nieuws

Gezondheidsraad: bij recycling kunnen minerale oliën en vlamvertragers in voedsel komen

Duurzaamheid & MVO

Gezondheidsraad:  bij recycling kunnen minerale oliën en vlamvertragers in voedsel komen

De Nederlandse overheid en de voedingsindustrie tonen ambities om te komen tot een circulaire economie. Maar de Gezondheidsraad plaatst kritische kanttekeningen: hoe voorkom je dat gevaarlijke stoffen via verpakkingen in het voedsel terecht komen? Dit is nog niet goed geregeld, constateert het adviesorgaan van de regering in een rapport.

Ongeveer anderhalf jaar geleden tekenden de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven het Grondstoffenakkoord. Hierin spreken ze af om de Nederlandse economie in 2050 volledig te laten draaien op herbruikbare grondstoffen: een circulaire economie in plaats van een lineaire economie.

Risico’s gevaarlijke stoffen

Hoe zo’n circulaire economie eruit zal gaan zien, is nog onduidelijk. Maar bekijk alvast de risico’s voor de volksgezondheid die bijvoorbeeld recycling met zich meebrengt, stelt de Gezondheidsraad in het advies ‘Gevaarlijke stoffen in een circulaire economie’ dat ze naar staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven (D66) stuurde.

Vlamvertragers

De Gezondheidsraad: “Gevaarlijke stoffen als vlamvertragers en drukinkt kunnen onbedoeld via recycling in voedselverpakkingen terechtkomen. Dat kan schadelijk effecten voor de volksgezondheid met zich meebrengen.”

Vlamvertragers afkomstig van gerecyclede elektronica kunnen door illegale toepassing terechtkomen in voedselverpakkingen en warmhoudbekers. Langs deze weg kunnen gevaarlijke stoffen in het voedsel terechtkomen en uiteindelijk in het lichaam van mensen, aldus de Gezondheidsraad.

Minerale oliën

Drukinkt is een ander gevaar. Deze stof zit in papier en kan na recycling in bekertjes, zakjes, bakjes en servetten terechtkomen. Die op hun beurt weer in contact komen met voedsel. Deense onderzoekers vonden in 2015 157 stoffen in gerecyclede papierproducten die zijn classificeerden als ‘gevaarlijk.’ Het ging daarbij om minerale oliën en metalen , maar ook om weekmakers van plastics. 51 stoffen zijn ‘kritisch’: dat betekent dat er een reëel gezondheidsrisico ontstaat als ze in aanraking komen met voedsel.

Meten gevaarlijke stoffen

De hoeveel gevaarlijke stoffen die in gerecyclede producten circuleren “is groot.” Maar over de hoeveelheid, kan de Gezondheidsraad niets zeggen, omdat dat weinig wordt gemeten. De aanwezigheid van gevaarlijke stoffen betekent niet automatisch dat er negatieve gezondheidseffecten optreden, meldt het adviesorgaan. “Dat hangt naast de concentraties van deze stoffen in producten ook af van in hoeverre mensen hieraan worden blootgesteld.” De Gezondheidsraad voegt gelijk toe: “Maar ook dat wordt zelden gemeten.”

Wet en regelgeving voedselverpakkingen

Wat te doen? De Gezondheidsraad benadrukt “tekortkomingen in wet- en regelgeving op te lossen.” Een breed debat is nodig om tot oplossingen te komen. De Raad beveelt de staatssecretaris aan “een hoge prioriteit te geven aan participatie in het debat en daarbij nadrukkelijk aandacht te besteden aan de volksgezondheid.”

Kennisontwikkeling

Ook kennisontwikkeling is nodig om gezondheidsrisico’s te voorkomen, stelt het adviesorgaan. Verder pleit de Gezondheidsraad voor een geharmoniseerde regelgeving voor de toepassing van materialen in een voedselverpakking. Naast aanpassingen in wet- en regelgeving is meer onderzoek nodig over hoe gevaarlijke stoffen zich door de keten bewegen, concludeert de Gezondheidsraad.

Foodwatch roept het kabinet op haast te maken met regelgeving rond gevaarlijke stoffen. “Het kabinet belooft van alles maar beschermende maatregelen blijven almaar uit. De consument is de dupe doordat zij onnodig deze gevaarlijke stoffen binnenkrijgt.”

Reageer op dit artikel