artikel

Industrie heeft meer rPET nodig, nog uitdagingen bij recyclebare verpakkingen

Algemeen

In 2025 moeten alle verpakkingen in de supermarkt voor 95 procent recyclebaar zijn. Bovendien moeten alle plastic verpakkingen voor 50 procent uit gerecycled materiaal bestaan. Deze ambitie heeft het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) half februari uitgesproken. Welke uitdagingen moet de voedingsmiddelenindustrie nog overwinnen om dat doel te realiseren? VMT vroeg het aan Albert Heijn, Plus Supermarkten, Vrumona en Nestlé. Dit artikel is verschenen in VMT 3 van 22 maart 2019.

“Voor veel verpakkingen zijn we al goed op weg”, zegt Marion Beugelsdijk, expert packing & manufacturing bij Albert Heijn. “De meeste verpakkingen van papier, glas en metaal zijn al goed recyclebaar. Hier en daar zijn er nog wat verbeterpunten, zoals het vermijden van plastic vensters in kartonnen verpakkingen. Ook kartonnen diepvriesverpakkingen worden nu nog niet gerecycled omdat daar een PElaag op zit. Maar deze verpakkingen zijn, net als de drankenkartons, prima recyclebaar. Dat dit nu nog niet gebeurt, komt doordat de drankenleveranciers de recycling van deze materialen financieren. De leveranciers van diepvriesproducten betalen niet mee. Het zou goed zijn als hier een oplossing voor komt, zodat de kartonnen diepvriesverpakkingen in hetzelfde recycleproces zijn mee te nemen.”


20% minder

De Nederlandse supermarkten hebben afgesproken dat er in 2025 20 procent minder verpakkingsmateriaal in de supermarkt ligt.


rPET

De overstap naar recyclebaar kunststof heeft bij sommige producten meer voeten in de aarde. Zo heeft Albert Heijn bij de vleesschalen de PE-laag vervangen door een coating. Daarbij was het garanderen van de voedselveiligheid een belangrijke uitdaging. “We hebben een uitgebreid testtraject gehad om er zeker van te zijn dat de verpakking goed dichtgeseald is”, vertelt Beugelsdijk. Het resultaat is dat de vleesschalen nu voor 95 procent uit rPET (gerecycled PET, red.) bestaan en volledig recyclebaar zijn. Bij de inzet van gerecycled plastic is de kleur wel eens een probleem. “Gerecycled plastic heeft een enigszins groene waas”, legt de verpakkingsexpert uit. “Ik merk dan ook dat categorymanagers bij sommige producten wat huiverig zijn om over te stappen naar gerecycled materiaal. Bij jus d’orange bijvoorbeeld is het wel belangrijk dat het product er lekker fris uitziet. Toch hebben wij de overstap wel gemaakt. De flessen jus d’orange bevatten 50 procent rPET ondanks het kleurverschil. Ik ben ervan overtuigd dat consumenten het verschil alleen zien als zij de flessen naast elkaar zetten. Bovendien denk ik dat ze gewoon moeten wennen aan deze waas, zoals ze ook gewend zijn geraakt aan de kleur van gerecycled glas.”

Kleinere flesjes

Natuurlijk ontwikkelen fabrikanten ook verpakkingen die binnen de CBL-doelstelling passen. Vrumona werkt bijvoorbeeld hard aan de overschakeling naar PET-flessen met een hoger percentage rPET. “We hebben op laboratoriumschaal testen gedaan met flessen die voor 50 procent uit rPET bestaan. We zijn nu aan het testen of deze flessen ook aan onze eisen voldoen als we ze op grotere schaal inzetten”, zegt Martine Kruiswijk, specialist sustainable packaging bij Vrumona. Het bedrijf wil vanaf 2021 alleen nog maar PET-flessen gebruiken die voor meer dan de helft uit rPET bestaan. Natuurlijk staat ook Vrumona nog voor uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van voedselveiligheid, de verwerkbaarheid en de beschikbaarheid van gerecycled materiaal. “Cruciaal daarbij is dat alle partners in de keten zich hard maken voor de beschikbaarheid van gerecycled materiaal van hoge kwaliteit”, zegt Kruiswijk. “We hebben in Nederland een goed statiegeldsysteem, waardoor het grootste deel van de grote flessen terugkomt. Maar als alle fabrikanten hun doelstellingen willen halen, hebben we ook de kleinere flesjes nodig. Bij de reguliere afvalverwerkende bedrijven worden deze verpakkingen nu niet altijd herkend als voedselverpakkingen. Daardoor kunnen ze ook niet meer tot voedselverpakkingen worden verwerkt. Wij pleiten voor een gesloten kringloopsysteem om ook op de lange termijn voldoende gerecycled, hoogkwalitatief materiaal te hebben voor voedselverpakkingen.”


