nieuws

Food 2019: voorspelling voor winstgevendheid (longread)

Algemeen

Food 2019: voorspelling voor winstgevendheid (longread)

KENNISPARTNER – Voorspellen kun je doen op basis van de combinatie van data, ervaring en kennis. Doordat Onprove dagelijks meerdere bedrijven in de foodsector spreekt, ziet en helpt betere resultaten te bereiken, hebben we ons dit jaar gewaagd aan een voorspelling voor komend jaar. Wat zijn de belangrijkste factoren voor winstgevendheid in 2019?

Uiteraard mag u van ons ook de visie op oplossingen verwachten voor de uitdagingen die we met dit document schetsen. Alhoewel we ons best gedaan hebben om een compleet beeld te schetsen, kan het zijn dat bepaalde factoren niet genoemd worden die wel van invloed op uw situatie zijn.

Factoren winstgevendheid 2019

Op basis van wat we zien gebeuren in de markt, zijn drie factoren gedefinieerd waarvan wij verwachten dat ze een grote invloed zullen hebben op de winstgevendheid van bedrijven in de Food: Factor Personeelskosten, Factor Marktwerking en Factor Innovatie.

Factor Personeelskosten

  • We zien de lonen stijgen en dus de personeelskostenpersoneelskosten
  • Door krapte in gekwalificeerd personeel wordt meer personeel ingezet wat minder gekwalificeerd is.
  • Door de toegenomen werkdruk zal het (ziekte)verzuim stijgen
  • Door de aankomende wet arbeidsmarkt in balans (WAB) die in 2020 zal ingaan, zullen productiebedrijven in 2019 al investeringen moeten gaan doen om in 2020 geen problemen te krijgen.

Stijging Personeelskosten

stijging kostenAfgelopen jaar is de personeelscrisis al uitvoerig besproken en onze verwachting is dat deze alleen maar zal toenemen. Gekwalificeerde medewerkers zijn moeilijk te vinden. Medewerkers in gewilde functies die al jaren bij hetzelfde bedrijf werken, worden bijna dagelijks benaderd door recruiters. Nu de economie goed is zijn ze eerder geneigd een overstap te maken. De zogenaamde ‘Talent pool’ van personeelszaken is leeg en werven van personeel kost meer dan tijdens de crisis. “Om mensen te houden moet je van ze houden” is nu nog meer van toepassing dan voorheen. Goede kandidaten worden bijna per opbod ‘verkocht’. De uitdaging zal zijn om de loyaliteit van medewerkers te verhogen door een prettige werkomgeving en ontwikkelingsperspectief te bieden. Lonen voor nieuwe en bestaande collega’s zullen blijven stijgen.

Krapte gekwalificeerd personeel

De gaten in personeelsplanning zullen in 2019 nog worden opgevuld met uitzendkrachten, maar ook daar zorgt de toegenomen marktvraag voor stijgende prijzen. Goede uitzendkrachten met ervaring zijn schaars geworden en de talenten stromen door naar beter betaalde banen. Het verloop onder uitzendkrachten is over het algemeen hoger dan bij eigen personeel waardoor er meer inwerktijd nodig is om dezelfde productiviteit te bereiken. Door de inzet van minder gekwalificeerd personeel worden werkzaamheden in veel gevallen door meer mensen uitgevoerd dan ingecalculeerd. Hierdoor stijgt de kostprijs van het product. Ervaren mensen zijn vaak productiever doordat ze efficiënter en op basis van routine kunnen werken.
Nog meer dan voorheen wordt het een strategische noodzaak om intern ac
tief naar talent op de werkvloer te gaan zoeken en deze op de werkplek op te leiden. Tegelijkertijd kunnen de meeste foodbedrijven zich het niet permitteren om talentvolle medewerkers van hun werkplek af te halen om ze een opleiding te laten volgen. Door een intern ontwikkelingsprogramma te beginnen of te ontwikkelen kan aan de interne capaciteit- en kennisvraag worden voldaan.

Stijging verzuim

stijging verzuimHet gevolg van hard werken hoeft niet altijd in een stijging in verzuim te resulteren, maar de kans op overbelasting, werkstress, burnout e.d. is een stuk groter. Daarnaast is de kans op bedrijfsongevallen groter met onervaren of minder gekwalificeerd personeel. Door de toegenomen drukte kan er minder oog zijn voor de factor veiligheid.

Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB)

De regering ziet graag dat uitzendpersoneel en payrollers gelijk worden behandeld als medewerkers in vaste dienst. Aangezien er nog veel onduidelijkheid heerst rondom de wet en deze nog niet aangenomen is, blijft het speculatie wat precies de effecten zullen zijn. Één ding is zeker: Als de wet aangenomen wordt, zullen de premies omhoog gaan voor de uitzendbureaus, die op hun beurt weer door zullen belasten aan de inlener, u dus. Een mogelijke kostprijsstijging van ongeveer 6 – 11%. Goed om HR mee aan de slag te zetten, zodat dit niet als een verrassing komt in 2020.

Factor Marktwerking

  • De wereldwijd groeiende economie zorgt voor een gestaag stijgende productievraag en stijgende kosten.
  • Klanten verwachten nog steeds dat de prijzen omlaag kunnen en prijsverhogingen worden niet geaccepteerd. De kwaliteit zal hieronder leiden.

Groeiende economie

groeiende economieDe groeiende economie zorgt voor een stijging in alle kosten. Denk naast personeelskosten ook aan een stijging in grondstofprijzen, huurprijzen, dienstverleningstarieven, lidmaatschappen, advertentiekosten, materiaalkosten, machines etc. Met stijgende kosten aan de inkoopkant, wordt het noodzakelijk om prijzen te verhogen. Gebeurt dit niet dan zullen productiebedrijven minder gaan verdienen of zelfs onder kostprijs moeten produceren.

Kwaliteit versus kostprijs

Met stijgende kosten is het logisch dat de verkoopprijzen ook omhoog zullen moeten. Het inkoopbeleid van (onder andere de grote supermarkten) is echter sinds de financiële crisis niet veranderd. Concreet worden inkopers nog steeds beloond voor goedkoop inkopen, niet voor kwaliteit. Gezien de marges die over het algemeen al minimaal zijn, zullen concessies gedaan gaan worden aan kwaliteit. Productiebedrijven die niet in staat zijn om de prijzen te verhogen zullen concessies moeten doen aan kwaliteit of zullen zelfs moeten stoppen met leveren. Het gevaar ligt dan ook op de loer dat er in 2019 meer ‘gesjoemeld’ zal worden met grondstoffen of claims over beter leven of bio.

Door de afgelopen crisis vinden we het nog spannend of zijn we ‘vergeten’ hoe we ‘nee’ moeten verkopen aan de klant. De klant is koning en de verkopers zijn door de afgelopen jaren gewend om zich zich in allerlei bochten te wringen om maar te mogen verkopen. Zaak is om de veel voorkomende eilandvorming tussen verkoop en productie te doorbreken en samen aan het gewenste resultaat te werken. Maak de gevolgen van verkoopbeslissingen inzichtelijk, zodat bewuste beslissingen gemaakt kunnen worden in plaats van achteraf te concluderen dat geen geld verdiend is.

Factor Innovatie

  • Er wordt geen tijd gemaakt om kritisch naar eigen de processen te kijken en verbeteringen door te voeren.
  • Productontwikkeling en innovatie hebben te weinig prioriteit.

Geen tijd om te verbeteren

tijdAls productiebedrijf heeft u weinig of geen invloed op marktontwikkelingen, grondstofprijzen en overige kosten. Het enige waar u wel invloed op kunt uitoefenen is hoe efficiënt u produceert. Continu verbeteren is daarom een must. Door hard te werken en alle orders zo snel mogelijk te verwerken loopt u het gevaar dat u, ondanks dat alle KPI’s op groen staan, aan het eind van de maand moet concluderen dat er nauwelijks geld verdiend is. Neem de tijd om een stapje naar achteren te doen en uzelf de vraag te stellen of u nog steeds goed bezig bent. Wat kan beter? Iedereen heeft na verloop van tijd last van bedrijfsblindheid en dat kost geld. Ga er niet vanuit dat iets goed is, maar verifieer of het beter kan. Kijk kritisch naar personeelsplanning, lijnbezetting, processen en stilstanden. Meten is weten, dus zorg dat u kunt sturen op feiten in plaats van buikgevoel. Het echte geld kan verdiend worden in de productie.

