nieuws

Column: Duurzaam gevangen MSC-tonijn uit duurzame visserij. Of toch niet?

Wetgeving & Toezicht

Column: Duurzaam gevangen MSC-tonijn uit duurzame visserij. Of toch niet?

Blikjes Princes tonijn met MSC-Keurmerk waren onderwerp van discussie bij het College van Beroep. Waarom? Wegens dubbelzinnig gebruik van het woord ‘visserij’ op de verpakking van Princess Tonijn. Concurrent World Wise Foods – die uitsluitend duurzaam vist – vond dat de indruk werd gewekt dat de visbedrijven zélf MSC-gecertificeerd zijn.

Het College van Beroep vindt de verpakking uiteindelijk niet misleidend. Maar de redenering die is toegepast klopt niet.

MSC-keurmerk

We kennen allemaal het MSC-keurmerk op de verpakkingen van bijvoorbeeld tonijn in blik. Het MSC-logo op het etiket betekent: de tonijn in dit blikje is duurzaam gevangen. Dat wil zeggen door lijnvissen of met netten, en niet door lokvlotten die veel schade aan het onderwatermilieu kunnen toebrengen. Voor menig consument een reden om juist zo’n MSC-blikje te kiezen.

Verpakking Princess

Op de Princes-verpakkingen staan extra teksten zoals: ‘Dit product komt uit een visserij die onafhankelijk gecertificeerd is volgens de MSC-standaard voor een goed beheerde en duurzame visserij” en “Princes werkt samen met vissers die MSC gecertificeerd zijn en die zich inzetten voor duurzame visserij. Deze tonijn is verantwoord gevangen, 100% traceerbaar en MSC gecertificeerd”.

Deze teksten zijn een doorn in het oog van World Wise Foods, concurrent van Princes. Waarom? Volgens World Wise Foods impliceert dit dat Princes (of de bedrijven waar Princes mee samenwerkt) helemaal duurzaam zijn. World Wise Foods voert aan dat het tegendeel het geval is. Tijdens éénzelfde vistocht wordt zowel op ‘duurzame’ wijze vis gevangen (die mag het MSC-certificaat voeren), maar wordt óók vis gevangen op niet-duurzame wijze, met lokvlotten. Die vis mag niet verkocht worden als niet-gecertificeerde vis.

De Reclame Code Commissie vindt twee verpakkingen inderdaad misleidend: het woord duurzame ‘visserij’ wekt de indruk dat de visbedrijven of vissers zélf gecertificeerd zijn. En dat is niet zo. De klacht wordt toegewezen. Maar Princes gaat in hoger beroep. Met succes.

Wat betekent ‘duurzaam’?

De discussie in hoger beroep gaat allereerst over het begrip ‘duurzaam’. Dat brengt ons bij de vraag: mag je zomaar ‘duurzaam’ gebruiken in reclame? Ja, dat mag. Maar dan moet wel uit de context duidelijk zijn wat het begrip duurzaam inhoudt. Het College van Beroep heeft al eens eerder bepaald (voetnoot 1) dat het begrip duurzaam géén vastomlijnde betekenis heeft. De invulling van het begrip duurzaam moet van geval tot geval worden beoordeeld en kan per uiting variëren. Je moet daarbij letten op hoe het begrip duurzaam in de reclame-uiting wordt uitgelegd. En natuurlijk hoe de gemiddelde consument het woord ‘duurzaam’ zal opvatten. Bij deze tonijn in blik ziet het College geen probleem met het MSC-keurmerk. De consument zal begrijpen dat het MSC-keurmerk slaat op de inhoud van het blikje en de wijze waarop deze vis in het blikje is gevangen.

‘De consument weet het niet’

Het College overweegt dat de consument niet wéét dat sommige bedrijven alleen maar op duurzame wijze tonijn vangen, zonder lokvlotten, en andere bedrijven alleen maar gedeeltelijk. En omdat het publiek dat niet weet, is de verwijzing naar ‘duurzame visserij’ volgens het College voor de consument ook niet van belang voor de aankoopbeslissing. Het zal de consument niet uitmaken of het blikje tonijn is gevangen door een bedrijf dat alleen maar op duurzame wijze vis vangt, of door een bedrijf dat beide doet; zowel duurzaam als niet duurzaam. Het College denkt dat het de consument alleen maar te doen is over de tonijn in dit blikje. En dus wordt de klacht alsnog afgewezen. De verwijzing naar ‘afkomstig uit duurzame visserij’ is niet misleidend.

Maar klopt dat wel?

Tja. Ik denk dat het voor de consument wel degelijk uitmaakt te weten of op één en dezelfde vistocht ook niet-duurzaam wordt gevist, waarbij ook bijvangst zoals jonge tonijn, haaien en schildpadden (dreigen te worden) gedood. Juridisch was dit opgelost als het College de vraag had gesteld naar de uitleg door de consument van het woord ‘visserij’. Ik vermoed dat een deel van het publiek toch zal denken dat ‘voor een goed beheerde en duurzame visserij’ betekent dat het visvangstbedrijf zélf duurzaam is, en niet alleen de vis uit dit ene MSC-blikje. En omdat dat feitelijk niet klopt bij de Princes MSC-tonijn is de tekst over ‘duurzame visserij’ misleidend. Voor die consumenten maakt het wel degelijk een verschil; zij zouden misschien wél een ander blikje tonijn hebben gekocht.

Hoe verder?

Voor nu is de verwijzing naar duurzame visserij op het Princes tonijnblikje volgens het College niet misleidend. De consument is steeds kritischer. Duurzaamheid is troef in de marketing (en ook bij de uitspraken van de Reclame Commissie en het College van Beroep). Het aankoopgedrag wordt mede bepaald door duurzaamheidsaspecten, in ieder geval bij een steeds groter wordende groep consumenten. Voor die groep is de juiste en met name ook volledige kennis van belang. In welke mate is het product duurzaam, en het bijbehorende bedrijf? Een roep dus om duurzaamheids-informatie.

Auteur: Ebba Hoogenraad, Advocaat health, beauty and food law bij Hoogenraad & Haak. Hoogenraad & Haak is kennispartner van VMT.

Voetnoot 1: CvB 17 maart 2015, 2014/00812, Eneco duurzame warmte

Reageer op dit artikel