artikel

Flexitariër omarmt foodtrends: ‘plantaardig wordt middelpunt van bord’

Ingrediënt & Product

Flexitariër omarmt foodtrends: ‘plantaardig wordt middelpunt van bord’

Er is veel aandacht voor een plantaardiger eetpatroon. Dat kan niemand zijn ontgaan. Maar het is vooral de jongere generatie die kritisch nadenkt over de consumptie van dierlijke eiwitten en naar alternatieven zoekt. Voor deze zoekende doelgroep zijn er steeds meer opties. Of die aanslaan, hangt van meerdere factoren af. Dit artikel is verschenen in VMT 5 van 17 mei 2019.

Het congres van ProVeg International New Food Conference in maart in Berlijn was helemaal uitverkocht. De interesse voor de ontwikkelingen in plantaardige eiwitten en in kweekvlees blijkt wereldwijd enorm. Ruim 300 deelnemers uit 30 verschillende landen luisterden naar nieuwe start-ups in kweekvlees, trends in plantaardig en de visie van boeren.

Vlees geen luxe meer

Hanni Rützler van de Future Food Studio dook tijdens haar presentatie in de geschiedenis van vlees eten. Na de jaren zestig werd vlees eten langzamerhand normaal door de industrialisering van de foodproductie. Voor die tijd was het een luxe. “Nu heeft vlees eten zijn hoogtepunt bereikt in zowel Europa als de Verenigde Staten”, constateert Rützler. “Als de economie goed blijft draaien, zullen we vlees langzaam afbouwen. De zoektocht naar alternatieven is begonnen door de jongere generatie.”

Vooral de generatie geboren tussen begin jaren tachtig en eind jaren negentig denkt kritisch na over de huidige eetpatronen. Voor hen is vlees geen luxeproduct; voor hen is vleesconsumptie altijd normaal geweest en daarom kijken ze er anders tegenaan. Ze zien vooral dat consumptie milieu-, dierenwelzijns- en gezondheidsproblemen veroorzaakt.

De oude manier om over gezondheid na te denken kenmerkt zich door het weghalen van problemen, zoals minder calorieën, minder vet, minder suiker, geen toevoegingen, geen allergenen. Dat is door consumenten geëvolueerd in nieuwe diëten waarbij hele foodgroepen worden afgestoten, waaronder vlees, zuivel en zelfs nutriënten. Bijna elke consument heeft vandaag de dag een soort van dieetideologie – vegetarisch, paleo, flexitarisch of glutenvrij. “Ze denken veel meer na over de voedingswaarde van hun eetpatronen. Het gaat om gezond blijven, gewichtsverlies of -behoud, eten om er gezond uit te zien of de focus op ethiek.” Het bevragen van voedingsmiddelen zal blijven, zegt Rützler. “Heb ik dit nodig? Wil ik dit echt?”

Flexitarisme mainstream

Rützler ziet dat drie foodtrends de populariteit van plantaardig beïnvloeden: soft health, spiritual foods en flexitarisme. Soft health is gezond eten zonder schuldgevoel. Het is de combinatie van vers, natuurlijk, fruit en groente die bestempeld wordt als soft health. Spiritual food betekent dat eten steeds meer een religie wordt. “Het is een emotio neel debat over goede en slechte voeding. Voor consumenten is het een uitdaging – paleo-aanhangers gaan met de auto naar de supermarkt om rauw vlees te kopen, zoals de oermensen dat aten. Dat is een beetje vreemd. Dat levert kritiek op.”

Rützeler vervolgt: “Het gaat tegenwoordig meer om waarin je gelooft en minder om smaak, al praten we wel veel over flexitarisme. We hebben meer aandacht voor de kwaliteit van vlees, maar fruit en groente zijn de rijzende sterren in dit patroon”. Foodtrends zijn niet statisch. Als we praten over de veranderingen in foodcultuur, is het normaal dat er weerstand ontstaat.

Volgens Rützler integreert flexitarisme verschillende trends van gezondheid en duurzaamheid. Flexitariers maken bewust de keuze voor minder vlees, maar willen de stap naar geen vlees nog niet zetten. “In Europa wordt deze stroming bijna mainstream. In de toekomst is plantaardig het middelpunt van het bord”, voorspelt Rützler.

Minder vlees eten

David Ingemar Hedin, consultant bij Euromonitor International, toonde resultaten van de lifestylesurvey waaruit de trend van flexitarisme duidelijk blijkt. Wereldwijd maakt 61 procent van de consumenten zich zorgen over klimaatverandering. Dit is geen Europees vraagstuk, benadrukt hij, maar iets dat wereldwijd tot bezorgdheid leidt. Mensen proberen er wat aan te doen door veranderingen in hun dagelijkse activiteiten. Minder vlees eten vinden de ge ënquêteerden als oplossing belangrijker (20%) dan geheel vegetarisch of veganistisch eten (2-5%). Hij constateert eveneens dat gezondheid een belangrijke drijfveer is om minder vlees te eten. De aanbeveling van de World Health Organization (WHO) om minder rood vlees te eten, heeft ook impact gehad. Europa en de VS waren de stuwende krachten achter de introductie van vele vleesvervangers.

Hij constateert wel dat in Duitsland de consumptie van vleesvervangers daalt. Smaak, voedingswaarde, duurzaamheid en prijs zijn de belangrijkste aspecten voor het kiezen van vleesvervangers. Vegetariërs en veganisten zeggen dat er niet genoeg opties op de markt zijn en dat de smaak van de beschikbare producten moet verbeteren. “West-Europa exporteert de vleesvervangers onvoldoende. Nu komen de Amerikanen eraan met hun marketing.” Hedin duidt op het Amerikaanse vega-hamburgermerk Beyond Meat, dat in zijn reclame niet verwijst naar iets plantaardigs, maar profbasketballer Kyrie Irving inzet met de slogan Break barriers.

Zonder zuivel

Voor de groep vegans startte Caroline Zimmer met Simply V, een Duits bedrijf in plantaardige alternatieven voor kaas en zuivel. De ceo heeft veel onderzoek gedaan naar de vegan doelgroep in Duitsland (zie kader Vegan).

Simply V maakt onder andere vegan kaas uit noten. Binnen een jaar was Zimmer marktleider in deze categorie. Ze begon in tien supermarkten en daarna werd ze gebeld door alle Duitse retailers, waaronder Rewe en Edeka. “Het is belangrijk is om te luisteren naar consumenten om de goede producten te ontwikkelen die voldoen aan hun verwachtingen. We moeten dezelfde functionaliteit en tevredenheid bieden”, zegt ze. Andere lessen die ze heeft geleerd:

  • Merkbeleving: antwoord eerlijk hoe de producten zijn gemaakt.
  • Ruime beschikbaarheid: de beschikbaarheid is nu goed, maar in het begin was het niet gemakkelijk
  • Zorg voor een goed team. Ondertussen heeft Simply V een uitgebreid assortiment van negen producten in drie categorieën: spreads, vegan kaasplakjes en kaas voor de pizza.

Dit is het eerste deel van een tweeluik. In dit eerste deel komen de trends en ontwikkelingen in plantaardige eiwitten aan bod. Het tweede deel belicht de voortgang van kweekvlees, waarbij vooral opvalt dat vele start-ups ermee bezig zijn.

Reageer op dit artikel