artikel

Trends brengen nieuwe risico’s

Algemeen

Twee trends op verpakkingsgebied zijn een steeds mooier bedrukte verpakking en het gebruik van duurzame verpakkingsmaterialen. Beide ontwikkelingen brengen specifieke en mogelijk nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Van de foodfabrikant wordt verwacht dat hij deze risico’s kent en beheerst.

De trend is een steeds flitsender, briljant gedrukte verpakking, bij voorkeur met levensechte fotografie. Maar hoe zit het met de veiligheid van deze verpakkingen en met name de mogelijkheid dat schadelijke stoffen uit de inkt naar het voedingsmiddel migreren? Migratie van stoffen uit de inkt leidde in het verleden tot recalls. EFSA heeft inmiddels dossiers onder handen van verdachte stoffen als ITX, 4-MBP en benzofenon.

Recent stelde de Europese voedselveiligheidsautoriteit een expertpanel in dat de veiligheid van deze ‘andere voedselcontactmaterialen dan plastic’ gaat evalueren. Naast inkten gaat het dan bijvoorbeeld ook om de lijm die in het verpakkingsproces wordt gebruikt. De werkgroep verzamelt informatie en expertise uit de verschillende lidstaten en brengt advies uit over risicoanalyse, veiligheidsevaluatie en verdere acties die genomen moeten worden. Ondertussen werkt de drukinktindustrie aan nieuwe inkten die aan de Europese wetgeving beantwoorden. Ontwikkelingen in grondstoffen maken dit mogelijk.

Samenwerken in verpakkingsketen
In de gehele verpakkingsketen blijkt er nog altijd veel onduidelijkheid en onbekendheid te bestaan met de risico’s die aan het verpakkingsproces zijn verbonden. Het Nederlands Verpakkingscentrum (NVC) en TNO deden eind vorig jaar het project ‘Bedrukte voedselverpakkingsmaterialen’, gericht op midden- en kleinbedrijven die voedselcontactmaterialen bedrukken en folies verwerken. Voor veel van deze bedrijven, zo bleek uit een inventarisatie, is niet duidelijk aan welke normen hun product moet voldoen in relatie tot de beoogde toepassing. Vertrouwd wordt vaak op moeilijk te interpreteren verklaringen en/of certificaten van toeleveranciers.

De producent van een verpakkingsmateriaal moet aan zijn afnemer(s), de producent van het levensmiddel, een zogenaamde ‘verklaring van overeenkomst’ afgeven, waarin wordt verklaard dat het product voldoet aan de wettelijke voorschriften. Ondanks dat deze wettelijke verplichting nu al ruim vijf jaar bestaat, wil het in de praktijk niet zo lukken. Het ontbreekt de verpakkingsleverancier aan kennis over product en bewaarcondities en de producent aan kennis van het verpakkingsmateriaal en migratie naar het levensmiddel. Vanwege concurrentieoverwegingen zijn partijen terughoudend met informatie beschikbaar stellen. Toch lijkt een intensievere samenwerking het enige antwoord.

Risico’s duurzame verpakkingen
Naast aantrekkelijke verpakkingen die de consument verleiden tot aankoop van het product, voelt de foodfabrikant de druk om duurzame verpakkingen te gebruiken. Retailers eisen al dat een bepaald percentage van de verpakking bestaat uit een hernieuwbare grondstofstroom. Ook voor consumenten is de duurzaamheid van de verpakking in toenemende mate een aandachtspunt. Het versterkt ook de uitstraling van een product. Zo gebruikt smoothies fabrikant Innocent een verpakking die volledig uit gerecyceled materiaal bestaat. ‘Groene’ verpakkingen zijn een trend. Aan het gebruik van deze materialen kunnen echter (nieuwe) gevaren zijn verbonden die om nader onderzoek vragen.

Reageer op dit artikel