artikel

Fraudepreventie wint aan prioriteit

Algemeen

Fraudepreventie wint aan prioriteit

Kennislacunes bemoeilijken nog altijd de implementatie van maatregelen om de integriteit te verhogen. Om tot een toekomstige onderzoeksagenda te komen, is in het EU-project FoodIntegrity een inventarisatie uitgevoerd om de kennisbehoefte in kaart te brengen. Dit artikel is verschenen in VMT 2 van 22 februari 2019.

Fraude en fraudepreventiemaatregelen zijn dynamisch van aard. Daarom is er steeds vernieuwend inzicht nodig. Bovendien bestaan er in zekere mate barrières om kennis door te laten stromen vanuit de academische wereld. Daarom is het vijfjarige EUproject FoodIntegrity (foodintegrity.eu) – Assuring quality and authenticity in the food chain – in het leven geroepen.

Inventarisatie kennisbehoefte

Als eerste is in 2014 binnen het project een inventarisatie van de kennislacunes uitgevoerd. Aan de hand van vragenlijsten, workshops en andere bijeenkomsten peilden de onderzoekers aan welke kennis bedrijven, overheden, wetenschappers en consumenten behoefte hebben. Hieruit kwamen tien onderwerpen naar voren die veelvuldig werden genoemd. Een expertgroep van vertegenwoordigers uit de Europese voedingsmiddelenindustrie, de retail, consumentenorganisaties, nationale overheden en de Europese Commissie gaf aan deze tien onderwerpen prioriteit. De top vier van onderwerpen is vervolgens uitgezet voor inschrijvingen voor nieuw onderzoek binnen het EU-project FoodIntegrity: 1. Standaardisatie en harmonisatie van untargeted voedselintegriteitsmethoden. 2. Innovatieve benaderingen om de integriteit van complexe voedingsmiddelen te borgen. 3. Gemeenschappelijke platforms en hulpmiddelen voor het delen van informatie tussen partijen om voedselintegriteitsrisico’s te identificeren. 4. Snelle, on-site, kostenefficiënte methoden voor fraudedetectie.

Projectvoorstellen ten aanzien van deze vier onderwerpen zijn vervolgens opgenomen als werkpakketten in het EU-project en inmiddels uitgevoerd.

Toekomstige onderzoeksagenda

Hoewel de vier genoemde onderwerpen onderdeel werden van nieuw onderzoek, bleven er nog altijd zes over van de top tien waaraan – gezien de beschikbare middelen – geen aandacht kon worden besteed. Sommige hiaten konden met het nieuwe onderzoek ook niet volledig worden afgedicht. Daarnaast verstreek de tijd waarbij er ook weer nieuwe behoeften aan het licht kwamen.

Daarom kwam er een vervolg om de future needs in food integrity research – oftewel de toekomstige Europese onderzoeksagenda – te bepalen. De momenteel relevante onderwerpen zijn onderzocht en gerangschikt. Dat gebeurde allereerst tijdens een workshop van het FoodIntegrity-congres in 2017 in Parma. Vervolgens tijdens de Asset Summit on Global Food Integrity in 2018 in Belfast (op basis van evaluaties van EU-transnationale onderzoeksbehoeften op het gebied van voedselintegriteit binnen het EU-project AuthentNet). En ten slotte met een laatste schriftelijke consultatie van de Europese voedingsmiddelenindustrie. De onderwerpen voor de onderzoeksagenda zijn in drie thema’s onder te verdelen: Fraudepreventie, Methoden en Communicatie naar consumenten (zie schema).

Het is opvallend dat Methoden en Communicatie naar consumenten aan het begin van het project in 2014 bestempeld werden als belangrijke thema’s, maar dat Fraudepreventie met name de laatste jaren terrein won. Deze verandering weerspiegelt de activiteiten in de voedingsmiddelenindustrie. Daar is de laatste jaren meer aandacht voor fraudepreventie met onder andere het instellen van kwetsbaarheidsanalyses en voedselfraude-beheersplannen.

Onderzoeksagenda vmt 2

Onderwerpen met prioriteit

Uiteindelijk zijn in een laatste studie op het eindcongres van het EU-project FoodIntegrity in 2018 in Nantes de onderwerpen per thema geordend naar prioriteit. Dit gebeurde tijdens een workshop. Daarbij waren de aanwezigen verdeeld over vier groepen: voedingsmiddelenindustrie, autoriteiten (overheid), wetenschappers en overig. Hoge prioriteit kregen de volgende onderwerpen (per thema): – Fraudepreventie: Kennis van frauderisicoanalyse, niet-analytische preventietools en integratie van voedselfraudepreventie in voedselveiligheidsbeheersystemen. – Methoden: Snelle opsporingsinstrumenten voor fraude, verdere harmonisatie van methoden en authenticatie van complexe voedingsmiddelen. – Communicatie naar consumenten: Methoden om de informatie te verstrekken die consumenten nodig hebben en kennis over het vergroten van het vertrouwen van de consument.

Verschil in prioritering

De groepen waren betrekkelijk eensgezind over de prioritering van de onderwerpen binnen de thema’s Methoden en Communicatie naar consumenten. Bij Fraudepreventie waren de verschillen groter. Zo kreeg het onderwerp Integratie van voedselfraudepreventie in voedselveiligheidsbeheersystemen (A5) hoge prioriteit vanuit het bedrijfsleven en overheid, maar een lagere prioriteit van de wetenschappers en overige aanwezigen. Dit is te verklaren door de Technology Readiness Level (TLR) van dit onderwerp; het gaat immers meer om implementatie dan innovatie.

Omgekeerd waren wetenschappers en overige deelnemers meer dan het bedrijfsleven en overheid geïnteresseerd in de onderwerpen: Voorkomen van voedselfraude (A1), Frauderisicoanalyses (A2) en Gedrag van fraudeurs (A3).

De uitgebreide inventarisatie die is uitgevoerd in het EU-project FoodIntegrity toont aan dat er voor de drie genoemde thema’s een breed draagvlak is. Het is daarom ook van belang dat deze in de toekomst (blijven) terugkomen op de Europese onderzoeksagenda.

Saskia van Ruth is hoogleraar Food Integrity & Authenticity bij Wageningen University & Research en Queen’s University Belfast, saskia.vanruth@wur.nl

Reageer op dit artikel