artikel

Onderhoud in eigen hand

Algemeen

Veel bedrijven zijn op zoek naar de ideale inrichting van hun onderhoud. Wat doe ik zelf? Wat besteed ik uit? Waar breng ik het onderhoud in mijn bedrijf onder? Nutricia in Cuijk doet het onderhoud aan de installaties liever zoveel mogelijk zelf. In eigen huis is de betrokkenheid groter én: “Wie kan sneller in actie komen dan degene die al ter plekke is?”

[Technologie]

Ton van Kollenburg
T. van Kollenburg is directeur van Protean Management Solutions, dat zich richt op World Class interim-management.

Nutricia gaat voor TipTop
Onderhoud in eigen hand

Veel bedrijven zijn op zoek naar de ideale inrichting van hun onderhoud. Wat doe ik zelf? Wat besteed ik uit? Waar breng ik het onderhoud in mijn bedrijf onder? Nutricia in Cuijk doet het onderhoud aan de installaties liever zoveel mogelijk zelf. In eigen huis is de betrokkenheid groter én: “Wie kan sneller in actie komen dan degene die al ter plekke is?”

Het is de tijd van World Class Maintenance, waarbij grote bedrijven hun kennis over onderhoud wereldwijd bundelen. En in eigen land is er Profion, de vereniging van onderhoudsbedrijven die twee jaar geleden werd opgericht. Het lijkt een tijd van groeiende samenwerking en vaker uitbesteden. Maar dat geldt niet voor iedereen. Nutricia, producent van babyvoeding en tegenwoordig onderdeel van Danone, is ervan overtuigd dat onderhoud in eigen beheer grote voordelen heeft en vindt dat goed onderhoud ook een zaak is van productie. TipTop-onderhoud heet het in Cuijk. Snel en efficiënt zijn sleutelbegrippen. Eigen personeel, op korte afstand en met directe betrokkenheid, vormt daarbij de kern.

Tippers en Toppers
Fons Janssen, productiemanager bij Nutricia, formuleert de algemene doelstelling als “een hogere Overall Equipment Effectiveness”. Dat betekent in de praktijk: minder en korter durende storingen. “En dat is alleen te bereiken door het onderhoud op de eerste plaats te zetten.” Er is voor gekozen om de vroegere storingsmonteur te vervangen door een zogenaamde Tipper, de Technisch specialist in Productie. De Tipper analyseert de storing, voert preventief onderhoud uit en is mentor van de Toppers, ofwel de Technische Operators. Hun taak is het, naast produceren, om onderhoudstaken uit te voeren en om de installatie te beheren. Elke Topper heeft een aantal installaties in beheer gekregen, waarvan hij de tijdige uitvoering van het onderhoud bewaakt, als een echte eigenaar van de installatie. Richard Janssen (geen familie…) is, naast operator van de Eazypacklijn (waar babyvoeding in een moderne milieuvriendelijke verpakking wordt verpakt), zo’n Topper. Hij vertelt: “Ik heb de inpakmachine en de dozencheckweigher onder mijn beheer. Dat betekent dat ik ervoor moet zorgen dat de machines op tijd worden onderhouden. Ik hoef dat niet persé zelf te doen, maar ik probeer dat wel. Zo kwam ik er vorige week bijvoorbeeld achter dat een lagerbus uit de lineaire lijmunit was gelopen. Dat betekent dat ik een werkorder aanmaak voor een Tipper en de uitvoering daarvan bewaak.”

Niet vanzelf
De invoering van TipTop-onderhoud was aanvankelijk wel even wennen. Bij de operators bestond scepsis over hun taken en het registreren van werkorders in het onderhoudssysteem leidde tot weerstand, omdat men met de computer moest gaan werken. Maar ook de monteurs kregen een andere rol: minder storingsmonteur en meer preventief werk en mentorschap. Volgens Tipper Cees Alkema ging dat niet allemaal vanzelf: “In het begin kwam er vooral werk bij, want de storingen waren nog niet verminderd terwijl we wel extra werk hadden aan bijvoorbeeld het begeleiden van de Toppers. Je ziet echter dat de Toppers nu veel beter in staat zijn om met de installaties om te gaan en om nauwkeuriger aan te geven wat er aan de hand is bij storingen. Het gevolg is dat wij nog maar zestig procent van onze tijd met storingen bezig zijn; vroeger was dit bijna honderd procent.” Een ander verschil met voorheen is volgens Alkema dat er nu minder monteurs rondlopen dan vroeger. “Wat betreft de hoeveelheid werk logisch, maar bijvoorbeeld in vakantieperiodes soms wel lastig.”

