artikel

Droog infectiedruk verlagen

Algemeen

Droog infectiedruk verlagen

Een droge damp van vrije radicalen op basis van waterstofperoxide kan micro-organismes en virussen in de hele productieruimte van een voedingsmiddelenbedrijf reduceren. Van oorsprong komt het Nocospray-concept uit de medische industrie, waar het sinds 2005 wereldwijd wordt gebruikt. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden gaf in 2015 een toelating af voor gebruik in de voedingsmiddelenindustrie. Dit artikel is verschenen in VMT 2 van 16 februari 2018.

Het Nocospray-concept van Simpel Desinfecteren is een geautomatiseerd en effectief desinfectiesysteem voor ruimtes en oppervlakken. Het is simpel in gebruik. De Nocospray-machine met gepatenteerde nozzles zet de Nocolyse Food-vloeistof, op basis van 7,9 procent waterstofperoxide (H2O2), via een combinatie van snelheid en temperatuur om in een droge geïoniseerde damp (zie cover). Tijdens de diffusie ioniseren de uitgestoten deeltjes en degradeert het peroxide tot sterk oxiderende vrije radicalen (OH- ionen). De desinfecterende werking is dus niet te danken aan H2O2 als zodanig, maar aan de daarmee geproduceerde OH- radicalen. Die kunnen hun elektronen overbrengen naar het bacteriële membraan, waardoor de polariteit verandert en het micro-organisme implodeert. Zodra de radicalen hun elektron verliezen, ontstaan zuurstof (O2), water (H2O) en waterstof (H2).

Droge damp op gereinigd oppervlak

De droge damp heeft een deeltjesgrootte van gemiddeld 5 μ en zorgt voor een uniforme sedimentatie op elke vierkante centimeter van het te behandelen oppervlak, zonder dat dit nat wordt. Een goede desinfectie is alleen mogelijk na een goede reiniging. Met één druk op de knop kan de hele productieruimte in bijv oorbeeld één uur tijd worden vrijgemaakt van vrijwel alle micro-organismes. Een medewerker plaatst de machine in de te desinfecteren ruimte, stelt het aantal kubieke meters in en drukt op de startknop. Bij een ruimte van 1.000 m3 duurt de diffusie tien minuten. De benodigde contacttijd bedraagt dertig minuten. Dus na veertig minuten is de ruimte weer te betreden en kan de productie weer starten.

Curatief en preventief

In de toelating van het Ctgb staan twee soorten desinfectie beschreven: incidentele curatieve (hoge dosis) en dagelijkse preventieve desinfectie (lage dosis). Bij curatieve desinfectie wordt een bepaalde besmetting met één behandeling tot nul gereduceerd. Dat vergt een hoge dosis. Om bijvoorbeeld Staphylococcus aureus met een log 5 te reduceren, werd een dosering van 5 ml/m3 toegepast. Er zijn dan meer radicalen aanwezig. De contacttijd wordt dan langer, namelijk twee uur. De curatieve desinfectie komt in de voedingsindustrie bijna niet voor, maar wel in de medische sector, bijvoorbeeld in intensive cares. Een difusie van twee uur en een contacttijd van twee uur zijn hier geen probleem. Het is immers essentieel en prioritair om de multiresistente micro-organismes te elimineren. In de voedingsindustrie werkt deze werkwijze meestal niet vanwege productietijden en wordt de dagelijkse desinfectie toegepast.

tabel 1 vmt 2

Testen lab en praktijk

In de toelating van het Ctgb staat beschreven dat een dagelijkse preventieve desinfectie met 1 ml/m3 eveneens is toegestaan. Simpel Desinfecteren heeft Nutrilab het effect van deze dosering uitgebreid in een laboratoriumomgeving laten testen op zes micro-organismes: Staphylococcus, E.coli, Yarrowia (gist), Listeria, Salmonella en Pseudomonas. De proefopzet was specifiek een oppervlaktebesmetting. De laboratoriumtesten geven een goed beeld van de reductie bij een dagelijkse desinfectie met een minimale dosering van 1ml/m3 (zie tabel). De praktijksituatie is echter anders, onder meer omdat besmettingen voorkomen op moeilijk bereikbare plaatsen, door onvolledige reiniging of door verplaatsing van micro-organismes. Data uit de praktijk bewijzen echter dat het Nocospray-concept ook daar goede resultaten boekt maar dat meer behandelingen nodig zijn dan in een laboratoriumopstelling om het gewenste resultaat te bereiken. Simpel Desinfecteren vroeg bij een aantal klanten data van kiemgetal en listeria op (figuur 1).

fig 1 vmt 2

Opbouw infectiedruk en huisflora

In productieruimtes waar iedere dag, jaar in jaar uit, hetzelfde product wordt geproduceerd, ontstaat een bepaalde infectiedruk van micro-organismes die zich in die omstandigheden prettig voelen. In de ene ruimte zijn dat bijvoorbeeld vooral schimmels, in de andere ruimte is dat bijvoorbeeld listeria of een combinatie van verschillende micro-organismes. Er kunnen ook huisbacteriën ontstaan die moeilijk zijn te verwijderen omdat ze zich overal hebben genesteld. In dergelijke situaties kan er ‘niets’ aan de hand zijn. Af en toe wordt een verhoging in microbiologische resultaten geconstateerd, maar een echt probleem is het nog niet. Tot het moment dat er te vaak een te hoge piek in de microbiologische resultaten is te zien. En helemaal als de eindproducten ermee besmet blijken te zijn.

Infectiedruk verlagen

Het is dus wenselijk de algehele infectiedruk zo laag mogelijk te houden. Dat lukt niet met de traditionele manier van desinfectie, want daarmee zijn niet alle oppervlakken te bereiken, zoals wanden, plafonds, verdampers, kitranden en machines. Door het Nocospray-concept dagelijks te gebruiken, wordt de infectiedruk in de behandelde ruimte telkens verlaagd (figuur 2). De geïoniseerde droge damp komt namelijk op alle plaatsen waar zuurstof ook kan komen. De droge damp is niet-corrosief, waardoor verdampers bij elke desinfectiebehandeling microbiologisch gezien steeds schoner worden. En als alle oppervlakken en zwevende deeltjes in de lucht een minder hoge infectiedruk hebben, werkt dat uiteindelijk ook door in goten en afvoerputjes, met als gevolg een lagere infectiedruk naar de afdeling toe. Doordat residuen ontbreken, is naspoelen overbodig. Naspoelen maakt een productieruimte weer erg nat en dat is vooral microbiologisch gezien nadelig. Door druppels aan het plafond en beschimmelde kitranden kan een volgende besmetting plaatsvinden.

fig 2 vmt

Geen wondermiddel

Het Nocospray-concept is geen wondermiddel. Vooraf is nog altijd een goede reiniging nodig. Ook kan personeel niet in de ruimte aanwezig zijn tijdens diffusie en contacttijd. Verder moet het concept passen binnen de bedrijfsprocessen en moet de gebruiker de werking begrijpen zodat het beoogde resultaat wordt behaald. Sinds de eerste verkopen in januari 2016 zijn alle circa vijftig gebruikers tevreden, van kleine productiebedrijven tot de grootste vleesverwerker van Nederland. De focus ligt vooral bij de vis- en vleesverwerkende bedrijven in Nederland, waaronder F. Wellink Lekkerkerk. Bij deze leverancier van varkensvleesproducten zijn de foto’s voor de cover en dit artikel gemaakt.

Reageer op dit artikel