artikel

Winkelen en koken met één druk op de knop

Algemeen

Een koelkast die de voedselvoorraad bijhoudt of een weegschaal die met gezonde menusuggesties komt: toekomstmuziek of realiteit? Living Tomorrow in Amsterdam en Vilvoorde (B) toont tal van dit soort noviteiten aan de consument. Tegelijk biedt het bedrijven een platform om samen tot nieuwe innovaties te komen.

Een boodschappenbezorger toetst op zijn palmtop een eenmalige beveiligingscode in die verbinding maakt met de centrale huiscomputer.De deur van de delivery box, een kastje voor het huis, zwaait open. De koerier zet de bestelling neer. In de afleverbox bevindt zich naast de normale opslagruimte een koel- en vriesvak. Via chips op de verpakkingen die verbonden zijn met een database, RFID-technologie, identificeert de computer of ook daadwerkelijk de juiste producten worden afgeleverd. Het verschuldigde bedrag wordt direct van de bankrekening afgeschreven. “See you next time”, zegt een vrouwelijke computerstem.

Nee, de moderne mens hoeft niet meer thuis te blijven voor zijn dagelijkse boodschappen. Heeft de bezorger in noodgevallen de bewoners nodig, dan drukt hij op een van de foto’s op het touchscreen en de computer zoekt contact met het betreffende gezinslid.

Spraakherkenning
Het delivery box-systeem is één van de vele innovaties in Living Tomorrow Amsterdam, waar het Huis en Kantoor van de nabije toekomst te bewonderen zijn. De computers in het pand zijn aangesloten op een centraal systeem. Ook communiceren apparaten in het complex met elkaar via het zogenoemde domoticasysteem. Bijvoorbeeld wanneer iets dreigt aan te branden. ‘Communicatie’ tussen gasfornuis en afzuigkap zorgt ervoor dat het gas vanzelf lager wordt gezet. “Ideaal voor mensen die aan het dementeren zijn”, zegt voorlichtster Wendy Verlaan.

De Amsterdamse keuken heeft een strakke vormgeving, is ruim opgezet en oogt, door het gebruik van donker hout in de meubels en het aanrecht, tamelijk klassiek. Het interieur is ergonomisch vormgegeven; dit voorkomt rug- en spierklachten. De ruimte is in tweeën gedeeld. In het eerste deel, convenience part, met een keukenbar, zijn gemak en snelheid de norm. De eetzaal, pleasure part genoemd, is de plaats waar je elkaar ontmoet. Her en der zijn multifunctionele beeldschermen gemonteerd.

Via spraakherkenning en keuzemenu’s kan de computer geïnstrueerd worden. Een druk op de menuplanner levert gerechten op uit alle windstreken. “Wat wil je eten?” vraagt de computer. “Frans”, reageert Verlaan door de microfoon. De resultaten verschijnen op een groot scherm. “Een salade met croutons”, commandeert ze. “Je bent bij de eerste stap en je gaat nu beginnen”, meldt het systeem op vriendelijke toon. Een virtuele kookassistent loodst de kok door het recept. “Recepten kun je invoeren in de database of van internet afhalen”, zegt Verlaan. De computer kan trouwens ook recepten maken met alleen de producten die in huis zijn, voegt ze eraan toe.

Koppen bij elkaar steken
De nieuwe toepassingen zijn het resultaat van nauwe samenwerking tussen ruim veertig bedrijven uit verschillende disciplines. Zij participeren in het project Living Tomorrow in Amsterdam en betalen hier inleggeld voor. De bedrijven zijn verdeeld over zeven werkgroepen die onder leiding staan van drie programmamanagers. In de expo-periode van 2004-2009 vinden er constant vernieuwingen plaats. “Minstens een keer per maand moeten de werkgroepen bij elkaar komen om elk half jaar met nieuwe technologieën te komen”, zegt Wim van Rooijen, directeur van Living Tomorrow Amsterdam. Ongeveer 80% van de innovaties is na vijf jaar marktrijp.

Van Rooijen vindt Living Tomorrow een uniek concept. Alle deelnemers leren van elkaar doordat kennis en expertise gebundeld worden om zo samen nieuwe producten te ontwikkelen. “Vier of meer partijen bij elkaar brengen! Dat gebeurt nergens. Er is geen initiatief waarin technologie zo tastbaar is.” Een grote toegevoegde waarde noemt de directeur dat bedrijven het gedrag van de consument kunnen beïnvloeden. Door bijvoorbeeld te laten zien dat nieuwe technologie helemaal niet eng is, maar juist handig en zo bezoekers warm te maken voor nieuwe toepassingen.

