nieuws

Dit moet de industrie weten over het Nationaal Preventieakkoord

Algemeen

Dit moet de industrie weten over het Nationaal Preventieakkoord

Na een aantal weken uitstel en een aantal uitgelekte plannen verder wordt vrijdag het langverwachte Nationale Preventieakkoord door VWS-staatssecretaris Paul Blokhuis gepresenteerd. Welke inspanningen worden er van de voedingsmiddelenindustrie verwacht?

Blokhuis presenteert het nieuwe akkoord vrijdag in Nieuwspoort in Den Haag, samen met alle deelnemende partijen, zoals fabrikantenkoepel FNLI en supermarktkoepel CBL. Er zijn afspraken gemaakt over tabak, alcohol en voedingsmiddelen. In dit artikel wordt gefocust op de afspraken die vooral van belang zijn voor de voedingsmiddelenproducenten. Een aantal afspraken die direct relevant zijn voor de voedingsmiddelenindustrie en supermarkten op een rij (niet compleet):

dikke-kleuterAanpakken overgewicht. In 2040 moet het overgewicht weer zijn teruggedrongen tot het niveau van 22 jaar geleden. Bij jongeren betekent dit van 14 naar 9 procent. Bij volwassenen is dat van 49 naar 38 procent. Om dit te bereiken wordt het drinken van water gestimuleerd met de aanleg van extra watertappunten op openbare plekken. Ook gaan producenten suiker in frisdranken verminderen.

Schijf-van-Vijf-vaknamenSchijf van Vijf. Supermarkten en horeca- en cateringbedrijven moeten consumenten gaan verleiden te gaan kopen en consumeren naar de uitgangspunten van de Schijf van Vijf. Hiervoor zal onder andere een nieuwe campagne gestart worden. Het ministerie van VWS en CBL zullen in 2019 onderzoeken op welke wijze er een verschuiving kan plaatsvinden naar meer marketing en informatie op de winkelvloer voor en over producten uit de Schijf van Vijf, aansluitend bij de behoefte van kinderen en volwassenen.

Scholing. Met een specifieke trainingsmodule zullen jaarlijks 750 medewerkers van de versafdelingen in de supermarkten worden geschoold op gezonde voeding: Gezonde samenstelling, Gezonde producten, Gezond gewicht en Duurzaamheid. Dit is ruim tweemaal zoveel als voorheen. Er wordt een vernieuwde module opgezet in samenwerking met het Voedingscentrum. Versmedewerkers kunnen hiermee consumenten helpen bij vragen over onder andere etiket lezen, Schijf van Vijf, vet/zout/suiker/vezels in producten, voedselverspilling, dierenwelzijn en de invloed van voedsel op het milieu.

banaanGroente en fruit. Binnen het Nationaal Actieplan Groente en Fruit worden versnellingen afgesproken tussen CBL, Veneca en GFH om samen met de overheid te komen tot een structurele jaarlijkse toename van de consumptie van groente en fruit via de diverse afzetkanalen. Dit samenwerkingsverband staat open voor andere partijen van het Nationaal Preventiekakkoord.

nutriscoreVoedselkeuzelogo. Consumenten willen zelf ook bewust gezonde keuzes kunnen maken. Om hierin te faciliteren wil de rijksoverheid uiterlijk in 2020 een nieuw breed gedragen voedselkeuzelogo introduceren, op basis van een gedegen en onafhankelijk consumentenonderzoek. Dat moet nadrukkelijk aansluiten bij de manier waarop mensen hun keuzes maken, begrijpelijkheid voor de consument is leidend. Bij de ontwikkeling van het nieuwe logo worden de criteria van de Schijf van Vijf uitdrukkelijk verwerkt. De Europese ontwikkelingen met betrekking tot voedselkeuzelogo’s zullen ook worden meegewogen.

De maatschappelijke discussie rondom een nieuw voedselkeuzelogo loopt overigens al sinds het Vinkje werd afgeschaft. Er gaan steeds meer geluiden op voor Nutri-score. Albert Heijn is hier onder meer groot voorstander van. Een aantal grote fabrikanten heeft inmiddels hun poging gestaakt om het zogeheten Evolved Nutrition Label erdoor te krijgen.

doraKindermarketing. Zoals door de sector eerder is toegezegd, wordt het gebruik van licensed media characters gericht op kinderen onder de 13 jaar op productverpakkingen en point-of-sale materiaal ingeperkt op basis van voedingskundige criteria. Dit wordt in 2019 opgenomen in de Reclamecode voor Voedingsmiddelen. De afspraken uit de Reclamecode voor Voedingsmiddelen op het gebied van kindermarketing worden jaarlijks gemonitord door de rijksoverheid. Supermarkten zullen daarnaast het gebruik van branded characters op verpakkingen van kinderproducten van hun huismerken inperken op basis van de criteria van de WHO.

