nieuws

Hoe etiketteer je insectenproducten: de 8 belangrijkste regels

Wetgeving & Toezicht

Hoe etiketteer je insectenproducten: de 8 belangrijkste regels

VMT zet de acht belangrijkste regels op een rij voor het etiketteren van voedingsmiddelen waar insecten in verwerkt zijn.

Regulation (EU) No 1169/2011 is de Europese wet voor het verschaffen van informatie over voedingsmiddelen aan consumenten. Welke van deze wet- en regelgeving moeten toegepast worden op producten waar insecten in verwerkt zijn?

Het International Platform of Insects For Food and Feed (IPIFF) heeft deze wet- en regelgeving vertaald naar regels die van toepassing zijn op voedingsmiddelen met insecten.

VMT zet de belangrijkste regels op een rij:

1. Informatie verschaffing

Artikel 7 van wet No 1169/2011 vereist dat voedingsmiddelenbedrijven de consument informatie verschaffen die niet misleidend is. Elk element van de verschafte informatie kan misleidend zijn. Daarom moeten alle elementen goed onderzocht worden, ook de verschafte informatie over:

  • De algemene eigenschappen van het voedingsmiddel
  • De effecten en eigenschappen van het voedingsmiddel

Deze wet geeft een aantal vermeldingen aan als zijnde misleidend, namelijk:

  • Als de producent aangeeft dat het voedingsmiddel een bepaalde eigenschap bevat, terwijl alle vergelijkbare voedingsmiddelen ook die eigenschap hebben
  • Als de producent aangeeft dat het voedingsmiddel een bepaald ingrediënt bevat, terwijl dit ingrediënt is vervangen voor een ander ingrediënt

Deze regelgeving geldt voor de etikettering van het voedingsmiddel, maar ook voor de marketing eromheen en de presentatie van het product (verpakking, vorm etc).

Deze regelgeving is ook van toepassing op voedingsmiddelen die insecten bevatten.

2. Etiket informatie

Artikel 9 van wet No 1169/2011 geeft aan welke informatie de producent in ieder geval op het etiket moet vermelden. De volgende gegevens dienen op het etiket vermeld te worden, ook bij voedingsmiddelen die insecten bevatten:

  • De naam van het voedingsmiddel
  • De ingrediëntendeclaratie
  • Elk ingrediënt dat een allergie of intolerantie kan veroorzaken
  • De hoeveelheid van elk gebruikt ingrediënt
  • De houdbaarheidsdatum
  • Het nettogewicht van het voedingsmiddel
  • De bewaarinstructies
  • De naam en het adres van het productiebedrijf
  • Gebruiksvoorschriften indien niet per definitie duidelijk is hoe het product gebruikt moet worden
  • Indien het een drank betreft die meer dan 1.2% alcohol bevat, moet het exacte alcohol percentage vermeld worden

Deze regelgeving is ook van toepassing op voedingsmiddelen die insecten bevatten.

3. Informatie presenteren

Artikel 13 van wet No 1169/2011 geeft aan hoe de verplicht te vermelden informatie gepresenteerd moet worden, ook voor voedingsmiddelen gemaakt met insecten. De informatie moet:

  • Makkelijk zichtbaar zijn
  • Duidelijk leesbaar zijn
  • Onuitwisbaar zijn
  • Niet verstopt, vervaagd of achter pictogrammen weggevallen zijn

De volgende verplichte informatie moet in ieder geval in hetzelfde veld zichtbaar zijn:

  • De naam van het voedingsmiddel
  • Het nettogewicht van het voedingsmiddel
  • Indien het een drank betreft die meer dan 1.2% alcohol bevat, moet het exacte alcoholpercentage vermeld worden

Deze regelgeving is ook van toepassing op voedingsmiddelen die insecten bevatten.

4. Naamgeving

Artikel 17 van wet No 1169/2011 geeft aan hoe de naam van het voedingsmiddel vermeld moet worden. Als naam van het voedingsmiddel moet de wettelijke naamgeving van het product vermeld worden. Indien er geen wettelijke naam is voor het product moet een gangbare naam gebruikt worden. Indien die er ook niet is, moet een beschrijvende naam gebruikt worden. Hierbij is het belangrijk dat de naam de consument niet misleid.

Voor insecten geldt:

Voor plantaardige melkproducten bijvoorbeeld mag het woord ‘melk’ niet gebruikt worden om de producten te benoemen. Ook mag dit niet in de marketing en presentatie gebruikt worden. Dit geldt ook voor producten met insecten. Een product mag dus geen ‘insectenmelk’ genoemd worden.

Op dit moment bestaat er nog geen wettelijke of gangbare naam voor insecten. Daarom moet de producent duidelijk aangeven welke insecten gebruikt zijn in het product, waarbij het duidelijk genoeg moet zijn voor de consument en deze niet misleid mag worden.

