artikel

Van vetvervanging naar gewichtmanagement

Algemeen

Vetvervanging wordt al lang toegepast in light- en vetarme producten. Leveranciers van vetvervangers hebben echter niet stil gezeten en hun ingrediënten doorontwikkeld. De focus ligt niet meer op minder vet, maar op beheersing van gewicht. Gewichtmanagement is het nieuwe toverwoord, bleek op de beurs Health Ingredients Europe 2006.

De Britse ingrediëntenleverancier Tate & Lyle voerde in 2005 een studie uit in Europa waaruit bleek dat consumenten bij gewichtmanagement denken aan vetarme en laagcalorische producten. Gewichtmanagement heeft voor consumenten een veel bredere definitie dan obesitas vermijden of gewicht verliezen. Het gaat ook om bevordering van de gezondheid van binnen uit. Er is een toenemende belangstelling voor producten die langer een verzadigingsgevoel geven en een hongergevoel tussen maaltijden voorkomen. Ook begrijpen consumenten het verband tussen vezels en verzadiging, aldus het onderzoek.

Ingrediënten voor gewichtmanagement
Naast de bekende vet- en suikervervangers kunnen ingrediënten voor gewichtmanagement globaal in vier groepen worden ingedeeld:

1. Producten met een lage glykemische index (GI), meestal langzame koolhydraten genoemd. Voor veel consumenten een ingewikkeld concept, dat niet meteen gewichtverlies geeft maar wel hongergevoel voorkomt. Voorbeelden zijn de guargom Sunfiber van Taiyo Kagaku, Vitacel gelvormende colloïden van J. Rettenmaier en Balantose op basis van tarwevezel van Cargill.

2. Verzadigende vezels. Vezels zwellen op in de maag, onderdrukken de trek en zorgen daardoor voor een lagere energieopname. Voorbeelden van deze ingrediënten zijn polydextrose van Danisco en Fortefiber van Dow (polydextrose zwelt niet op in de maag, evenmin als inuline of oligofructose, beide zijn verzadigende vezels)

3. Langzaam verterende vetproducten. Deze producten zorgen er voor dat vet langzaam wordt opgenomen door het lichaam, waardoor de hormonale prikkels uit de darm worden onderdrukt. Het kunnen ook lipofiele vezels zijn, die vetten binden. De vetconsumptie gaat omlaag en het verzadigingsgevoel neemt toe. Een voorbeeld van zo’n lipofiele vezel is NeOpuntia van BioSerae.

4. Stoffen voor de controle van energieopname. Meestal zijn dit vetachtige of eiwitcomplexen die de werking van verteringsenzymen beïnvloeden of de thermogenese stimuleren, zodat extra vet wordt verbrand. Voorbeelden zijn CLA van Lipid Nutrition en Lacprodan CGMP van Arla Food Ingredients.

Optimel Control
Een goed voorbeeld van een product waarin vetvervanging wordt toegepast, is Optimel. Optimel omvat een range yoghurtproducten zonder vet (0%) die toch een goed mondgevoel hebben. Dit wordt bereikt door gebruik van oligofructose als vetvervanger, in combinatie met gemodificeerd maïszetmeel, gelatine en guargom. Campina introduceerde in november een nieuwe Optimel-zuiveldrank die ’helpt minder te eten’. In het nieuwe product Optimel Control wordt Fabuless van DSM toegepast. Het product kondigt een nieuw segment aan binnen de functional foods, een segment dat in de VS al 13% van de markt voor afslankproducten omvat.

Fabuless bestaat uit een olie-in-wateremulsie waarin zich zeer klein druppeltjes bevinden met een kern van palmolie en een coating van haverolie. De haver verteert heel langzaam waardoor de onverteerde palmolie tot in de dunne darm doordringt. Doordat het lichaam relatief ver in het spijsverteringsstelsel onverteerd vet signaleert, vermindert Fabuless de eetlust gedurende vier uur na de maaltijd. Campina heeft voor de Nederlandse markt een exclusief contract getekend met DSM, vertelt Claus Deitermann, salesmanager. Volgens hem is yoghurt met Fabuless al een groot succes in Italië en Portugal.

