artikel

Ketenbeheersing dit jaar topprioriteit

Algemeen

Ketenbeheersing dit jaar topprioriteit

Ketenbeheersing wordt topprioriteit in de voedingsindustrie. Dat bleek op het Food Future Event tijdens de sessie over standaarden. IFS en FSSC hebben hard gewerkt om integriteit en fraude in hun schema’s te integreren. En de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit laat straks bedrijven hun bezoekverslagen inzien via hun eigen My NVWA-account.

Ook tijdens de elfde editie van het Food (Future) Event was er veel aandacht voor standaarden, zowel voor voedselveiligheid als integriteit en duurzaamheid. Grote afwezige was de BRC, die eind vorig jaar is overgenomen door de LGC Group. De sessie met sprekers van IFS, FSSC en NVWA trok veel deelnemers.

Succesvolle opmars IFS

Directeur Stephan Tromp van International Featured Standards (IFS) zette de succesvolle opmars uiteen van zijn schema in Nederland en wereldwijd. Onder IFS vallen nu tien standaarden en programma’s waarvoor jaarlijks meer dan 20.000 certificaten worden afgegeven, waarvan ruim 93 procent in Europa. Bijna 83 procent daarvan wordt ingenomen door IFS Food; een stijging van zes procent ten opzichte van 2015. Sinds dit jaar kunnen voedingsmiddelenbedrijven zelf aangeven of ook de NVWA en andere voedselveiligheidsautoriteiten gegevens van hen mogen inzien, zoals de status van hun certi­ficaat en het auditrapport in de IFSdatabase. De NVWA stelt dit verplicht voor Ketenborging.nl.

IFS terug naar basis

“Bij versie 6 klaagden bedrijven en certi­ficerende instellingen over te veel papierwerk en te weinig focus op de processen. Daaraan komen we in versie 7 tegemoet”, zegt de IFS-directeur. “We kiezen bij de audits voor een meer proces- en productgerichte benadering en gaan daarmee back to our roots. De auditor krijgt een minder voorgeschreven werkwijze, waardoor hij efficiënter en risico-gebaseerder kan controleren.” Het accent verschuift van papier naar werkvloer. Komend najaar vindt de publieke consultatie van de conceptnorm plaats. Eind dit jaar of begin volgend jaar verschijnt versie 7.

Integriteit krijgt verder vorm 

Met versie 7 krijgt integriteit verder vorm. IFS kiest niet voor een chain of custodybenadering, maar zet in op doorgronding van de risico’s van de grondstoffen en de leveranciers daarvan. Tromp: “Ken al uw grondstoffen en ingrediënten, de leveranciers en hun bedrijven en welke certifi­caten zij hebben en de scope daarvan. Weet wat er speelt in de markt. Ken de risico’s en hun impact op de productie en het finale product.”

Deze boodschap zou nog menigmaal tijdens het Food Future Event te horen zijn. De integriteitsmodule is gebaseerd op drie kernelementen: 1. Proces- en productintegriteitseisen die vertaald en samengebracht zijn in een checklijst. 2. Productspeci­eke richtsnoeren die moeten zorgen voor diepte en unifor miteit van risicogestuurde audits. 3. Klantspecifi­eke eisen voor private labels die gebaseerd zijn op klantspecifi­caties. Eind vorig jaar lanceerde de schema-eigenaar de IFS Audit Manager in acht talen. Tromp heeft er hoge verwachtingen van. “Wellicht kan deze app een nieuwe standaard voor interne audits worden.”

Geen blauwdruk

Ook FSSC worstelt met de vertaling van de eisen uit de GFSI Benchmark Requirementversie 7 naar het eigen schema. Technical director Aldin Hilbrands van FSSC: “Vanaf 1 januari 2018 moeten auditoren hiermee aan de slag.” In een pilot ging FSSC na of de in zijn schema opgenomen fraude-eisen ook in de praktijk goed uitpakken en via audits te controleren zijn. De resultaten daarvan staan sinds februari op de FSSC website. Hilbrands: “De kwaliteit van de kwetsbaarheidsanalyse (VACCP) is erg belangrijk. Dat is nog wel een issue, omdat we in tegenstelling tot HACCP nog geen echte blauwdruk hebben voor zo’n analyse.”

Om kwetsbaarheden te achterhalen, beveelt FSSC de Food Fraud Vulnerability Assessment (FFVA)-tool aan. “Ook daar moeten we nog heel veel leren, bijvoorbeeld wat de minimale uitkomsten van dergelijke tools kunnen zijn”, aldus Hilbrands. “Hoe houd je bij wat er allemaal kan gebeuren? Hoe houd je grondstofprijzen bij als bedrijf of als industrie? Hoe houd je de ontwikkelingen in analytische technieken allemaal bij? Kortom, de industrie staat voor een enorme opgave!”

Indirect waarschuwde Hilbrands bedrijven niet al te zeer hun hoop te vestigen op de uitkomsten van de FFVA-tool. “Dan begint het pas, want hoe prioriteer je de uitkom sten en welke beheersmaatregelen stel je in om de risico’s omlaag te brengen? Het zou mooi zijn als bedrijven dat niet allemaal zelf hoeven uit te vinden.” Een andere belangrijke uitkomst van de FSSC-pilot was dat food defense en voedselfraude op dit moment nog onvoldoende zijn verankerd in het Food Safety Management Systeem (FSMS). “Bedrijven hebben bijvoorbeeld wel een deel van de kwetsbaarhedenanalyse gedaan en beheersmaatregelen uitgevoerd, maar bij de interne audits komt food defense of voedselfraude niet terug”, vertelde Hilbrands.

