artikel

Visionsysteem geeft meer inzicht in kaaskwaliteit

Algemeen

Kaas die ’s morgens wordt geproduceerd, is anders dan de kaas die ’s middags het pekelbad ingaat. Welke verschillen zijn er precies en hoe zijn ze te beïnvloeden? Cheese QA Vision helpt die vragen te beantwoorden. Cono Kaasmakers nam dit systeem als eerste in gebruik.

Wim Scholtens, directeur Productie & Technologie van Cono Kaasmakers in West-Beemster, was op zoek naar een methode om de traceerbaarheid van zijn producten te vergroten. Cono Kaasmakers gebruikte het rijkskaasmerk, een label van caseïne dat op de wrongelblokken werd aangebracht en dat in de kaas integreerde. Maar doordat tijdens de kaasproductie batches zich mengen – in de pekelbak liggen de kazen nog netjes op volgorde, in het pakhuis zijn de kazen alleen gesorteerd op dagproductie en soort – bestaat een klantorder uit kazen afkomstig van verschillende batches. Cono Kaasmakers kon op basis van het rijkskaasmerk niet goed in kaart brengen welke batches naar welke klanten gingen. Informatie die bij een recall wel van belang is.

Traceability
Scholtens raakte bij toeval aan de praat met Wietze Jongsma, directeur van Jongsma Engineering Solutions. Samen en in samenwerking met JB Besturingstechniek ontwikkelden zij het systeem Cheese QA Vision als antwoord op de traceerbaarheidsproblematiek. Het principe van het systeem is eenvoudig: Cheese QA Vision maakt van elke kaas een foto, leest het kaasmerk en slaat de foto samen met de code van het kaasmerk op als onderdeel van de eindcontrole. Geregistreerd wordt welke kaas naar welke klant gaat.
De kosten van het systeem bedroegen € 200.000. “Dat was wel even schrikken”, vertelt Scholtens. “In alle jaren dat ik voor dit bedrijf werk, heb ik nog nooit een recall meegemaakt. Twee ton vind ik een forse investering voor alleen traceability. Dat had ik er niet voor over.” Maar gedurende de ontwikkeling van het systeem kwam een aantal andere voordelen aan het licht. Reden waarom Scholtens toch met Jongsma Engineering Solutions in zee ging.

Hoogte
“Het grote voordeel van Cheese QA Vision is dat deze machine meer inzicht geeft in de manier waarop kaas zich kwalitatief gedraagt. Kaas is een natuurproduct. Daardoor is kaas die ’s morgens wordt geproduceerd anders dan kaas die ’s middags het pekelbad ingaat. Doordat alle kazen van een dagproductie door elkaar liggen als ze uit het pakhuis komen, konden we nooit op grote schaal analyseren wat precies de verschillen waren tussen ochtend- en middagkaas. Met de Cheese QA Vision kunnen we die analyses wel uitvoeren, tot op de batch nauwkeurig, zelfs tot op de individuele kaas. Dit biedt mogelijkheden om ons proces verder te optimaliseren”, vertelt Scholtens.
Als voorbeeld noemt de Cono-directeur de kwaliteitseis ‘hoogte’. Voor veel klanten is de hoogte van de kaas een belangrijk kwaliteitskenmerk, soms zelfs belangrijker dan het gewicht. Aan Cheese QA Vision zit een hoogtemeter gekoppeld. Koppeling van informatie over de hoogte in combinatie met de code van de kazen aan het geïntegreerde weegsysteem heeft er toe geleid dat voor bepaalde batches het gewicht voor het pekelen is aangepast.

Visuele controle
Een bijkomend voordeel is dat Cheese QA Vision de kazen visueel inspecteert. Dat gebeurde tot nu toe door een medewerker aan de lopende band. “Maar als die medewerker even afgeleid is, kan hij zo tien kazen over het hoofd zien”, vertelt Jongsma.
De medewerker bekijkt ook alleen de bovenkant van de kaas, terwijl Cheese QA Vision zowel de boven- als de onderkant fotografeert. Bovendien leest Cheese QA Vision de code. Hierdoor wordt het bijvoorbeeld direct opgemerkt als er in het pakhuis twee kazen uit verschillende dagproducties zijn verwisseld of dat een geblokkeerde partij onterecht weer in productie wordt gebracht. “Het zijn allemaal zaken die vrijwel nooit voorkomen”, vertelt Scholtens, “maar nu weten we ook zeker dat producten die niet de deur uit mogen echt niet de deur uit gaan. Die wetenschap is ons heel wat waard.”
Nu staan de Cono-medewerker en Cheese QA Vision nog naast elkaar aan de lijn. Is op korte termijn vastgesteld dat het visionsysteem even veel opmerkt als de medewerker, dan wordt menselijke inspectie overbodig. Dit levert een besparing op van € 50.000 per jaar.

2D-matrix
Om honderd procent betrouwbaarheid te verkrijgen, heeft Cono Kaasmakers ook het kaasmerk op de kazen verbeterd. Voorheen was dit een rijkskaasmerk dat aan wettelijke normen moest voldoen, maar vanaf 1 januari 2006 is het rijksmerk niet meer verplicht.
“Vooral de leesbaarheid van het merk door de camera liet soms te wensen over”, licht Scholtens toe. “Het rijkskaasmerk bestond uit letters en cijfers die door het productieproces iets konden vervagen. Een zes bijvoorbeeld, kon gelezen worden als een acht. De betrouwbaarheid van het rijkskaasmerk was daardoor maar 98%.”
Scholtens kwam samen met Jongsma en JB Besturingstechniek voor het nieuwe kaasmerk uit op een 2D-matrix, een vierkant, vergelijkbaar met een streepjescode, opgebouwd uit puntjes. Cheese QA Vision leest de matrix en vertaalt deze naar een code. Zelfs als er een puntje ontbreekt of is vervaagd, geeft de matrix nog voldoende informatie om tot de juiste code te komen. Onder het vierkant staat de code vertaald in cijfers. “We hebben zowel met cijfers als letters geëxperimenteerd”, vertelt Scholtens. “Cijfers blijken de hoogste betrouwbaarheid te geven. Kun je een cijfer niet lezen, dan moet je gokken tussen tien mogelijkheden. Bij een letter zijn dat er zesentwintig. We schakelen daarom over naar codes die alleen uit cijfers bestaan.”

Concurrenten
Een goed systeem wordt snel overgenomen door concurrenten, waardoor de voorsprong teniet wordt gedaan. Scholtens ziet dat anders. “Ons kapitaal zit niet in de machines, maar in de mensen”, zegt hij. “Cheese QA Vision geeft ons veel informatie, maar die informatie is alleen waardevol als je weet wat je ermee kunt doen. We hebben mensen in huis met veel kennis over het maken van kaas en met ideeën om het proces te verbeteren. Zo kunnen wij het beste uit Cheese QA Vision halen. Dat doet niemand ons na.”

Reageer op dit artikel