Eigenaarschap
Voor Fons Janssen is de keuze voor TipTop-onderhoud een logische: “Bij Nutricia geloven we dat eigenaarschap voor installaties bijdraagt aan een hogere prestatie. In traditionele bedrijven zie je dat meestal niet, daar maakt de TD de dienst uit. Ik heb bij een ander bedrijf wel eens meegemaakt dat TD opbelde en meldde dat diezelfde middag een lijn stil zou worden gezet om onderhoud te plegen. Een belangrijk aspect dat met dit eigenaarschap van productiemensen samenhangt, is dat de storingsduur korter wordt als er sneller adequate actie wordt genomen en wie kan dat sneller dan degene die al ter plekke is: de Topper?”
Ook de Toppers zelf zien voordelen in deze manier van werken, zegt Perry Hendriks, een andere Topper van de Eazypacklijn: “De oude monteurs bouwden ook nog de lijn om. Doordat we dat nu zelf doen, hebben we meer inzicht in de werking en het reilen en zeilen van de machines gekregen. Zodoende zijn we bij kleine storingen eerder in staat om in te grijpen.”
Dat betekent niet dat de Toppers alle storingen zelf oplossen. Komt de Topper er namelijk niet uit, dan waarschuwt hij de Tipper die op zijn beurt weer een specialist van de Technische Dienst erbij kan roepen. Helpt dat ook niet of niet snel genoeg dan wordt bij complexe problemen een specialist van de leverancier erbij betrokken.

Praktijkgericht
Overdracht van onderhoudstaken, zoals het verhelpen van storingen en het uitvoeren van preventieve taken, naar productie betekende ook extra scholing. Instructies die voor ervaren monteurs misschien wel duidelijk zijn, zijn dat niet altijd voor Toppers. Fons Janssen: “Je kunt wel zeggen: ’stel de exponentiële regelklep af’, maar bij een Topper moet je gewoon preciezer beschrijven wat hij moet doen. Daarnaast is het heel belangrijk dat de operators technisch worden geschoold.” “Zo’n veertig tot vijftig operators hebben een cursus van een jaar gevolgd”, vertelt Richard Janssen. “Daarin kwam aan bod hoe motoren werken, welke soorten lagers er zijn, hoe je kettingen kan vervangen of smeren, omgaan met elektriciteit volgens NEN 3140, PLC-besturingen, enzovoort. Heel praktijkgericht dus.”

Verder verfijnen
Alles overziend is Fons Janssen ervan overtuigd dat TipTop door moet gaan. “Het werk is prettiger geworden en de samenwerking is verbeterd. Daar komt bij dat ook onze Mean Time To Repair, zeg maar de tijd die een storing gemiddeld duurt, duidelijk lijkt te dalen.” Voor bijvoorbeeld de clinchmachines in de bliklijn (waarmee de deksel wordt aangebracht op het blik als dit is gevuld met poeder) is deze tussen 2003 en 2007 met 30% gedaald en een soortgelijk resultaat geldt bij de felsmachines (waarmee het blik hermetisch wordt gesloten).
Die tevredenheid betekent niet dat de ontwikkeling van het onderhoud bij Nutricia nu ten einde is. Er wordt hard gewerkt aan een verdere verbetering en verfijning ervan. Perry Hendriks: “We zijn nu bijvoorbeeld de puntjes op de i aan het zetten bij het invullen van de verantwoordelijkheden per machine. Want hoewel ieder zijn eigen preventieve onderhoudstaken heeft, willen we ook graag dat mensen straks elkaars taken kunnen overnemen als dat nodig is.”
Verder heeft Fons Janssen onlangs de ’pitsstop’ geïntroduceerd. “Op diverse lijnen draaien we volcontinu. Daarbij is het van belang dat het onderhoud, dat niet tijdens productie kan worden uitgevoerd, voor een periodieke stop goed is voorbereid en dat de installatie daarna een zogenaamde verticale opstart heeft, dus zeg maar: meteen weer op volle snelheid goede producten maakt.”

Reageer op dit artikel