artikel

Duurzaamheid blijft populair

Algemeen

Het VMT Food Event trapte 16 maart af met een levendig debat tussen industrie, overheid en retail. ‘Gezonde toekomst’ was het thema van de vierde editie van deze jaarlijkse bijeenkomst. Zowel in het plenaire programma als de middagsessies kwam gezond in de zin van productontwikkeling en bedrijfsvoering aan bod.

“De prijzenoorlog is nadelig voor innovaties”, schetst Emmo Meijer, vice president Unilever. Vooral vanuit het midden- en kleinbedrijf komen te weinig innovaties. “Maar de retail biedt de kleinere ondernemers ook juist kansen als het om vernieuwing gaat”, pareert Marc Jansen, directeur Consumentenzaken en Kwaliteit van het CBL. “Innovatieve bedrijven krijgen kansen om onder het private label innovatieve producten te maken.” Volgens de FNLI zijn dat veelal kopieën van A-merken. “Maak je product dan niet kopieerbaar”, sneert Jansen.

De paneldiscussie tijdens de plenaire sessie van het VMT Food Event was levendig en fel. Onder de bezielende leiding van Victor Dekoninck, oud-presentator van EenVandaag, gingen professor Emmo Meijer, senior vice president van Unilever, Annemie Burger, directeur-generaal van het ministerie van LNV, Marc Jansen, directeur Consumentenzaken en Kwaliteit en Wim Schreuders, inspecteur-generaal van de Voedsel en Waren Autoriteit, de discussie aan. FNLI-directeur Philip den Ouden was tafelheer en vertegenwoordigde de industrie.

Annemie Burger was niet alleen panellid. De dg onthulde ook de website ‘Vette feiten over duurzaamheid’ van het productschap Margarine, Vetten en Oliën (MVO) op de informatiemarkt. De organisatie wil het gebruik van duurzame palmolie stimuleren en ontwikkelde daarom een website om bedrijven te ondersteunen.

Duurzaam
De duurzaamheidsessie in de middag was ook drukbezocht. De bedrijven Perfetti Van Melle en Mars Chocolate Europe vertelden over hun duurzaamheidstrategie. Snoepfabrikant Perfetti behaalde afgelopen zomer als eerste onderneming in de foodsector in Nederland het SA (social accountability) 8000-certificaat. SA8000 dwingt de snoepjesfabrikant om rekenschap af te leggen over het eigen sociaal-ethisch handelen.

Plenaire spreker Paul Roberts, de Amerikaanse auteur van The End of Food, sprak de voedingsmiddelenindustrie toe over hun rol in de vertrouwenscrisis van consumenten over voedsel.

Claims & logo’s
Voor 1 januari 2011 moet er één gezondheidsbevorderend logo zijn. VWS zet in op zelfregulering en laat de betrokken partijen onderling tot een logo komen, vertelde senior beleidsmedewerker Inge Stoelhorst in de sessie Claims & Logo’s. Hans Dagevos, senior onderzoeker bij LEI Wageningen UR, meldde dat in dit proces het Ik Kies Bewust-logo het naar alle waarschijnlijkheid gaat winnen van het Gezonde Keuze Klavertje van Albert Heijn.

Tegelijkertijd voorspelde hij dat 1 januari 2011 niet gehaald zal worden. En één gezondheidsbevorderend logo voor heel Europa is heel ver weg.

Volksgezondheid

Uiteindelijk doel van de overheid is de bevordering van de volksgezondheid. Dat zou moeten gebeuren doordat logo’s producenten stimuleren gezondere producten te maken en consumenten gezondere keuzes. Volgens Dagevos is die relatie echter bijna niet te leggen omdat er zo veel interveniërende variabelen zijn. “Denk alleen al aan de prijs”, aldus de onderzoeker. Hij wees erop hoe weinig onderzoek er is gedaan naar gedrag en invloed van gezondheidsinformatie op de plaats van aankoop. Scenariostudies moeten in de nabije toekomst in elk geval enig inzicht gaan verschaffen.

Waarde van certificaten
De Voedsel en Waren Autoriteit gaat bij haar toezicht ook rekening houden met andere dan HACCP-certificaten, vertelde inspecteur-generaal Wim Schreuders tijdens de plenaire discussie. Tot nu toe accepteert de toezichthouder alleen het HACCP-certificaat en doet daar voorzichtig ervaring mee op. Als voorwaarde voor het accepteren van andere schema’s stelt Schreuders wel dat deze voldoende zekerheid moeten geven over de aanwezigheid van een goed functionerend voedselveiligheidsysteem. Dat is tot nu toe zeker niet geval.

Tijdens de parallelsessies was er flinke kritiek te beluisteren op de waarde van de certificaten in het algemeen. Het Duitse IFS controleerde op papier 200 bedrijven waarover de aangesloten retailers productgerelateerde klachten hadden ontvangen. Bij eenvijfde werden kanttekeningen bij de kwaliteit van het auditrapport geplaatst, terwijl bij viervijfde van de rapporten in de IFS-database administratieve fouten (ontbrekende achterliggende documenten) werden ontdekt. Bij 17 bedrijven werd een controle-audit uitgevoerd met als gevolg het intrekken van 8 certificaten en het blokkeren van een auditor en twee certificerende instellingen.