FSSC houdt in zijn in januari verschenen vierde versie met dit alles rekening en stelt drie belangrijke eisen die fraude moeten voorkomen: de verplichting om een kwetsbaarhedenanalyse te doen, beheersmaatregelen nemen op de gebieden waar je als bedrijf het meest kwetsbaar bent en een jaarlijkse beoordeling daarvan uitvoeren. 

Agenda FSSC voor 2017

“Prioriteit dit jaar zijn auditorcompetenties, de standaardisatie van de VACCP en daarvoor een minimumaantal punten bepalen waaraan bedrijven moeten voldoen”, zegt Hilbands. “Bij beheersmaatregelen moeten we best practices inbouwen en ketentransparantie regelen. Dat is cruciaal voor de kwetsbaarhedenanalyse.” Tot slot vroeg hij aandacht voor het onderkennen van nieuwe ontwikkelingen en voor het inbouwen daarvan in de kwetsbaarhedenanalyse. Voor een mkb-bedrijf is dat een bijna onmogelijke opgave. “Misschien ligt hier wel een rol voor de brancheorganisaties”, zegt Hilbrands. Een laatste grote uitdaging is uitwisseling van informatie: welke informatie over certi­ficaten, supplychain en productintegriteitsissues delen we wel of niet met elkaar en hoe delen we die op een veilige manier.”

Vertrouwen NVWA

“Nu we Ketenborging.nl hebben geregeld en wij het aangepaste toezicht daarop moeten ontwikkelen en aan het inregelen zijn, wordt het tijd dat het bedrijfsleven de andere afspraken in gaat vullen die door de Taskforce Voedselvertrouwen zijn gemaakt”, hield Ria Westendorp, hoofd van de afdeling Toezichtontwikkeling bij de NVWA, haar toehoorders voor. “En dat waren er nog al wat.”

Een belangrijke afspraak is volgens haar dat bedrijven alleen nog maar zaken doen met andere bedrijven in de keten die ook zijn aangesloten bij een geaccepteerd kwaliteitszorgsysteem. “Weet u waar de keten begint en uit welke schakels die bestaat? Zit daar misschien een zwakke schakel tussen? Moet u daar misschien extra vragen over stellen? Wat moet u met de informatie dat een schakel wellicht fraudegevoelig is? Moet die keten soms korter? Of als die lang is, is die dan transparant genoeg?” Bij het nemen van maatregelen en het actief uitwisselen van informatie kunnen volgens Westendorp nog ­flinke stappen worden gezet. “Pas als de hele keten gesloten is, kan de NVWA volledig vertrouwen op de systemen.”

Melden verdachte partijen

Verdachte partijen niet kopen is volgens Westendorp niet genoeg. “Zulke partijen vinden uiteindelijk een plek in de markt en vormen een risico. Niet voor het eigen bedrijf, maar wel voor de branche en soms zelfs voor de hele sector. Meld die partijen bij de NVWA, zoals in de Taskforce is afgesproken. We kunnen veel meer informatie met elkaar delen. Dat is nog een beetje trial-and-error, maar wij willen zeker luisteren naar wensen van het bedrijfsleven.”

Dat informatiedelen kan de NVWA ook doen door haar bezoekverslagen naar het bedrijf te sturen, werd opgemerkt vanuit de zaal. “Daar zijn we mee bezig”, antwoordde Westendorp. “We willen toe naar een soort Mijn NVWA waar bedrijven onze bevindingen kunnen lezen. Dat systeem zijn we nu aan het bouwen.” Een andere vraag uit de zaal was of voedsel veiligheid op termijn niet onder de paraplu van integriteit gaat vallen. Hilbrands (FSSC) antwoordde bevestigend. “Integriteit raakt de hele onderneming, dus ik denk dat we daarom die kant wel opgaan. Of we daar over vijf jaar al zijn…”

Nieuwe versies GFSI

GFSI publiceert nog voor de zomer versie 7.1 van zijn Benchmark Requirement, maakte GFSI-vicechair Anita Scholte op Reimer tijdens het Food Future Event bekend. In 7.1 worden auditorvaardigheden en FDA-wensen aangescherpt respectievelijk opgenomen. “We zijn met de FDA al heel ver om te bereiken dat zij bij hun toezicht op de FSMA rekening gaan houden met het hebben van een GFSI-erkend certificaat”, gaf Scholte op Reimer aan. “De gesprekken lopen goed. De GAP-analyse leverde negen wensen op, waarvan er zeven al zijn verwerkt in 7.0. De twee laatste worden opgenomen in 7.1.” De twee aanpassingen bestaan uit twee woorden, een in de paragraaf Food Safety Legislation en een in paragraaf 15.3 (zie de presentatie op www.vmt.nl). In de Benchmark Requirements 7.2 die eind dit jaar verschijnt, staan volgens Scholte op Reimer onder andere fraude-eisen voor logistiek en opslag en hoe zal worden omgegaan met multisite-bedrijven, met name foodservice en winkels, maar ook bedrijven in de primaire sector en sommige fabrikanten. Moet iedere site worden gecontroleerd of wordt volstaan met een steekproef?

 

Reageer op dit artikel