek werd een verband ontdekt met de consumptie van tahini, sesamzaadpasta. Vervolgens trof een Duits bedrijf in 2016 het nieuwe type Salmonella aan in geïmporteerd sesamzaad.

Redactionele noot: Het bericht van RIVM wijkt af van de Europese recallsite RASFF, waar ook Frankrijk en Zwitserland worden vermeld. Bij een besmetting van min of meer droge producten zoals zaden, noten en cacao met Salmonella en STEC gaat het vaak om lage aantallen bacteriën. Omdat deze producten niet worden gezien als risicovol, schiet koeling er vaak bij in. Bronnen: RASFF, ECDC en RIVM.

Vreemde voorwerpen vaakst uit Oost-Europa

Onderzoekers van de universiteiten van Belgrado en Gent melden in een bericht van augustus 2017 dat de meeste RASFF-notificaties over vreemde delen in levensmiddelen uit Oost-Europa komen. In de periode 1998-2015 werden er 1.446 incidenten gerapporteerd in RASFF. De top drie bestaat uit ongedierte, glasscherven en metalen delen. Groente en fruit zijn in Zuid-Europa de belangrijkste categorieën. In West-Europa gaat het om vlees en zuivelproducten, in Noord-Europa om bakkerij- en banketproducten en in Oost-Europa om noten en zaden. 78 procent van de incidenten viel in de categorie onbeslist,12 procent in laag risico en 10 procent in hoog risico.

Redactionele noot: Scherpe en puntige voorwerpen kunnen de mond, tanden, tong en keel ernstig beschadigen. Het risico op complicaties in maag en darmen is nog altijd 35 procent, blijkt uit een publicatie in Th e Journal of Gastrointestinal Endoscopy uit 2002. Verreweg de meeste vreemde delen passeren het lichaam echter zonder problemen. Bronnen: The Journal of Food Control en The Journal of Gastrointestinal Endoscopy.

Situatie hepatitis E zorgelijk

In juli 2017 spreekt de EFSA, European Food Safety Authority, van een groeiende zorg over hepatitis E, een zoönose die wijdverspreid is maar vrijwel geen ziekte veroorzaakt. Naar schatting raakt ongeveer één procent van de Nederlanders besmet. Alleen mensen met een getransplanteerd orgaan of van wie de afweer onderdrukt is, kunnen er een acute of chronische lever kwaal aan overhouden of er zelfs aan sterven. De laatste jaren is het aantal gevallen explosief gestegen. Consumptie van onvoldoende verhit varkensvlees en vleeswaren is de meest voorkomende oorzaak. Ook het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) kwam in juli met een rapport over hepatitis E met informatie over methoden om het virus aan te tonen, de diagnose te stellen en epidemiologische data te monitoren.

Redactionele noot: Public Health England waarschuwde in mei 2017 dat ongeveer 10 procent van de vleeswaren die afkomstig zijn van het vaste land, een nieuwe virusstam van hepatitis E bevat. Hepatitis E besmet volgens de Food Standards Agency (FSA) jaarlijks ongeveer 60.000 Britten. Volgens een schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie worden jaarlijks 3,3 miljoen mensen ziek, van wie er circa 56.000 sterven.

Uitbraak norovirus door frambozenmousse

Half augustus 2017 ging de Canadion Food Inspection Agency over tot een recall van circa tien bakkerijproducten, zoals frambozenmousse en frambozencake. In de producten waren diepvriesframbozen uit China verwerkt. Die zouden besmet zijn met het norovirus.

Redactionele noot: Slechts twintig deeltjes norovirus volstaan om de kans sterk te verhogen dat mensen ziek worden. Tot zelfs een paar weken nadat virusdeeltjes op een oppervlak of voorwerp terecht zijn gekomen, kunnen ze besmettingen veroorzaken. Het norovirus is goed bestand tegen temperaturen tot 60 °C en desinfectiemiddelen zoals quaternaire ammoniumverbindingen. Sterke chlooroplossingen (circa 1.000 ppm) zijn wel effectief. Merkwaardig is de strategie van sommige retailers om fruit uit bepaalde landen niet te kopen. Het gaat erom fruit te betrekken van een gecertificeerde leverancier die streng toeziet op naleving van hygiëneregels. Dat kan in alle landen. Bronnen: MAPA Quebec en CFIA.

Diepvrieskoekjes onveilig

Het bedrijf T. Marzetti haalde begin januari van dit jaar circa 25 verschillende merken diepvriesbiscuitdeeg in de Verenigde Staten uit de verkoop. Het koekjesdeeg bleek te zijn besmet met Listeria monocytogenes. Dat diepvriesdeeg om deze reden uit de verkoop wordt gehaald, is nieuw. De producent zegt in zijn recallbericht dat de koekjes niet kant-en-klaar zijn en dat op de verpakking staat dat ze gebak – ken moeten worden. Volgen consumenten die instructies niet goed op, dan is er een kans dat ze ziek worden.

Redactionele noot: Als redelijkerwijs te verwachten is dat de consument een product opeet zonder het door en door te verhitten, dan ontslaat een etiket met de mededeling ‘door en door verhitten’ de fabrikant niet van de verplichting te zorgen dat het product ‘rauw’ ook veilig is. Bovendien eten mensen nu eenmaal rauw deeg. De recall van de diepvrieskoekjes is daarom volkomen terecht.

Reageer op dit artikel