artikel

Softwaretool versnelt salade-innovaties bij Uniq

Algemeen

Met software voor productontwikkeling en receptmanagement weet Johma, onderdeel van Uniq PLC in Losser, razendsnel saladerecepturen te ontwikkelen die aan alle (klanten)specificaties, zoals kostprijs en nutritionele samenstelling, voldoen. Toepassing van het databaseprogramma voor recepturen heeft de R&D-afdeling slagvaardiger gemaakt. De productontwikkelingskosten zijn uitstekend te beheersen, nu receptuurbijstellingen via trial and error tot het verleden behoren.

Paul Grevink, culinary manager ‘Food Innovation Centre’ van Uniq*, kan zich geen R&D meer voorstellen zonder het Bestmix-programma van Adifo. Nutriëntwaarden en houdbaarheden zijn met het programma te bepalen en daarmee is het ook een belangrijk instrument voor het bewaken van de voedselveiligheid.

Ook het receptuurbeheer is ermee gedigitaliseerd. Het bedrijf gebruikt dit softwareprogramma van Adifo sinds 2000. Onlangs is een nieuwe versie geïnstalleerd. Die stelt Uniq in staat om recepturen door te rekenen en te screenen op de eisen van het ‘Ik Kies Bewust’-logo of de aanwezigheid van allergenen. Met een druk op de knop wordt zichtbaar wat de knelpunten zijn en welke ingrediënten problemen kunnen veroorzaken. Vervolgens kan vanachter de pc elk recept ‘droog’ conform de specificaties worden aangepast.

Direct checken
Productontwikkeling verloopt met deze softwaretool aanzienlijk sneller. Recentelijk kwam marketing met de vraag om alle lunch- en borrelsalades onder het Johma-merk significant te upgraden. Met het receptuurprogramma konden de verschillende varianten worden ingegeven, conform de specificaties. Zo rolde er direct een aantal relevante recepturen uit, waar R&D mee verder kon. Grevink: “Dan moet je kunnen automatiseren en simuleren. Dus zonder in potten en pannen te roeren al een prijs en compositie kunnen betalen. Dat is een must!” Maar productontwikkeling blijft een kwestie van smaak en dus ook mensenwerk.

“Het spreekt voor zich dat smaakprofielen zich niet laten parametriseren in Bestmix. Er blijft nog genoeg uitvoerende productontwikkeling over. Maar zonder het Bestmix-program kunnen wij niet effectief ontwikkelen. Daarvoor is het nodig dat je onmiddellijk ziet wat het product kost op grondstofniveau en moet je de houdbaarheid direct kunnen checken en aanpassen door het variëren van parameters. Ontwikkelen en daarna calculeren en erachter komen dat het toch duurder uitvalt, komt hier absoluut niet meer voor. Dankzij deze software komen we heel snel op de optimale receptuur en komen we niet voor verrassingen te staan.”

Weight Watchers
Het wordt hard gespeeld in supermarktland, want is een receptuur eenmaal uitgegeven en vallen de kosten hoger uit, dan kan Uniq niet achteraf de rekening presenteren. Vandaar dat de R&D-afdeling nu altijd eerst aan de interne klant (Marketing) vraagt wat de optelsom van grondstoffen mag kosten. “Dat vond men eerst wat star van ons, maar we hebben ze vrij snel weten te overtuigen dat zo’n aanpak een efficiencyslag geeft. Inmiddels ziet iedereen dat voordeel in.”

Een staaltje van efficiency was de ontwikkeling van saladeproducten door de vestiging Losser voor de Marie Groupe. Dit Franse bedrijf is onderdeel van Uniq Zuid-Europa en produceert warme maaltijden, pizza’s en deegwaren. De vestiging wilde vier Weight Watchers-salades op de Franse markt zetten en kwam daarvoor met een team naar Nederland.

“We zijn uitgegaan van de nutritionele eisen van Weight Watchers en met een aantal voorbeelden gekomen die we steeds toetsten aan toegestane ingrediëntenniveaus en kostprijs. Met de software hebben we in twee dagen een goed resultaat neer kunnen zetten. Binnen Marie Groupe gebruiken ze Bestmix niet en ze vielen van hun stoel van de mogelijkheden. Zou je deze salades ontwikkelen op basis van trial and error, dan zou het veel langer gaan duren. Op deze manier zijn en blijven we competitief in de markt.”

Nutriënt-zoom
Bestmix kan per receptuur snel de nutritionele waarde van grondstoffen doorrekenen. Nieuw is dat het programma die gegevens direct kan koppelen aan de ‘Ik Kies Bewust’-criteria. Die extra functionaliteit van het programma komt als geroepen, stelt Grevink, nu Johma het logo op daarvoor in aanmerking komende producten wil plaatsen. Zonder zo’n nutriënt-zoom zou het screenen en aanpassen van alle recepturen een dure grap worden.

