artikel

Gemaksvoeding vast onderdeel Europese keuken

Algemeen

Gemaksvoeding is niet meer weg te denken uit de Europese keuken. Zelfs in Zuid-Europa, waar koken en eten een familietraditie vormen, keert het tij. Niet dat Europese consumenten alleen nog maar diepvriesmaaltijden eten, maar er zijn nog maar weinig mensen die helemaal zonder gemaksproducten koken.

Gemaksvoeding en de rol die gemaksproducten spelen bij de maaltijdbereiding zijn het onderwerp van het rapport ‘Eating Habits in Europe’ van onderzoeksbureau Mintel. Gemaksvoeding is natuurlijk niet nieuw, maar diverse maatschappelijke ontwikkelingen spelen de opmars ervan in de kaart. Kijken we naar de eetgewoonten in Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland en Engeland, dan vallen twee sociale trends op: het stijgend aantal eenpersoonshuishoudens en het toenemend aantal werkende vrouwen. Beide ontwikkelingen drukken een sterk stempel op de kook- en eetgewoonten in de vijf onderzochte landen. Het toenemend aantal scheidingen, late huwelijken en de vergrijzing van de bevolking zijn debet aan het gestaag groeiende aantal eenpersoonshuishoudens in de onderzochte landen.

Spanje spant daarbij de kroon. Daar nam het aantal eenpersoonshuishoudens alleen al tussen 2000 en 2003 toe met 37%. De groeiende populariteit van gemaksvoeding is ook toe te schrijven aan het stijgend aantal vrouwen dat betaald werk verricht. Tweeverdieners hebben weliswaar minder tijd om in de keuken te staan, maar meer geld om de vaak duurdere kant-en-klaaropties te betalen. Met name in Spanje en Italië, de landen waar ‘mama’ achter het fornuis altijd symbool stond voor het warme familiegevoel, is het aantal werkende vrouwen sterk gestegen, met respectievelijk 16% en 11% in de periode 2000-2005.

Marktwaarde
Volgens de laatste cijfers van Mintel was de markt voor gemaksvoeding in Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland en Engeland in 2005 in totaal zo’n € 37 miljard waard, een toename van 6% ten opzichte van 2003. In Spanje is de markt het kleinst, krap € 2,8 miljard, maar groeit hij wel het sterkst (12% in de periode 2003-2005). Duitsland was vorig jaar de grootste markt van de vijf, goed voor ongeveer € 10,7 miljard, maar het ziet er naar uit dat de rangorde dit jaar zal veranderen. Verwacht wordt dat de omzet in gemaksvoeding in het VK eind 2006 meer dan € 11 miljard zal bedragen, waardoor Duitsland naar een tweede plaats zakt.

Alleen in Frankrijk is sprake van een lichte vermindering van de marktwaarde (min 1%). Dit betekent echter niet dat gemaksvoeding daar minder populair is geworden, maar het geeft wel aan dat de Fransen hun productkeuze naar beneden toe hebben bijgesteld en nu vaker de voorkeur geven aan private label of discount-gemaksvoeding.

Wordt de markt onderverdeeld naar productsoort, dan blijkt dat kant-en-klaarmaaltijden het grootste marktaandeel hebben en dat het VK verreweg de grootste markt vertegenwoordigt, met een waarde van ruim € 3,6 miljard. De Mintel Global New Products Database laat zien dat veruit de meeste nieuwe kant-en-klaarmaaltijden het licht zien in het VK. Vorig jaar werden daar 742 nieuwe maaltijden geïntroduceerd. Dat is de helft van het totaal aantal nieuwe productintroducties in de vijf onderzochte landen.

Wereldtrends
Op wereldschaal worden in gemaksproducten steeds meer, en meer verschillende, verse (en soms rauwe) ingrediënten toegepast, waardoor dit soort maaltijden als premiumproducten kunnen worden gepositioneerd. Ook de etnische trend zet door, met steeds meer verschillende recepten uit steeds exotischer keukens. Dit draagt ook bij aan het luxe imago van de producten. Verwacht wordt dat het segment stoommaaltijden voor in de magnetron dezelfde soort groei zal laten zien als de diepvriesmaaltijden, vooral in de VS, Europa en Azië. De verse ingrediënten in de koelverse stoomverpakkingen bevatten immers meer vitaminen en mineralen dan de diepgevroren ingrediënten in diepvriesmaaltijden, iets wat aan het gezondheidsbewustzijn van de consument appelleert. Om dezelfde reden zal het segment met vitaminen verrijkte maaltijden waarschijnlijk ook groeien. Verder komen er denkelijk diverse lijnextensies die inspelen op de huidige voedingstrends, zoals maaltijden met minder zout en maaltijden die passen in een dieet dat rekening houdt met de glykemische index.