Productverbetering. In het Akkoord Verbetering Productsamenstelling zullen voor productgroepen die een relatief grote bijdrage leveren aan de energie-inname – te weten de suikerhoudende frisdranken, koek en snoep en suikerhoudende zuivelproducten – tot 2020 aanvullende afspraken worden gemaakt om de calorie-inhoud van deze producten te verlagen. Zo wordt/worden er:

  1. branchebreed 5% extra suiker uit suikerhoudende zuivelproducten gehaald, bovenop de bestaande Akkoord Verbetering Productsamenstelling-afspraken
  2. afspraken over portiegrootte gemaakt voor merkproducten in het koek-, snoep en chocoladeschap. Het streven is om 70% van de A-merkproducten te omvatten,
  3. de huidige afspraak van 15% minder verkochte calorieën voor A-merk frisdranken, verscherpt naar 25% minder verkochte calorieën in 2020. In 2025 zijn 30% minder calorieën verkocht voor A-merk frisdranken. Supermarkten committeren zich voor de huismerken aan een substantiële reductie van de calorieën in frisdrank en werken dat voor maart 2019 nader uit.

Vervolg Akkoord Verbetering Productsamenstelling. Het Akkoord Verbetering Productsamenstelling loopt af in 2020, maar de inzet op verbetering van het productaanbod stopt niet. Bedrijven zullen ook na 2020 blijven werken aan een verbeterd productaanbod. Zo stromen veel geherformuleerde producten na 2020 in en zal voor 2020 de rijksoverheid, in samenspraak met relevante betrokkenen, waaronder partijen verbonden aan het Nationaal Preventieakkoord, een nieuw nationaal systeem voor productverbetering publiceren, dat moet leiden tot een gezonder voedselaanbod in alle kanalen. Binnen dit Nationaal Preventieakkoord worden best practices en andere initiatieven die bijdragen aan een gezondere productsamenstelling als voorbeeld genomen. 

bierAlcohol. Er moet schoolbeleid over alcoholregels komen, voorlichting en onderzoek naar het effect van alcoholmarketing. Brouwers moeten alcoholvrij standaard opnemen in het aanbod voor studentenorganisaties. VWS onderzoekt de mogelijkheden voor minimumprijzen. Buiten het akkoord wil Blokhuis de korting op alcohol beperken tot maximaal 25 procent van de reguliere prijs.

Reactie FNLI

Voor stakeholders zoals FNLI betekent het akkoord dat er de komende jaren flinke inspanningen gedaan zullen moeten worden op het gebied van productverbetering en kindermarketing. Voor het FNLI is ‘mindless minderen’ een belangrijke pijler. FNLI-directeur Marian Geluk zei daar eerder over: “Consumenten maken ontzettend veel beslissingen op één dag en denken niet over iedere beslissing na. Het zou mooi zijn als de industrie consumenten helpt om onbewust minder calorieën binnen te krijgen.”

30% minder calorieën in 2025

De drie belangrijkste instrumenten die de industrie inzet in de strijd tegen overgewicht zijn: (1) minder verleidingen (2) meer producten met minder calorieën en/of kleinere porties in het schap en (3) minder suiker en vet in producten. Zo committeert de frisdrankenindustrie zich bijvoorbeeld aan 30% minder calorieën op de markt in 2025 ten opzichte van 2012. De Vereniging voor de Bakkerij- en Zoetwarenindustrie (VBZ) maakt afspraken over portiegrootte voor merkproducten in het koek-, snoep- en chocoladeschap. Het streven is om voor 70% van de A-merkproducten afspraken vast te leggen. Zo wordt het chocolade-aanbod onder de 200 kcal vergroot. In 2020 ligt 50% van het A-merkaanbod onder deze grens.

Reactie CBL

Het CBL, de brancheorganisatie voor de supermarkten en foodservicebedrijven, zegt het belangrijk te vinden dat het bedrijfsleven samen met de overheid en maatschappelijke organisaties werkt aan een gezonder Nederland. “Voor de supermarktbranche is dit akkoord geen startpunt om bij te dragen de Nederlandse bevolking gezonder te maken. Het Preventieakkoord is voor ons een stimulans om door te gaan met het helpen van de consument bij het maken van de gezonde keuze. Zo gaan wij meer communiceren over producten uit de Schijf van Vijf om de consument te verleiden gezondere producten te kopen. Ook zetten we extra stappen in het beperken van kindermarketing en maken wij met de overheid de afspraak dat er snel een nieuw voedselkeuzelogo komt.”

Doorrekening

Woensdag lekte er reeds een doorrekening van het RIVM van het Nationaal Preventieakkoord uit via NRC. Daaruit zou blijken dat de doelen van het akkoord, zoals het substantieel terugdringen van overgewicht, niet zou worden gehaald met de huidige afspraken.

Reageer op dit artikel