nieuws

‘Detectie van Crispr-Cas voeding niet eenvoudig’

Algemeen

‘Detectie van Crispr-Cas voeding niet eenvoudig’

De import van genetisch gemodificeerde organismes (ggo’s) in voedingsmiddelen zijn op de Europese markt alleen toegestaan onder zeer stringente voorwaarden. Toch kunnen ook ggo’s buiten deze stringente voorwaarden om in de Europese winkels belanden, wanneer het gaat om de nieuwe klasse van gene-edited ggo’s. Detectie van deze specifieke groep is op dit moment veelal niet mogelijk, zegt Dr. ir. Esther Kok van RIKILT Wageningen University & Research tegen VMT.

Vorige week schreef het FD over ggo’s die ongemerkt de Nederlandse en Europese markt kunnen opkomen. De oorzaak hiervan is de handelsovereenkomst Ceta tussen Canada en de EU. In Canada is DNA-manipulatie met de nieuwe Crisspr-Cas technologie minder strak en meer per nieuw product (case-by-case) gereguleerd, terwijl deze technologie in Europa sinds vorig jaar juli streng is gereguleerd. Door Ceta kunnen producten die gemanipuleerd zijn met de Crispr-Cas technologie  en niet officieel zijn toegelaten gemakkelijker in de EU belanden.

Crisps-Cas detecteren

Het artikel in het FD vermeldt dat er op dit moment binnen het Europese Netwerk voor GGO-laboratoria (ENGL), onder voorzitterschap van het Europese referentielaboratorium voor GGO-methoden, een document wordt opgesteld over de mogelijkheden om Crispr-Cas-producten te detecteren in voedsel- en diervoederketens. “Echter, het is duidelijk dat het niet mogelijk is om vast te stellen of kleine veranderingen in DNA tot stand zijn gekomen via natuurlijke mutaties of door toepassing van Crispr-Cas-technieken”, weet Dr. ir. Esther Kok van RIKILT Wageningen University & Research. 

Arctic apples

In het FD-artikel wordt een voorbeeld beschreven van de zogeheten ‘Arctic Apple’ die niet bruin wordt als het vruchtvlees met zuurstof in contact komt. Kok geeft aan dat het bij dit voorbeeld strikt genomen niet gaat om de Crispr-Cas technologie maar om een RNAi-toepassing. Daar is een verschil, zegt Kok: “Bij de Arctic apples gaat het niet om een nieuw gen maar om het reduceren van de expressie van een bestaand gen. Het is daarbij niet geheel duidelijk om welke mutaties het op DNA-niveau gaat. Wanneer het hier uitsluitend om sequenties gaat uit de appel zelf, en dat lijkt het geval, dan is de kans kleiner dat de genetische verandering eenvoudig kan worden gedetecteerd dan wanneer het ook soortvreemde sequenties betreft. De reden hiervoor is het feit dat het DNA nog niet van alle appelvariëteiten in detail in kaart is gebracht, vergelijkbare aanpassingen zouden ook zich ook van nature in andere appels kunnen voordoen.”   

Modificaties die niet van nature voorkomen

Kok stelt dat bekende ‘veranderde’ sequenties doorgaans wel getraceerd kunnen worden. “Maar het lijkt weinig zinvol om deze op te sporen, wanneer er vervolgens niet vastgesteld kan worden of het genetische modificatie betreft of een natuurlijke mutatie. Vanuit het RIKILT adviseren we dan ook om de screening primair te richten op modificaties die niet van nature voor kunnen komen en die nog onvoldoende zijn getoetst op hun veiligheid.” 

Product gebaseerde regelgeving

Crispr-Cas zijn toegestaan op de Europese markt, mits ze aan stringente voorwaarden volden. Kok: “Het probleem in de praktijk is dat deze producten aan dezelfde stringente voorwaarden moeten voldoen als andere ggo’s binnen Europa. Hierbij moeten bijvoorbeeld in alle gevallen proefdierstudies met het hele product worden uitgevoerd. Vanuit de wetenschap geven wij vanuit RIKILT Wageningen University & Research, en veel andere onderzoekers met ons, al lange tijd aan dat een meer product-gebaseerde regelgeving veel adequater zou zijn. In dat geval kan elk product op zijn eigen merites beoordeeld worden. Dit zou de veiligheidsbeoordeling ten goede komen. Maar dit is binnen Europa nog een lastige discussie.”

Reageer op dit artikel