artikel

Contouren helder, details nog niet

Algemeen

Over negen dagen verschijnt de nieuwe Europese regelgeving voor voedings- en gezondheidsclaims in de ‘Official Journal of the European Communities’. Vanaf dan kunnen bedrijven dossiers voor claimonderbouwing indienen. Er breken spannende tijden aan: wordt EFSA straks bedolven onder de dossieraanvragen, wordt men het eens over de laatste details en welke claims komen op de positieve lijst?

Om er achter te komen welke vragen en meningen er leven over de nieuwe Europese claimswetgeving – afgelopen oktober aangenomen door de Europese Raad – en de eigen rol in het implementatieproces toe te lichten, organiseerde EFSA begin november een driedaagse conferentie in Bologna. Aan de bijeenkomst namen ruim 200 mensen deel. De belangstelling was zo groot, dat niet alle aanmeldingen konden worden gehonoreerd. Mensen die naast het net visten, konden de afsluitende sessie volgen via een live webbroadcast (zie kader ‘Nadere informatie’).

Ervaringen
Vertegenwoordigers van overheid, wetenschap, bedrijfsleven en consumentenorganisaties presenteerden hun ervaringen met en visie op claimonderbouwing, voedingsprofielen en de beleving van de consument (zie kaders ‘Beoordeling gezondheidsclaims’ en ‘Voedingsprofielen’). Tijdens ‘breakout sessies’ kon men discussiëren over vragen als welke elementen onmisbaar zijn in het proces van wetenschappelijke onderbouwing, het doel en de scope van voedingsprofielen en factoren die de voedselkeuze van de consument bepalen.
Herman Koëter, wetenschappelijk directeur bij EFSA en conferentievoorzitter, sprak na afloop van een “waardevolle bijeenkomst”. Hij constateerde een grote overeenstemming over de noodzaak van (criteria voor) wetenschappelijke claimonderbouwing: “Uit de presentaties spreekt een grote behoefte aan actie, bijvoorbeeld tegen het ongezonde eetpatroon van kinderen. Ik ben blij dat de industrie in de nieuwe wetgeving niet alleen uitdagingen, maar ook kansen ziet. Dat was ooit wel anders.”

Losse eindjes
Koëter benadrukte dat er nog wat losse eindjes aan elkaar te knopen zijn. “Er is bijvoorbeeld discussie over het gewenste niveau van de bewijsvoering en of er straks algemene voedingsprofielen of profielen per productcategorie komen. Ook zijn er vragen over de vorm en de kwaliteit van de gegevens voor het dossier en over de presentatie van het bewijsmateriaal. De industrie maakt zich zorgen over mogelijkheden voor het MKB en noemt werkbaarheid en flexibiliteit – bijvoorbeeld inspelen op wetenschappelijke ontwikkelingen – als belangrijke aandachtspunten.”
Alle partijen zijn het erover eens dat zij bij de realisatie van de wetgeving steeds de consument in gedachten moeten houden. Koëter: “We moeten de informatie simpel houden en bepalen wat de belangrijkste productboodschap is. Uiteindelijk gaat het erom dat het etiket consumenten duidelijkheid verschaft.”

Voorbereid
Duidelijk is dat EFSA er met de nieuwe wetgeving heel wat taken bij krijgt. Hiertoe behoren het opstellen van een handleiding voor het indienen van dossiers en de beoordeling van claims en voedingsprofielen. Criteria voor voedingsprofielen moeten binnen twee jaar vastgesteld zijn, terwijl er binnen drie jaar een positieve lijst met in de EU toegestane gezondheidsclaims moet liggen (zie kader ‘Tijdspad’). EFSA zal advies uitbrengen over deze lijst, die bestaat uit nationale claims verzameld door de EU-lidstaten. Claims rond de ontwikkeling en gezondheid van kinderen en ziekterisicoreductie doorlopen een aparte procedure, waarbij de instantie individuele bedrijven van wetenschappelijk advies voorziet. Ten slotte gaat EFSA, samen met lokale organisaties, een database opzetten met informatie over voedselconsumptiepatronen in Europa.
Volgens Koëter heeft zijn organisatie zich goed voorbereid. “We werken in eerste instantie met een wetenschappelijk panel en twee werkgroepen. Het ‘Nutrition, Dietetics and Allergies (NDA)-panel’ werkt op dit moment aan de criteria die straks gaan gelden voor de onderbouwing en het gebruik van claims. Het panel bestaat nu nog uit zeventien, maar straks uit eenentwintig specialisten, afkomstig van universiteiten en onderzoeksinstellingen uit de verschillende EU-lidstaten. De leden hebben een onafhankelijkheidsverklaring getekend om eventuele commerciële belangen uit te sluiten. Een reeds opgerichte werkgroep richt zich op de beoordeling van claims, een mogelijke tweede op voedingsprofielen. Zodra het aantal te beoordelen dossiers toeneemt, breiden we het aantal werkgroepen uit. Hiertoe hebben we een lijst opgesteld met geschikte kandidaat-leden. Ook de EFSA-staf groeit volgend jaar, van acht naar vijftien experts.”

Uitdaging
Koëter ziet de nieuwe wetgeving voor EFSA als een kans, maar ook als een uitdaging. “De termijn van vijf maanden die er staat voor een dossierbeoordeling is krap en het is de vraag of we dat gaan halen. Zo niet, dan moeten we hier een juridische mouw aan passen.”
Hij benadrukte dat de organisatie de invoering van de wetgeving niet alleen kan en wil doen. De conferentie in Bologna is het begin van een periode van intensieve interactie tussen de EC, nationale overheidsorganen en experts, industrie en consumentenorganisaties. Er staan verschillende vervolgbijeenkomsten op de agenda en EFSA zal intensief samenwerken met haar dochterorganisaties in de lidstaten. Uitvoerend directeur van EFSA Catherine Geslaine Lanéelle voegde daaraan toe: “We willen dezelfde boodschap verspreiden richting alle honderdvijftig miljoen consumenten in Europa en dat kan alleen via lokale organisaties en ambassadeurs. Eind tweeduizendzes ligt er een strategie met daarin de prioriteiten voor de communicatie.”

Reageer op dit artikel