IFS, maar ook andere schemahouders, zijn druk bezig om in de vorm van een ‘integrity programma’ strengere regels op te stellen voor certificerende instellingen met bijbehorende sancties. GFSI zal dit mogelijk gaan eisen in het nieuwe Guidance document (versie 6) waartegen certificatieschema’s worden beoordeeld, aldus Aldin Hilbrands, senior manager Product Integrity bij Ahold. Ook werd benoemd dat certificatie-instellingen een deel van hun audits niet langer aankondigen. Het nieuwe Guidance document zal 30 juni verschijnen.

Issues & incidenten
Bakkersland werd medio september 2009 geconfronteerd met Canadees lijnzaad dat verontreinigd was met niet-toegelaten genetisch gemodificeerd lijnzaad Event FP 967. Uit dit incident trok de organisatie een aantal lessen. Allereerst moet de voedingsmiddelenketen haar incidentenmanagement professionaliseren.

Genetisch gemodificeerde gewassen

Wereldwijd wordt er namelijk al ruim 125 miljoen ha genetisch gemodificeerde (GM) gewassen geteeld, die niet goed gescheiden kunnen worden gehouden van de reguliere gewassen. Het aantal GM-incidenten zal dus toenemen. Verder moeten volgens KAM-manager Dirk Vermeulen, die door sessievoorzitter Martin Michels werd vervangen, de ERP-systemen van grondstoffenleveranciers, voedingsmiddelenfabrikanten en retail beter op elkaar worden afgestemd. Daarnaast moet de bakkerijsector meer kennis opbouwen over normstellingen, onderzoeksmethodieken en de interpretatie van meetresultaten.

Ook de verontreiniging van olie met 3-MCPD is niet te vermijden, aldus Rob Diks, supply Chain Technology manager Oils and Fats bij Unilever R&D in Vlaardingen. Hoewel eind jaren zeventig de stof al voor het eerst werd ontdekt, kwam deze pas aan het begin van deze eeuw echt in de belangstelling. Een snelle reductie is niet mogelijk, daarvoor is meer kennis vereist van het ontstaansmechanisme. Ook ontbreken nog gevalideerde meetmethoden voor 3-MCPD, maar ook voor glycidol waaruit 3-MCPD kan ontstaan, en de toxiciteit van de procescontaminant. In die zin zijn er veel parallellen met acrylamide.

Besparen en innoveren
Pasteuriseren onder hoge druk neemt nu ook in Nederland een grote vlucht, zo bleek tijdens verschillende lezingen op het VMT Food Event. Het zal nog enkele jaren onderzoek kosten voordat sterilisatie onder hoge druk mogelijk is, meldde Stefan Toepfl, professor bij het Duitse onderzoeksinstituut DIL. De vereiste 12 log afdoding, nodig voor de lange houdbaarheid van gesteriliseerde levensmiddelen, is nu nog niet mogelijk via hoge druk processing.

Toepfl belichtte in zijn lezing ook andere nieuwe technieken zoals shockwave processing waarbij het proces start met een piek hoge druk. Ook sprak hij over de mogelijkheden van supercritical waterprocessing. Bij 200 bar is water superkritisch, dat betekent dat het de eigenschappen van een vloeistof en van een gas heeft. Om geld te verdienen met nieuwe technologieën, moet er volgens Wouter de Heij van het bedrijf Top, meer geld naar de D van development in R&D. “De ontwikkeling van nieuwe technologieën gaat gepaard met veel vaste kosten. De lastige vraag is, wie investeert hierin”, aldus De Heij.

Feed Your Mind
De avond bood niet alleen voedsel voor de maag, maar ook voor de geest. Geïnspireerd door de natuur ontwikkelde fooddesigner Katja Gruijters het ‘Feed Your Mind diner’. Het ‘Mooi van Nature’-menu sloot aan bij de filosofie van gastspreker Paul Roberts. Het duurzame viergangendiner was samengesteld zonder voedsel te verspillen. Tweebenige wortels en neustomaten die normaal gesproken de supermarkt niet halen, kregen tijdens dit diner wel een plekje in het menu.

Gruijters nam de natuur als uitgangspunt. In de natuur is alles een kringloop en bestaat geen voedselverspilling, scheef ze in het boekje dat haar filosofie uitlegt en de menukaart bevat. Bij haar ontstond het bewustzijn dat de natuur niet alleen als inspiratiebron kan dienen, maar ook model kan staan voor oplossingen.

Kleine telers
Aan lange tafels in een stervorm nuttigden de 150 gasten een menu samengesteld met ingrediënten die rechtstreeks van kleine telers en tuinders komen. De eerste gang stond in het teken van conserveren. Gepekelde augurken, wortelchutney, ingemaakte bieten met klaverhoning, gekonfijte aardbeien en eieren op jenever in weckpotten en gerookte kip aan stok. Gruijters illustreerde daarmee dat verschillende conserveringstechnieken mogelijk zijn. Daarna kwamen de tweebenige wortels en neustomaten langs. De laatste onherkenbaar in tomatenjam. De Ankeveense rivierkreeftjes zijn gevangen in Nederlandse rivieren.

De houten kistjes in het midden van het ‘restaurant’ bleken hooikisten, waarin portobellosoep en gesmoord damhert nog even verder gaarden. De derde gang was van dichtbij en van het seizoen. De portobello’s hadden voordat ze soep werden nog een ander doel gediend. Ze waren mal voor het toetje: chocolade portobello’s met peer. Eerst goed kijken en inzoomen op wat het is, daarna pas toeslaan.

Reageer op dit artikel