“Met gecombineerde rekenregels zie je direct of je voldoet aan de eisen of niet. Bij een ‘nee’ zie je ook waarom je niet voldoet.” Een reden kan een te hoog zoutgehalte zijn. “Bij de eis voor natrium is het belangrijk dat je weet welke grondstof de overschrijding in natrium veroorzaakt, vaak is dat trouwens toegevoegd zout.”

Allergenenscreening gaat net zo gemakkelijk. Het programma geeft aan of een product bijvoorbeeld lactose-, gluten- of koemelkeiwitvrij is. “Die gegevens uit de database willen we nu gaan gebruiken om de internetsite van Johma te laden met informatie over allergenen. Nu doen we dat nog handmatig. Een koppeling aan Bestmix reduceert de foutenkans.”

Mister Bestmix
De nieuwe Bestmix-versie is volgens salesmanager Peter Tsjoen van Adifo niet zo maar een upgrade. Naast de nieuwe functionaliteiten is het gebruiksgemak verbeterd. Daarbij biedt het programma veel meer mogelijkheden dan vroeger. Wel was het voor de gebruikers behoorlijk wennen, stelt Grevink. Uniq is tijdens de implementatiefase zeker vier maanden bezig geweest om alle receptuurgegevens over te zetten en uit te testen in een pilotomgeving.

“Alles is op de verschillende afdelingen gesimuleerd en getest. Mijn ervaring is dat zodra je live gaat, er altijd dingen niet goed lopen. Ik ben key user en veertien dagen stand-by geweest om collega’s met raad en daad terzijde te staan. De enige manier om het snel onder de knie te krijgen is door ermee te werken. Je kunt trainen wat je wilt, maar die ene specifieke vraag – zoals het uitdraaien van een bepaald rapport – komt pas als er met het programma gewerkt wordt. Ik was in dit geval even Mister Bestmix en kwam ik er niet uit, dan belde ik met de helpdesk van Adifo.”

Finetunen
Bestmix bevalt zo goed dat Uniq er nu zijn complete R&D-programma in alle vestigingen mee wil structureren. “Vanaf 2004 is het programma over heel Noord-Europa uitgerold. De implementatie in Duitsland is bijna rond en Polen komt er aan. Hier in Losser heeft het zich bewezen. Het functioneert prima. Vergeleken met de vorige MS-DOS-versie is er belangrijke functionaliteit bijgekomen voor menselijke voeding, zoals het beheer van allergenen, productspecificaties, porties en portiedeclaratie.”

Grevink verwacht ook de grondstoffenlogistiek verder te kunnen stroomlijnen. Via Bestmix is eenvoudig te achterhalen welke ingrediënten in de verschillende vestigingen worden gebruikt. Ook is de waarde van de grondstoffen onderling goed te vergelijken. Grondstoffen kunnen vervolgens worden vervangen door betere opties. Grevink verwacht dat daarom op termijn bepaalde grondstoffen grootschaliger en scherper door de afdeling Inkoop kunnen worden ingekocht. Maar uiteindelijk bepaalt de receptuur de grondstofkosten.

Ook daar valt voor de productontwikkelaar met hulp van Bestmix een slag te maken. “We moeten dus kritisch naar die kosten van grondstoffen kijken als we aan de bakermat van een nieuw product staan. Belangrijk is dat onze ontwikkelaars kunnen zien waar het geld in gaat zitten bij receptuurontwikkeling. Zo kunnen we werken aan ‘consumer value optimisation’. Met Bestmix kun je in één oogopslag vaststellen of je bijvoorbeeld bij het finetunen van je zalmsalade kostentechnisch nog goed zit zonder nutritionele waarden uit het oog te verliezen.”

Verpakkingsinformatie
Een volgende stap is binnenkort het verpakkingsformaat van ingrediënten koppelen aan de receptuur. Zo kan het programma bijvoorbeeld berekenen hoeveel zakken zongedroogde tomaten nodig zijn voor een bepaald product. Of welke verpakking met welke inhoud moet worden ingekocht en in welke hoeveelheden.

Ook loopt er een initiatief voor een haalbaarheidsstudie om verpakkingsinformatie in de software onder te brengen. Daarmee kunnen verpakkingstechnologen en R&D effectiever samenwerken. “Zo is het gemakkelijker na te gaan of de receptuur past in het verpakkingsconcept van bijvoorbeeld de klant,” licht Grevink toe. “Ook kunnen we als er een nieuwe verpakking ontwikkeld wordt, deze gegevens meenemen in het versiebeheer van Bestmix. De verpakkingstechnoloog kan de software gebruiken om zijn gegevens in op te slaan en de specificaties in te geven. Zo kunnen we het hele productontwikkelingtraject beter managen.”

Reageer op dit artikel