5. Hoeveelheid ingrediënt

Artikel 22 van wet No 1169/2011 verplicht de producent om achter de gebruikte ingrediënten de hoeveelheid van het ingrediënt te vermelden. De ingrediënten moeten op volgorde van hoeveelheid genoemd worden. Als in de naam van het product verwezen wordt naar een ingrediënt, moet in ieder geval de hoeveelheid van dat specifieke ingrediënt genoemd worden. Indien een product bijvoorbeeld ‘Amandel Chocolade Reep’ heet, moet in ieder geval de hoeveelheid gebruikte amandel en chocolade vermeld worden.

Voor insecten geldt:

Er bestaat nog geen wettelijke naam voor insecten. Niet alle voedingsmiddelen gemaakt van insecten benoemen het gebruik van insecten in de naam van het voedingsmiddel. Echter vaak wordt in de marketing wel extra aangegeven dat het hoofdingrediënt van het voedingsmiddel uit eetbare insecten bestaat. Ondanks dat er in de naam niet verwezen wordt naar het hoofdzakelijke gebruik van insecten, wordt de aanwezigheid van insecten vaak aangegeven op de etikettering in woorden of afbeeldingen.

Daarom moet bij de meeste producten gemaakt van insecten ook de hoeveelheid gebruikt insect aangegeven worden. Deze hoeveelheid moet aangegeven worden als een percentage van het totaalproduct. Als het product enkel uit eetbare insecten bestaat, hoeft de gebruikte hoeveelheid niet genoemd te worden.

6. Allergenen

Artikel 9 van wet No 1169/2011 verplicht de producent om te vermelden welke allergenen er gebruikt zijn bij de productie van het voedingsmiddel. De volgende ingrediënten moeten als allergeen vermeld worden:

  • Granen die gluten bevatten
  • Schaal- en schelpdieren
  • Eieren en afgeleide producten
  • Vis en afgeleide producten zoals visgelatine
  • Pinda’s en afgeleide producten
  • Sojabonen en afgeleide producten
  • Melk en afgeleide producten
  • Noten
  • Selderij en afgeleide producten
  • Mosterd en afgeleide producten
  • Sesamzaad en afgeleide producten
  • Lupine en afgeleide producten
  • Weekdieren en afgeleide producten

Voor insecten geldt:

Er is op dit moment een verzoek gedaan om voedingsmiddelen die insecten bevatten toe te laten als ‘novel food’. Daarbij wordt er nu deskundig onderzoek gedaan naar de allergenen die insecten bevatten of kunnen bevatten. Op dit moment is er dus nog geen verplichte vermelding van allergenen die in insecten zitten, omdat er nog geen resultaten zijn van dit onderzoek.

Voedingsmiddelen gemaakt van insecten kunnen echter wel allergenen bevatten door de voeding die de insecten binnen hebben gekregen. Er wordt geadviseerd om die mogelijk aanwezige allergenen te vermelden bij de ingrediëntendeclaratie, dit is echter (nog) niet verplicht.

7. Herkomst ingrediënten

Artikel 26 van wet No. 1169/2011 verplicht een producent om de herkomst van de ingrediënten in het voedingsmiddel te vermelden. De herkomst van de ingrediënten kan op de volgende manieren worden aangegeven:

  • EU
  • Niet-EU
  • EU en niet-EU
  • Door het aangeven van de regio van herkomst, zolang de regio voldoende informatie geeft en van voldoende bekendheid is bij de consument
  • FAO gebied van visvangst
  • Het vermelden van de lidstaat of derde land van herkomst

Voor insecten geldt:

Bij het gebruik van insecten als hoofdingrediënt moet per product gekeken worden of het vermelden van de herkomst van de ingrediënten noodzakelijk is of niet. Als het vermelden van de herkomst van de ingrediënten vereist is, dan moeten bovenstaande regels opgevolgd worden.

Vb. Een product bestaat voor 75% uit insecten, waarbij het product in België is geproduceerd en de insecten in Frankrijk worden gekweekt. Dan moet vermeld worden dat het product in België wordt geproduceerd, en dat de insecten uit de EU komen of uit Frankrijk.

8. Afstandelijke communicatie

Artikel 14 van wet No. 1169/2011 stelt dat, indien het voedingsmiddel verkocht wordt via afstandelijke communicatie, de informatie betreffende de ingrediënten van het voedingsmiddel voor de daadwerkelijke aanschaf aangeboden moeten worden. Dit betreft alle informatie over het voedingsmiddel behalve de houdbaarheidsdatum. Met afstandelijke communicatie wordt bedoeld dat de consument en producent niet beiden fysiek bij de aanschaf aanwezig zijn, dus bijvoorbeeld bij verkoop via internet of vanuit een catalogus.

Voor insecten geldt:

Internet is op dit moment een van de meest gebruikte mediums om voedingsmiddelen aan te schaffen die insecten bevatten. Producenten die hun voedingsmiddelen via internet aanbieden, moeten dus zorgen dat op voorhand alle informatie beschikbaar is voor de consument. Ook moeten zij ervoor zorgen dat bij aflevering van de producten dezelfde informatie, plus de houdbaarheidsdatum, duidelijk zichtbaar is voor de consument.

VMT schreef al eerder over het gebruik van insecten in voedingsmiddelen:

 

Reageer op dit artikel