artikel

Inbreuk op een bekend merk

Algemeen

De marketing van een merk en het ‘grootbrengen’ tot een bekend merk is een wens van veel ondernemers. Toch is het bezit van een bekend merk niet altijd even makkelijk en voordelig. Wat te doen als jouw Breezer wordt beantwoord met een ‘Pleezer’ of je Sportlife een ‘Sportlijf’ cadeau krijgt?

Wetgeving
[marktwerking]

Friso Onderdelinden
Nederlandsch Octrooibureau

Inbreuk op een bekend merk

De marketing van een merk en het ‘grootbrengen’ tot een bekend merk is een wens van veel ondernemers. Toch is het bezit van een bekend merk niet altijd even makkelijk en voordelig. Wat te doen als jouw Breezer wordt beantwoord met een ‘Pleezer’ of je Sportlife een ‘Sportlijf’ cadeau krijgt?

De politie in Dordrecht deelde onlangs blikjes met energiedrankjes uit onder de sterk op Bacardi Breezer lijkende naam ‘Pleezer’, als ludiek alternatief voor de alcohol mixdrankjes. Bacardi had hiervoor geen toestemming gegeven en is in overleg getreden met de politie over het gebruik van Pleezer.
Het is lang niet het enige voorbeeld van een bekend merk, juist ook in de voedingsmiddelenindustrie, dat gebruikt wordt voor politieke, maatschappelijke of humoristische doeleinden. Strafbaar plagiaat? Gewoon een lolletje? Of zelfs een voordeel in de vorm van extra publiciteit?

Merkenwetgeving
Uiteraard is niet alle ongevraagde publiciteit even schadelijk. Soms kan de merkhouder er juist voordeel bij hebben. Als er echter verwarring dreigt te ontstaan met het eigen merk of er reputatieschade ontstaat zijn er mogelijkheden om op te treden via de merkenwetgeving. Hierin staan geen speciale bepalingen voor parodiegebruik. De wet stelt onder andere dat een merkhouder kan optreden tegen een ieder die een identiek of overeenstemmend teken gebruikt voor identieke of soortgelijke waren, vooral in het economisch verkeer.
Het blikje Pleezer gebruikt door de Politie Dordrecht zouden we hieronder kunnen scharen. Het merk stemt immers deels overeen met het merk Breezer en het wordt gebruikt voor overeenstemmende waren (energiedrankje). Het Pleezer drankje is met een duidelijke knipoog naar het merk Breezer bedacht en waarschijnlijk zou Bacardi in dit geval een goede kans maken om via haar merkenregistraties het gebruik van Pleezer te laten stoppen.

Brede bescherming
Met de T-shirts met Sportlijf en Duveltje ligt het net weer iets anders.
Het merk Sportlife is ingeschreven voor kauwgum, maar ook voor kleding. Op basis van een dergelijke merkinschrijving zou in principe wel opgetreden kunnen worden tegen het gebruik van het overeenstemmende teken Sportlijf op soortgelijke waren, namelijk kleding. Een merkregistratie valt na vijf jaar overigens wel onder een zogenaamde gebruiksverplichting, dus moet het merkrecht op het merk Sportlife wel door normaal gebruik gehandhaafd zijn.
Echter, niet elk merk in de voedingsmiddelenindustrie zal ingeschreven zijn voor kleding of andersoortige artikelen. Wanneer de Belgische bierbrouwer Duvel het merk Duvel niet heeft ingeschreven voor kleding kan hij op basis van het bovenstaande ook niet beweren dat de fabrikant van het Duveltje T-shirt soortgelijke waren op de markt brengt. Wat nu?
De wetgever in de Benelux heeft er echter voor gekozen om de houder van een bekend merk brede bescherming te bieden, waarbij de merkhouder kan optreden tegen elk ander gebruik van een identiek of overeenstemmend teken in het economisch verkeer, ook al wordt dit niet voor soortgelijke waren en/of diensten gebruikt.
Voorwaarde is dat er geen geldige reden is voor dit gebruik en dat er ongerechtvaardigd voordeel wordt behaald of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.

Duveltje
Dit lijkt van toepassing op het Duveltje T-Shirt. Zou Duvel (als er geen toestemming is gegeven voor het shirt) op basis van zijn bekende merk dan kunnen optreden tegen het gebruik van het merk Duveltje op het T-shirt? Het zal dan moeten aanvoeren dat er van benadeling sprake is, bijvoorbeeld doordat de reputatie van het merk geschaad wordt. Vooral van belang is of er een geldige reden is voor het gebruik van Duveltje op het T-shirt. Een geldige reden zou gevonden kunnen worden in een parodie. Maar is er in dit geval wel sprake van een echte parodie? Is Duveltje een komische nabootsing van een bekend merk met een andere reden dan een economische? Is er niet eerder sprake van het behalen van ongerechtvaardigd voordeel? Het is zeer de vraag of degene die dergelijke T-shirts op de markt brengt, zich terecht kan beroepen op de geldige reden.

Wapen
Er staat de merkhouder ten slotte nog een wapen ter beschikking om op te treden, namelijk tegen gebruik van zijn merk niet voor waren of diensten, wanneer hij door dat gebruik benadeeld wordt. Dit nadeel bestaat uit afbreuk aan de onderscheidende kracht of de reputatie van het merk. Ook mag degene die het merk gebruikt geen ongerechtvaardigd voordeel uit dat gebruik trekken. Alleen een geldige reden kan de gebruiker van het merk nog redden.
Parodieën worden vooral gebruikt als middel om kritiek te leveren op bepaalde omstandigheden of organisaties. In deze kritiek zou de geldige reden voor deze wetsbepaling gevonden kunnen worden.

We kunnen concluderen dat een inbreuk op een bekend merk, afhankelijk van de merkregistratie, op basis van diverse bepalingen aangepakt kan worden. Een merkregistratie is dan ook een machtig wapen wanneer er overeenstemmende tekens gebruikt worden die tot verwarring of reputatieschade kunnen leiden.

Reageer op dit artikel