nieuws

Eosta: ‘Je kwetsbaar opstellen is niet voor watjes’

Economie & Bedrijven

Eosta: ‘Je kwetsbaar opstellen is niet voor watjes’

De voedingsmiddelenindustrie zal onder ogen moeten gaan zien wat de schadelijke impact is van de voedselketens op mens en milieu. Transparantie daarin is op dit moment vaak nog ver te zoeken in food. Dit stelt CEO Volkert Engelsman van Eosta, distributeur van biologische groenten en fruit. Engelsman is één van de sprekers op het Food Future Event op 5 april in Den Bosch.

Schrijf u hier in >>

Distributeur Eosta in Waddinxveen staat internationaal bekend als MVO-koploper. Volkert Engelsman, oprichter en directeur het bedrijf, werd in 2017 gekozen tot aanvoerder van de Trouw Duurzame Top-100. Engelsman kreeg de toppositie toebedeeld omdat hij zich internationaal manifesteerde als koploper op het gebied van True Cost Accounting, ofwel zichtbaar maken van de verborgen maatschappelijke kosten in de economie. Dat doet Eosta zelf onder het merk Nature & More en met campagnes als Save Our Soils en innovaties als Natural Branding. VMT legt Engelsman enkele vragen voor.

Is de voedingsmiddelenindustrie op dit moment transparant genoeg in de keten zelf en richting consument?

“Nee totaal niet. De industrie bedrijft op dit moment struisvogelpolitiek en ziet de wereldwijde problemen die de foodsector momenteel veroorzaakt onvoldoende onder ogen. En zaagt daarmee aan de eigen stoelpoten. We zijn bezig om de planeet in hoog tempo om zeep te helpen en de foodsector speelt daarin een belangrijke rol.”

Waar gaat het fout?

“Daar waar perverse prikkels van korte termijn winst denken dominant zijn gaat het niet goed. En het gaat niet goed op drie punten: gezondheid, milieu en sociale rechtvaardigheid. Daar zitten ook de valkuilen en uitdagingen.

De impact van voeding wordt onderschat. Als we het hebben over gezondheidszorg, hebben we het eigenlijk over ziekenzorg. Echte gezondheidszorg begint met goede en gezonde voeding. Er wordt nog teveel bocht onder de titel ‘voeding’ in de markt gezet. Gunstig voor een korte termijn winst gedreven aandeelhouder, niet zo gunstig voor je smaakpapillen, laat staan voor je gezondheid.

En dan gaat het niet alleen om zout, suiker en vet maar ook om agro-chemische bestrijdingsmiddelen die al dan niet in een cocktaileffect toxisch kunnen zijn. Zo hebben de WHO en EY bijvoorbeeld becijferd dat bio appels 0.14 euro/kg gezonder zijn dan gangbare appels, puur als gevolg van bestrijdingsmiddelen.

Daarnaast moet er meer aandacht komen voor de verborgen schade die ons voedselsysteem veroorzaakt aan het milieu. In een studie van de Franse overheid worden alleen al de kosten van drinkwatervervuiling als gevolg van kunstmest en pesticiden becijferd op 54 miljard euro per jaar (‘Assessing water pollution costs of Farming in France’; Sept 2011). Is toch apart dat niet de vervuiler maar de belastingbetaler dat mag betalen.

Of neem de 30 voetbalvelden aan vruchtbare landbouwgrond die we volgens de FAO per minuut verliezen als gevolg van intensieve landbouw. 12 miljoen hectare per jaar! We houden met elkaar een systeem in stand dat niet langer houdbaar is. Op het gebied van biodiversiteit, klimaat en stikstofkringlopen denderen we volgens Johan Rockström dwars door de draagkrachtgrenzen van onze planeet (Planetary Boundaries: Exploring a safe operating space for humanity, 2009).

Hoe zou de voedingsmiddelenindustrie zou het voortouw kunnen nemen?

“Een belangrijk deel van de oplossing zit in correct rekenen. In het transparant maken van de werkelijke kosten van voeding, dus inclusief de verborgen kosten voor ‘people’ en ‘planet’. Met ons traceerbaarheidsmerk Nature & More proberen we dat. Dat begint met transparantie. We geven fruittelers niet alleen weer een gezicht door hun unieke verhaal te vertellen maar we maken ook hun inspanningen voor mens en milieu transparant.

Het is een systeem waarmee we de duurzaamheidsprestaties van onze telers niet alleen meten, maar ook managen, vermarkten en sinds kort dus ook monetariseren, ofwel uitdrukken in geld. Dat laatste doen we natuurlijk niet zelf maar laten we doen door VN clubs en accountants. De teler verdient het tenslotte om zijn maatschappelijke meerwaarde ook verzilverd te krijgen in de markt.”

Hoe wordt er gereageerd op de aanpak van Eosta?

“Mensen met een visie reageren enthousiast. We stonden niet voor niets bovenaan in de Duurzame 100 van Trouw. Maar uiteraard staat niet gelijk iedereen te trappelen voor dit soort radicale transparantie. Aan de andere kant: Vernieuwing en innovatie gaan meestal uit van een trendsettende minderheid, de rest volgt vanzelf. Regeren is vooruitzien.”

Ziet u het positief in de voor de voedingsmiddelenindustrie de komende jaren?

“Ja. Binnen de World Business Council For Sustainable Development (WBCSD) wordt volop gewerkt aan de monetarisatie van natuurlijk en sociaal kapitaal. De Natural Capital Coalition en de Social Capital Coalition hebben inmiddels protocollen gelanceerd die als uitgangspunt dienen voor winst en verliesrekeningen waarin ook verantwoording afgelegd wordt over het gebruik van natuurlijk en sociaal kapitaal. Niet alleen interessant voor de voedingssector maar ook voor overheden.

Tenslotte is er ook huiswerk voor een gelijker speelveld in de markt waarin de boer beloond wordt voor zijn maatschappelijke meerwaarde en waarin de vervuiler betaalt. Daar moet wet- en regelgeving over komen. Of fiscale compensatie. De financiële sector is vooral betrokken vanuit oogpunt van risicobeheersing. Tenslotte is de invoering van een klimaattaks niet langer denkbeeldig en die raakt het toekomstig winstgevend vermogen van ondernemingen. Duurzaamheid breekt gaandeweg uit het exclusieve domein van de groene bubbel en daalt af in het DNA van de markt en de financiële sector, wordt meer en meer een ‘license to operate’.

Eerlijk gezegd maakt het mij niet zoveel uit wat de motivatie van een bedrijf is om duurzaam te opereren. Soms is het reputatiegedreven, soms risicogedreven en soms intrinsiek gedreven. Ik vind het allemaal prima, zolang het maar gebeurt.”

Bij transparant zijn hoort soms ook een kwetsbare opstelling. Is dat mogelijk binnen de industrie?

“Ja, maar transparantie is niet voor watjes. Veel spelers gaan nog erg defensief of reactief om met het thema. De standaard reactie die je vaak hoort is: ‘nee, niet weer nieuwe complianceregels’ of ‘nee, niet weer een bestrijdingsmiddel op de zwarte lijst’. Degenen die dat zeggen zien nog niet dat de wereld in een snel tempo aan het veranderen is.”

Wat is ervoor nodig om de hele industrie zo ver te krijgen?

“Ballen.”

Meer informatie, programma en inschrijven Food Future Event

VMT organiseert het Food Future Event op 5 april in Den Bosch. Radicale transparantie is het centrale thema van het programma. Reserveer deze datum in uw agenda en schijf u snel hiervoor in.

Reageer op dit artikel