Feedback consumenten
Bezoekers kunnen met eigen ogen de nieuwste snufjes aanschouwen en hier feedback op geven door evaluatieformulieren in te vullen. Ondernemingen kunnen zo meten of een product klaar is voor de markt of dat dit nog enige aanpassing behoeft. Living Tomorrow fungeert dus eigenlijk als marktonderzoekplatform. Unilever, een van de mede-initiatiefnemers van Living Tomorrow Amsterdam, wil met zijn producten inspelen op de respons van de consumenten.

De multinational wil niets kwijt over concrete resultaten die de samenwerking met Living Tomorrow heeft opgeleverd. De eerste twee jaar voor de opening van een nieuwe Living Tomorrow is de voorbereidingsfase. Bedrijven gaan met elkaar om de tafel zitten om innovaties te bedenken. Per thema of onderdeel van het huis, zoals de keuken, worden werkgroepen gevormd. Amsterdam is al bijna aan zijn volgende voorbereidingstraject toe, want in 2010 opent een nieuwe Living Tomorrow in de hoofdstad zijn deuren. De Belgische evenknie in Vilvoorde, open sinds maart 2007, is de voorbereiding net voorbij.

Star Trek
Living Tomorrow Vilvoorde is uitgebreider, meer futuristisch en groter dan de Amsterdamse vestiging. Naast het Huis van de Toekomst belicht Vilvoorde ook de wereld buitenshuis, in de afdeling Creative Industries. Het gaat dan onder meer over de Luchtvaart van de Toekomst, de Bank van de Toekomst en de Winkel van de Toekomst. In de keuken is de open-haardsfeer van Amsterdam ingeruild voor een entourage à la Star Trek. Het interieur is wit en strak, zonder ook maar een hoekje of randje.

Er is hier Corian verwerkt, een relatief nieuw materiaal dat semi-transparant en vuilafstotend is. Elk vallend stofje zal impact hebben op de steriele futuristische keuken. De monitors gloeien fel op tegen de witte inrichting en lichte houten vloer, wat het sciencefictiongehalte verhoogt. In het keukenblad lijken drie kranen te zijn geïntegreerd. In werkelijkheid zijn het aromaverspreiders die via een blauwoplichtend bedieningspaneel in het aanrecht worden geactiveerd.

Winkel van de Toekomst
De Supermarkt van de Toekomst is ook nieuw. Om de winkel te realiseren, stak een aantal partijen, waaronder Delhaize en Microsoft, de koppen bij elkaar. De consument scant thuis zijn boodschappenlijstje in op een speciale klantenkaart, die hij eenmaal aangekomen in de supermarkt, plaatst op de ingebouwde computer van een ‘intelligent’ winkelkarretje. Door op de knop ‘start shopping’ te drukken, gidst een ‘personal assistent’ op het computervenster de klant door de supermarkt.

Voordeel: geen ellenlange zoektochten naar producten. Bovendien geeft de RFID-tag met ingebouwde reader op de verpakking extra productinformatie. Het label is een soort chip die is aangesloten op een database. ‘Getagte’ producten bevatten informatie over houdbaarheid, herkomst, allergenen, bereiding, enzovoort. Dit kan de betrouwbaarheid van producten onder consumenten vergroten. Bovendien maakt de chip het product makkelijk traceerbaar, wat handig is bij een recall van producten.

Ook is er een ‘slimme’ weegschaal die alle groente en fruit herkent middels een camera. Groente en fruit liggen in een klimatisatievak. De koude lucht wordt niet rechtstreeks op het product geblazen, maar verspreidt zich langzaam waardoor het product langer vers blijft. Een schap van een interactief wijnrek licht op om aan te geven welke wijn het beste bij een menu of voedsel past. Afrekenen gaat volautomatisch, maar er kan nog steeds worden gekozen voor de klassieke kassa.

Toekomst RFID
Wat de toekomst van de RFID-technologie zal zijn, is nog onduidelijk. Zowel in Vilvoorde als Amsterdam neemt de technologie een prominente plaats in. “De drempel voor RFID is de prijs. De chip kost meer dan de barcode”, zegt Joris Boon, R&D-manager van Living Tomorrow Vilvoorde. En dan is er nog het privacyaspect. “Iedereen weet wat ik koop en niet iedereen wil dat”, aldus Boon.
Volgens directeur Wim van Rooijen van Living Tomorrow Amsterdam is de computer bij veel huishoudens ‘het multimediale centrum’ van de huiskamer. Dit gaat zich ook in de keuken manifesteren, meent hij. Voorwaarde is wel dat de RFID-tags op producten komen. “Het is de vraag wanneer dit gaat gebeuren, maar het gaat gebeuren”, zegt Van Rooijen stellig.

Reageer op dit artikel