artikel

Senseo ontwerpen = meer koffie verkopen

Algemeen

De wekker gaat. Na nog een keer omdraaien toch maar opstaan. Eerst richting de keuken. Koffie! Een pad extra dark roasted in de Senseo, het is maandag. Twee stevige straaltjes bruin vocht. Heerlijk, die geur. En wat een stevig schuimlaagje. Wie bedenkt zoiets? Well Design.

Technologie [techniek/apparatuur]
Reportage
Dionne Irving

[Chapeau] Well Design ontwerpt innovatieve food-apparaten
[Titel] Senseo ontwerpen = meer koffie verkopen

De wekker gaat. Na nog een keer omdraaien toch maar opstaan. Eerst richting de keuken. Koffie! Een pad extra dark roasted in de Senseo, het is maandag. Twee stevige straaltjes bruin vocht. Heerlijk, die geur. En wat een stevig schuimlaagje. Wie bedenkt zoiets? Well Design.

[2008_EC_8_fig01.jpg]
[fotobijschrift] Luuk Evers voor de chique verblijfplaats van Well Design

Een statig, oud, Utrechts pand. Talrijke hoge, smalle ramen in witte kozijnen die in de verte uitkijken op de fabriek van Douwe Egberts. Betonnen vloeren, zilverglimmende ventilatiebuizen. In de ontvangstruimte staan alle gerealiseerde ontwerpen metershoog tegen de muren opgestapeld. Achter de receptie zijn de ontworpen strooppotjes als in een modern schilderij langs de wand gerangschikt. “Dit gebouw stamt uit het begin van de vorige eeuw. Ook toen werd hier ontworpen”, vertelt Luuk Evers, Delfts industrieel ontwerper van origine, nu manager New business bij het ontwerpbureau. “Het was het hoofdkantoor van Stork. Mannen in driedelig pak schetsten hier vliegtuigonderdelen.”
Sinds 2000 bivakkeert Well Design hier, maar sinds 1979 ontwerpt het bureau innovatieve producten voor voedingsmiddelenbedrijven, voor de bouw en medische apparatuur. In tegenstelling tot andere designbureaus tekent het bedrijf voor zowel de vormgeving als de techniek. In de wereld van de voeding profileert Well Design zich niet als ontwerper, maar als innovator. “We zeggen altijd: we ontwikkelen innovatieve hardware voor software. De Senseo is een machine om koffie te verkopen, meer koffie. En de techniek is altijd patenteerbaar zodat de bedrijven voorop lopen. Vormgeving is ook belangrijk in die wereld, maar speelt niet de hoofdrol.”

Perfect kopje koffie
Van de parkeerplaats tot de metalen voordeur is de geur van koffie een trouwe begeleider. Op steenworpafstand staat de fabriek van Douwe Egberts (DE), een van de oudste klanten van Well Design en opdrachtgever van de Senseo. Well Design ontwikkelde de techniek voor deze koffiemachine. De vormgeving stond al vast. “Het moeilijkste was om koffie met een perfect schuimlaagje te krijgen. Dan moet er namelijk uit beide kleine gaatjes precies evenveel water in een plasje koffie stromen.” Douwe Egberts bedacht het concept, Philips kwam er pas in een veel latere fase bij vanwege zijn distributienetwerk en de betrouwbare naam, zo zet Evers de geschiedenis even recht. Hij verklapt ook dat de Eindhovenaren een gigantische koudwatervrees hadden. “Ze moesten verdienen aan koffie! Dat was een andere wereld voor hen.”
De PuC, de gedoodverfde concurrent van de Senseo, haalden de ontwerpers direct na verschijning helemaal uit elkaar. Evers verwoordt het vernietigende oordeel van de ontwerpers: “Emotieloos! Het ziet er heel ‘Chinees’ uit. Dat is zonde want er kunnen wel degelijk goede dingen uit China komen, maar je moet er wel extra aandacht aan besteden.” Well Design spreekt uit ervaring. Ze begeleiden veel van hun ontwerpen tot en met de productie in China. Voor hun klanten is de productie van een apparaat geen ‘core business’. Dat besteden ze graag uit aan Well Design. “Op dit moment zijn twee collega’s in China om driehonderd drankdispensers in goede staat naar hier te begeleiden.” Het Utrechtse ontwerpbureau werkt voor starters en voor multinationals en alles daartussenin. “We moeten het hebben van mond-tot-mondreclame en een goede trackrecord. Bedrijven moeten je kunnen vertrouwen. De ontwikkeling van de Senseo is een heel belangrijke opdracht geweest. Daar komen veel opdrachtgevers op af.”

Geen nieuwe technologie
“Bekende technieken toepassen in een heel nieuwe markt, dat is onze basis. We ontwikkelen geen fundamenteel nieuwe technologie.” Vaak komen de bedrijven met een idee op een A4-tje naar Well Design (zie kaders), maar vaak genoeg patenteert het ontwerpbureau zelf ideeën. Vijftien staan er op hun naam. De sausdispenser die ze voor sauzenproducent Unifine ontwikkelden, is daar een voorbeeld van. Sausdispensers in cafetaria’s hebben allemaal een pomp. Bij elke friet mét gaat er mayonaise doorheen. Schoonmaken is meestal een lastig en smerig karweitje. Maar de cafetaria’s zullen toch moeten voldoen aan de eisen voor voedselveiligheid. Well Design ontwierp een sausdispenser zonder pomp en kopieerde daartoe het mechanisme van de kitspuit. In dit ontwerp gaat de bodem van de dispenser omhoog waardoor de zak met mayo door een speciaal wegwerptuitje wordt leeggedrukt. Evers somt de voordelen op: “Hygiënisch, convenience en self-explaining. Deze elementen zitten verankerd in de projecten die we in de food doen. De gebruikers voldoen aan de kwaliteitsnormen zonder dat ze eraan hoeven te denken.”

Aaibare muren en rolmaten
Het hart van het bedrijf bevindt zich naast de receptie in een grote open ruimte. Geen hokjes waar iedereen alleen aan het werk is, maar een hoge lichte ruimte waar designers en engineers slechts gescheiden door een gang achter hun computers de producten van binnen en van buiten ontwerpen, begeleid door dance-muziek op de achtergrond. De designers, zittend op een skippybal en met bordeauxrode aaibare muren, zijn verantwoordelijk voor de buitenkant, de vormgeving, de emotie. De engineers zorgen voor werkende producten, de binnenkant. Op de muren slechts technische tekeningen en op de bureaus rolmaten en ducktape. Wat de designers ontwerpen, maken de engineers werkend.
Onder de denktank, in de kelder, wordt ook gewerkt en wel met de handen. Daar is de werkplaats en zijn de testruimtes. Hier komen de ideeën tot leven. Engineers boren, frezen en timmeren aan zogeheten look-and-feelmodellen. Deze houten designvormen zijn voor de marketingafdelingen nodig om het product vooraf te testen. Evers: “Al deze verschillende typen mensen werken goed samen. Onze designers zijn ook te vinden in de werkplaats. Dit voorkomt dat ze ontwerpen tekenen die niet produceerbaar zijn.”
Gelukkig maar. Niets lekkerder dan de eerste slok koffie op de vroege maandagochtend…

Reageer op dit artikel