Zoetekauwen
De Duitse gemaksvoedingsmarkt wordt gedomineerd door zoetekauwen. De aloude Kaffé und Kuchen-traditie wordt voortgezet in het gemakssegment. De Duitse markt voor kant-en-klare desserts is de grootste van de vijf onderzochte landen. Ook in vergelijking met andere productcategorieën in het gemakssegment scoort de dessertmarkt binnen Duitsland het hoogst. De omzet in kant-en-klaarmaaltijden vertegenwoordigt een waarde van € 1,8 miljard, die van kant-en-klare desserts niet minder dan € 3,2 miljard.

Het zal niemand verbazen dat de markt voor pasta het grootste is in Italië en dat pasta ook het grootste marktaandeel heeft binnen de Italiaanse gemaksvoedingsmarkt. Wat opvalt is dat kant-en-klaarpizza’s niet zo heel populair zijn in Italië. Qua omzet in dat segment eindigt Italië op de vierde plaats. Alleen de Spanjaarden eten nog minder pizza’s. Koploper is Groot Brittannië, waar jaarlijks enorm veel kant-en-klaarpizza’s worden verorberd (omzetwaarde zo’n € 1, 2 miljard).

Kwaliteit telt
Ondanks de groeiende vraag naar gemaksvoeding, blijken consumenten niet bereid genoegen te nemen met een snelle hap van inferieure kwaliteit. Integendeel, ze worden steeds veeleisender. Het zijn steeds bewustere eters die ook bij gemaksvoeding op kwaliteit letten. Dit geldt zeker voor Spanje en Groot Brittannië. Uit onderzoek van Mintel blijkt dat driekwart van de Spaanse consumenten (75%) bereid is meer te betalen voor voedingsmiddelen van goede kwaliteit, terwijl ook 70% van de Britten er zo over denkt. Dit in tegenstelling tot Frankrijk, waar slechts drie op de vijf Fransen (59%) bereid is wat extra’s neer te tellen voor lekker eten – en dat ondanks de reputatie van de Fransen als fijnproevers. In Duitsland ligt dat percentage zelfs nog lager: daar vindt maar 38% (twee op de vijf Duitsers) kwaliteit belangrijker dan prijs.

Zelf maken
De groei van de gemaksvoedingsmarkt betekent niet dat er thuis niet meer zelf gekookt wordt. Integendeel, bijna de helft van alle volwassenen in Frankrijk en het VK (47%) zegt koken leuk te vinden, terwijl ruim een derde (36%) van de Spanjaarden en de Duitsers die mening deelt. Consumenten kiezen dus niet uitsluitend voor gemaksvoeding, maar eerder voor een mix van gemaksproducten en zelfgemaakt. Zo grijpen ze bijvoorbeeld naar een kant-en-klare salade voor bij de zelfgemaakte vleesschotel, of naar een kant-en-klaar toetje voor na de zelfgekookte avondmaaltijd. De groei van het gemakssegment heeft dus niet de doodsklok geluid voor de zelfgekookte maaltijd.

Gemaksproducten passen juist goed bij de moderne stijl van leven. Ze bieden niet alleen complete maaltijdoplossingen, maar ook producten die als losse maaltijdcomponenten kunnen worden ingezet. Gemaksproducten gaan goed met hun tijd mee. Ze worden aangepast aan moderne voedingstrends, zoals de gezondheidstrend en het kwaliteitsbewustzijn van de consument. De toekomst ziet er dan ook rooskleurig uit. Het aantal eenpersoonshuishoudens en vrouwen in het arbeidsproces zal alleen maar verder toenemen. Mintel voorziet dan ook een groei van dik 15% tussen 2005 en 2010 in de vijf onderzochte landen. Voorspeld wordt dat de markt in 2010 een waarde zal vertegenwoordigen van zo’n €42 miljard.

Reageer op dit artikel