Vezet

Het grootste gedeelte van de PET-schalen van groenteleverancier Vezet bestaat voor 80 procent uit rPET. “Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de coating van de folie die goed op het rPET moet sealen”, zegt verpakkingstechnoloog Liesbeth Hoogendoorn. “De kwaliteit hiervan verschilt per leverancier.”


Extra barrière

Plus Supermarkten is eveneens het percentage gerecycled materiaal in PET-verpakkingen aan het verhogen. “Meestal kan dit tot een percentage van 70 procent”, zegt Elsbeth van Dam, manager innovatie, kwaliteit en verpakkingen bij de retailer. “Geleidelijk wordt dit de komende jaren verhoogd, wellicht tot 90 procent. Maar er zijn ook verpakkingen waarbij we nog voor grote uitdagingen staan. Het is bijvoorbeeld lastig om recyclebare alternatieven te vinden voor laminaatverpakkingen, zoals verpakkingen voor chips, en meerlaags plastic dat bijvoorbeeld voor afbakbroden wordt gebruikt.” Beugelsdijk herkent dit probleem. “Sommige producten hebben een extra barrière nodig. We moeten innoveren om ook voor dit soort producten de cirkel rond te krijgen.” Beide supermarktketens zijn bovendien bezig de zwarte kunststofverpakkingen geleidelijk af te schaffen. Deze verpakkingen worden namelijk niet herkend door de sorteermachine en verdwijnen in de reststroom. “We willen sowieso gekleurde verpakkingen zoveel mogelijk vervangen door transparante varianten omdat die beter recyclebaar zijn”, zegt Beugelsdijk. “Bij sommige producten zorgt dat voor commerciële uitdagingen. Onze kipproducten waren bijvoorbeeld altijd verpakt in gele schalen, zodat klanten gemakkelijk kunnen navigeren in het schap. Bij de overgang naar een transparante verpakking hebben we gekeken hoe we het etiket zo kunnen aanpassen dat de consument toch in één oogopslag ziet dat het om kip gaat.”

Assortiment doorgelicht

Ook bij Nestlé wordt volop ingezet om aan de CBLdoelstelling te voldoen. “We ontwikkelen verpakkingen waarmee we klaar zijn voor de toekomst”, zegt Amber Harms, specialist creating shared value sustainability bij Nestlé. “We doen dit onder meer samen met partners zoals Danimar en PureCycle. Bovendien hebben we begin 2018 het Nestlé Institute of Packaging Science opgericht voor het ontwikkelen van duurzame alternatieven. Een voorbeeld daarvan is de introductie van onze papieren verpakkingen voor al onze Nesquik-producten. Die komen in het derde kwartaal van 2019 ook in Nederland op de markt.” Ook Vrumona heeft zijn hele assortiment doorgelicht en gezocht naar verbeterpunten. “Bij sommige producten kunnen we relatief eenvoudig verbeteringen doorvoeren”, zegt Kruiswijk. “Een voorbeeld is ons bag-in-box-systeem voor in onze tapsystemen. We gebruiken daarvoor nog zakken die uit meer lagen bestaan, namelijk aluminium en plastic. Ik verwacht dat we daar op korte termijn een goed alternatief voor hebben gevonden.” Bij andere verpakkingen staat Vrumona voor grotere uitdagingen. De fabrikant noemt als voorbeeld de omverpakking van blikjes. “Een andere omverpakking betekent dat we moeten investeren in nieuwe machines in de lijn. Er zijn proeven geweest met lijmdots tussen de blikjes. Dit bleek geen goed recyclebaar alternatief. We werken nu samen met Heineken aan een andere oplossing daarvoor.”


PP-schalen

“Voor onze PP-schalen, die in de magnetron kunnen, is nog geen foodgrade gerecycled materiaal beschikbaar”, zegt Liesbeth Hoogendoorn van Vezet. Voor deze schalen gebruiken we wel mono-materiaal omdat dit goed recyclebaar is.”


Hoge kosten

En tot slot is er nog het kostenvraagstuk. Dit speelt vooral bij het gebruik van gerecycled plastic. “Gerecycled plastic is duurder dan virgin”, legt Kruiswijk van Vrumona uit. “En de prijs van rPET stijgt elk jaar met 7 procent. Het is de vraag wie dat gaat betalen. We willen met zijn allen een circulaire wereld. Misschien is daar dan ook een ander economisch stelsel voor nodig.” Beugelsdijk herkent het probleem. “De vraag is op dit moment groter dan het aanbod”, zegt ze. “Dus we willen allemaal overstappen op gerecycled plastic, maar het materiaal moet wel beschikbaar zijn.” Ook Nestlé erkent dat er op dit punt nog werk te doen is. “Plastic moet een reële waarde krijgen en er moet een markt voor gerecycled plastic worden gecreëerd”, zegt Harms. “Om een afvalvrije toekomst te creëren, moeten we circulariteit meer inbouwen en dat ook verder ontwikkelen. Dat is cruciaal.”

Reageer op dit artikel