Haveringrediënten
Het Zwitserse CreaNutrition is met haveringrediënten ook nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van Fabuless. De firma levert havervezel onder de naam OatWell. De vezel staat al jaren bekend als een goede vetvervanger. Adrian Meyer legt uit dat aan het product verder niets te ontwikkelen valt, maar wel aan de toepassing. OatWell voldoet sinds kort aan de Amerikaanse claim voor betaglucaan als cholesterolverlager. Verder promoot het bedrijf het aanvullende gezondheidsvoordeel van gewichtscontrole. De havervezel verhoogt de viscositeit in de darm en vertraagt de opname van voedingsstoffen. Deze combinatie geeft een verlaging van de glykemische piek en een langer verzadigingsgevoel.

Energie-inname en vetmassa
In Optimel wordt ook oligofructose verwerkt. Het is een natuurlijk extract uit de cichoreiwortel dat vooral suiker kan vervangen en tegelijk een rijk mondgevoel geeft en de fruitsmaken benadrukt. Anne Franck, hoofd Wetenschap en technologie bij Orafti, vertelt dat oligofructose om die eigenschappen kan worden ingezet in de strijd tegen obesitas. De oplosbare vezel Beneo-oligofructose geeft al minder energie dan suiker (1 kcal/g in plaats van 4). Door de geleigenschappen kan het ook goed worden toegepast als vetvervanger. “Producten rijk aan koolhydraten en eiwitten geven een beter verzadigingsgevoel dan vette producten. In dierproeven hebben we aangetoond dat door een voeding met Beneo-oligofructose de energie-inname en de vetmassa in het lichaam afnemen. Proefpersonen consumeerden door een hoger verzadigingsgevoel vijf tot tien procent minder energie.”

De humane proeven zijn gedaan met acht gram oligofructose bij het ontbijt en bij het avondeten. Studies zijn momenteel lopende naar de effecten bij lagere doseringen en in proefpersonen met overgewicht. Concurrent Sensus levert als alternatief Frutalose, een vloeibare inuline dat vet en suiker vervangt in ijsproducten met behoud van de crèmige smaak. De inuline heeft tevens een lage GI.

Koffie-extract
Een ander nieuw gewichtmanagementproduct dat op de vakbeurs Health Ingredients Europe in de prijzen viel, was Svetol van het Franse Berkem SA. Svetol is een extract van groene robustabonen dat vooral bestaat uit een bitter, gechloreerd zuur. Volgens Berkem is in tien epidemiologische studies aangetoond dat het gebruik van vijf koppen koffie per dag de kans op diabetes aanzienlijk vermindert. 200 mg Svetol (gelijk aan drie tot vijf koppen koffie) reguleert de bloedglucose en geeft gewichtverlies (5 kg in 60 dagen). Gewichtverlies komt doordat door remming van een enzym niet de leverglucose maar vet uit het lichaam wordt verbrand. Het effect staat gelijk aan twintig minuten inspanning.

In hetzelfde segment introduceerde de Franse firma Bio Serea ID-alG. ID-alG is een polyfenolenextract van bruine algen dat de efficiëntie van de verteringsenzymen lipase en amylase vermindert, waardoor er minder suiker en vet wordt opgenomen. Vorig jaar gooide het bedrijf al hoge ogen in de innovatiecompetitie met NeOpuntia, een cactusextract bestaande uit een lipofiele vezel. De vezel bindt vet, zodat er minder vetzuren in het bloed worden opgenomen en daarmee ook het bloedcholesterolgehalte wordt verlaagd. Het wordt al toegepast in 130 producten.

Pijnboomolie als eetlustremmer
Eveneens een innovatieve prijswinnaar in 2006 was PinnoThin van Lipid Nutrition. Het product bestaat uit olie afkomstig van de Koreaanse pijnboom. Het werkt als een eetlustremmer, dus al voor de maaltijd. Binnen een half uur na consumptie krijgen proefpersonen minder trek en een gevoel van verzadiging. Het vet zorgt er voor dat er twee hormonen in de darm worden aangemaakt die een hongeronderdrukkend signaal aan de hersenen doorgeven. Het is toepasbaar in yoghurt, repen en dressings. Geconcludeerd kan worden dat binnenkort het aantal introducties onder de noemer gewichtmanagement fors zal toenemen.

Reageer op dit artikel