Te weinig productontwikkeling en innovatie

Een neveneffect en logisch gevolg van de toenemende drukte en stijgende kosten is dat er te weinig of zelfs geen tijd meer overblijft voor verbeterprojecten, innovatie, productontwikkeling en investeringen. De eerste tekenen hiervan zien we al. De drukte in de foodsector neemt meestal na de kerstperiode af, maar dat lijkt nu minder te zijn dan vorige jaren. Iedereen blijft druk en de lijst met nog uit te voeren projecten wordt alleen maar groter. We verwachten dat ook de aankomende ‘rustige zomerperiode’ onvoldoende rust zal bieden om projecten van de lijst te strepen. Om niet stil te blijven staan en uiteindelijk achter te gaan lopen op de concurrentie is het zaak om mensen vrij te spelen voor projecten. Geef hierbij prioriteit aan projecten die processen automatiseren, FTE besparen en er voor zorgen dat slimmer en efficiënter gewerkt wordt. Hierdoor bent u in staat om de toename in orders met hetzelfde aantal mensen aan te kunnen.

Het ontwikkelen van nieuwe producten is ook van belang. Het gevaar is dat de concurrentiepositie verslechtert als productontwikkeling een ondergeschoven kindje wordt. Samen met klanten ontwikkelen kan een idee zijn, maar ook de ontwikkelkosten delen in ruil voor exclusiviteit. Door deze strategie is er vanaf stap een al commitment en verandert de relatie van klant en leverancier meer naar een evenwichtig partnership.

Oplossingen voor de uitdagingen van 2019

uitdagingenDe uitdaging van 2019 zal samengevat betekenen dat de factor die het belangrijkst is om te beïnvloeden, de factor personeel is, welke ook vaak het grootste onderdeel van de kostprijs is. Zorg er daarom voor dat loonkosten direct aan productieorders gekoppeld kunnen worden. Door dit actief te meten met behulp van software, kunt u gaan sturen op feiten en heeft u direct inzichtelijk of er voldoende verdiend wordt op een order. Aan het eind van de maand erachter komen dat u de hele maand net break-even heeft gedraaid of zelfs onder de kostprijs heeft gepresteerd is hiermee verleden tijd.

Overweeg om te gaan plannen op basis van de combinatie kostprijs en competentie. Een competente medewerker kost over het algemeen meer, maar werkt ook efficiënter. Zo kun u inzichtelijk maken welk niveau de medewerkers hebben en learning on the job toe te passen door nieuwe medewerkers aan uw experts te koppelen. Dit kunt u natuurlijk in excel of op papier realiseren maar een MES-systeem is hier voor gemaakt. Doordat een MES-systeem kan koppelen met HR-systemen, verloningssoftware en E-Learning kunnen een hoop handmatige handelingen en fouten worden voorkomen. Tegelijkertijd helpt een MES-systeem met het verbinden van personeelsdata aan productiedata.

Continu verbeteren is een must

verbeterenContinu verbeteren is een must en zal door de hele organisatie gedragen moeten worden. Hier en daar een verbeteringetje doorvoeren is mooi, maar geen structurele oplossing. Het resulteert vaak in oplossingen die slechts het symptoom bestrijden in plaats van de grondoorzaak aanpakken. Ga de efficiëntie van productie meten door stilstanden en afval te registreren en zet verbeteracties uit om de grondoorzaak daarvan weg te nemen. Neem uw communicatiestructuur onder de loep en sla bruggen tussen de eilanden in uw organisatie. Zorg dat iedereen betrokken wordt bij continu verbeteren en dat de doelstellingen voor iedereen duidelijk zijn.

Concreet FTE besparen

Concreet FTE besparen op productielijnen kan op veel verschillende manieren.
Dikwijls komen we mooie bedrijven tegen die al een solide continu verbeterfundament hebben staan, maar moeite ondervinden om ‘the next level’ te halen. Er wordt wel verbeterd maar het ontbreekt aan kennis, de juiste bedrijfscultuur of slimme technische oplossingen, nodig om verder te komen. Door regelmatig tijd in te ruimen om te observeren wat er gebeurd en u bij alle processtappen af te vragen ‘doen we dit wel handig of kan dit beter’, kunt u de factor bedrijfsblindheid in uw organisatie tegengaan en heeft u minder last van de factoren die uw winstgevendheid van 2019 kunnen beïnvloeden.

Auteurs: Bas van ’t Slot, Unit Manager Commercie en Marc van Amersfoort, Directeur van Onprove, Kennispartner van VMT

Onprove biedt de voedingsmiddelenindustrie oplossingen op het gebied van Mens, Machine en Methode.

Reageer op dit artikel