artikel

FNLI: ‘Deze keuze is onbegrijpelijk’

Algemeen

Een waarschuwing op de verpakking van levensmiddelen tegen mogelijke hyperactiviteit bij kinderen. Waarom? Vanwege de aanwezigheid van azo-kleurstoffen. Ondanks dat het Europese voedselveiligheidsagentschap EFSA geen reden ziet om de kleurstoffen te verbieden, besliste het Europees Parlement anders.

September 2007: Kunstmatige azo-kleurstoffen zorgen voor verhoogde activiteit bij kinderen, conclusie onderzoekers universiteit van Southampton.

Maart 2008: Resultaten uit Southampton-studie zijn onvoldoende om het aanbevolen dagelijks gebruik van de bewuste kleurstoffen te veranderen, conclusie EFSA.

Juli 2008: Op basis van resultaten uit Southampton-studie stemt het Europees Parlement (EP) met grote meerderheid voor labeling op voedsel: ‘bevat (naam van de azokleurstof(fen)): kan de activiteit of oplettendheid van kinderen nadelig beïnvloeden’.

Kritiek
De FNLI vindt het onbegrijpelijk dat er toch een verplichte waarschuwing moet worden geplaatst op producten waarin azo-kleurstoffen zijn gebruikt. Philip den Ouden, directeur van de FNLI: “De conclusie van de EFSA-evaluatie van de Southampton-studie is toch dat er onvoldoende bewijs is voor het verband tussen het gebruik van bepaalde kleurstoffen en verhoogde activiteit bij kinderen.”

De branche-organisatie voor de levensmiddelenindustrie heeft bij beleidsmakers van de Nederlandse overheid en bij leden van het EP aangedrongen om het advies van de EFSA te erkennen en geen beleid voor te stellen dat geen wetenschappelijke basis kent. Ook Mark Visser, marketing director van Leaf Nederland, vindt het vreemd dat ondanks het advies van de EFSA, het EP anders besliste. Bovendien zegt hij dat de kinderen in de studie vrij grote hoeveelheden kleurstoffen toegediend gekregen, ongeveer overeenkomend met de hoeveelheid kleurstoffen in 300 gram winegum product. “Dit is veel meer dan kinderen bij normaal gebruik binnen krijgen.”

Een hiaat in het uitgevoerde onderzoek is verder dat naast de zes kleurstoffen ook natriumbenzoaat, een veel gebruikt conserveermiddel, in de drankjes van de testpersonen zat. Het is daarom niet geheel duidelijk of de hyperactiviteit misschien aan dit additief ligt. Maar, zeggen de onderzoekers, de kleurstoffen hoeven niet in de producten te zitten en natriumbenzoaat wel, want het is belangrijk voor de houdbaarheid. Zij stellen vervolgonderzoek voor waar het effect van dit conserveermiddel op hyperactiviteit wordt getest.

Keuze voor de consument
“Veel ouders maken zich zorgen over de invloed van kunstmatige kleurstoffen op de gezondheid van hun kinderen. Ondanks dat het wetenschappelijk bewijs mager is, geeft het onderzoek toch een aanwijzing dat kunstmatige kleurstoffen mogelijk hyperactiviteit bij kinderen kunnen veroorzaken”, aldus Dorette Corbey, PvdA-Europarlementariër. “We kiezen niet voor een totaal verbod, maar willen de consument een keus geven door labeling. Ja, er lopen nog onderzoeken, maar die wilden we niet afwachten.”

EFSA reageert diplomatiek op deze politieke beslissing en zegt in een reactie: “Wij gaan over risicobeoordeling en baseren onze ‘opinions’ op wetenschappelijk bewijs. We zijn niet betrokken bij enige politieke besluitvorming en beslissingen van risicomanagers vallen buiten ons gebied.”
Maar Den Ouden vindt het buitengewoon zorgelijk dat het EP zo aan de poten van de autoriteit van de EFSA zaagt. “Als er zo met willekeur en zonder gehinderd te worden door de relevantie van wetenschappelijk bewijs besluiten worden genomen, dan ondergraaft men de geloofwaardigheid van het voedselveiligheidsagentschap en wordt de waan van de dag onze leidraad.”

Niet ongerust
“Als bezorgde consumenten ons bellen, zeggen we dat ze zich niet ongerust hoeven te maken over de kleurstoffen. Ze kunnen hun kinderen gewoon een snoepje geven, zolang het maar een normale hoeveelheid is. We vertellen dat E-nummers veilig zijn”, aldus Stephan Peters, kennisspecialist Voedselveiligheid bij het Voedingscentrum. Deze consumentenorganisatie volgt het advies van de EFSA. “Dat zijn de specialisten.” De Food Standard Agency (FSA), de Britse VWA, sluit zich wel aan bij het advies uit het Southampton onderzoek en stimuleert bedrijven om alternatieven te zoeken voor de zes kleurstoffen.

Zonder kunstmatige kleurstoffen
Ondertussen zitten levensmiddelenbedrijven natuurlijk niet stil. De kunstmatige kleurstoffen staan al jaren ter discussie. ‘Zonder kunstmatige kleur- en smaakstoffen’ is intussen een veel geziene term op producten in de supermarkt. Vooral de retail eist ‘natuurlijke’ levensmiddelen van zijn toeleveranciers, zo bleek uit een eerder VMT-artikel (VMT26, 2007, Natuurlijk rukt op)

Een woordvoerder van Albert Heijn laat weten dat er wat verwarring bestaat over het verwijderen van azo-kleurstoffen of kunstmatige kleurstoffen uit een receptuur. “Niet alle kunstmatige kleurstoffen zijn azo-kleurstoffen en het verwijderen van kunstmatige kleur-,geur- en smaakstoffen wordt gedreven door de hang naar een puurdere uitstraling en hoeft als zodanig niets met veiligheid te maken te hebben. Bij azo-kleurstoffen wordt die link wel gesuggereerd.”

De grootgrutter betreurt het ook dat er geen goede wetenschappelijk onderbouwing is voor de risico’s van de azo-kleurstoffen. Albert Heijn vraagt zich af of de consument met deze extra waarschuwing echt iets kan, aldus de woordvoerder. Hij voegt daar echter wel aan toe dat de verwachting is dat de invoering van deze regel producenten zal stimuleren om de azo-kleurstoffen uit het product te halen.

Reageer op dit artikel