artikel

‘Kansen op energie besparen vaak onbenut’

Algemeen

‘Kansen op energie besparen vaak onbenut’

Wat kan de voedingsmiddelenindustrie doen om energie te besparen of voedselverspilling tegen te gaan? Met deze vraag bezocht VMT op 19 maart de vakbeurs Aqua Nederland in Gorinchem. Vijf standhouders gaven antwoord, ieder vanuit hun eigen expertise. Dit artikel is verschenen in VMT 4 van 19 april 2019.

“De voedingsmiddelenindustrie zou wat meer lef mogen tonen”, zegt Arthur van Geet, salesengineer food & beverage bij Watson Marlow. “Wij hebben vaak mooie innovaties waarmee de industrie onder meer voedselverspilling kan tegengaan. Een voorbeeld daarvan is onze slangenpomp. Daarmee kunnen kaasmakers wrongel verpompen met minder beschadigingen. Zo gaat er minder wrongel verloren dan bij de gangbare pompen. We constateren in de praktijk dat voedingsmiddelenbedrijven zo’n overstap niet durven te maken. Ze zijn bang dat een nieuwe pomp nadelen heeft die ze nu nog niet kunnen overzien. Ik vind die angst niet terecht, want een gerenommeerde leverancier heeft voldoende expertise in huis om een pomp te adviseren die goed bij het proces past. Bovendien is het soms lastig dat veel voedingsmiddelenbedrijven continu productie draaien. Daardoor kun je niet zomaar even een test met een nieuwe pomp doen. Ook om die reden houden voedingsmiddelenbedrijven het liefst vast aan apparatuur en systemen die ze kennen.”

Energiebesparing

“En de voedingsmiddelenindustrie kan kosten besparen met energiebesparende maatregelen in de waterzuiveringsinstallatie”, zegt adjunct-directeur Siert Wiersema van Aerzen Nederland. “Zo’n 60 procent van de kosten van een waterzuivering gaat op aan de beluchting. Je kunt hier op een eenvoudige manier op besparen door een energiezuinige compressor aan te schaffen. Maar daarmee ben je er nog niet. Er wordt vaak meer lucht in het afvalwater gepompt dan de bacteriën nodig hebben voor de zuivering. Het zou beter zijn als er vaker en nauwkeuriger gemeten wordt hoeveel lucht de bacteriën daadwerkelijk nodig hebben. Met deze meetgegevens kun je ook de andere componenten in het systeem beter afstemmen op de werkelijke situatie. Een zuiveringsinstallatie heeft bijvoorbeeld een beluchtingsplaat. Een plaat met een te fijnmazig netwerk zorgt voor onnodig veel weerstand. Een te grove beluchtingsplaat zorgt weer voor te grote luchtbellen, waardoor de bacteriën niet alle lucht gebruiken die in het water wordt gepompt. Door alle componenten op de juiste manier op elkaar af te stemmen, kun je een energie-efficiëntieslag slaan.” Wiersma zegt dat ook Internet of Things kan helpen om energie te besparen. “Daarmee kun je de instellingen van de zuiveringsinstallatie afstemmen op de verwachte vervuiling. We merken dat dit voor voedingsmiddelen bedrijven nog geen topprioriteit heeft. Mede door overheidsmaatregelen, zoals de CO2-taks, verwacht ik dat dit soort thema’s hoger op de agenda komen te staan.”

Minder vervuild afvalwater

“De industrie kan de vervuiling van het afvalwater terugdringen door beter te meten wat de fasescheiding is tussen water en product”, zegt Tomaso Della Vedova, industrymanager food & beverage bij Endress + Hauser, als we hem vragen naar verbeterpunten voor onze branche. “In gesloten systemen wordt vaak water gebruikt om product uit de leidingen te drukken. Maar omdat de fasescheiding tussen het product en het water niet nauwkeurig gemeten wordt, verdwijnt er onnodig veel product in het riool. Dit is zonde, want het is duur om dit sterkvervuilde water te reinigen. Met nauwkeurige metingen kan dit worden tegengegaan.” Hij geeft aan dat dit ook geldt voor sys temen waarbij het ene product het andere product uit de leidingen drukt. “Door duidelijk in beeld te hebben waar het ene product stopt en het andere begint, hoef je minder te ver spillen.” Bovendien zegt hij dat het goed zou zijn om te meten hoeveel chemicaliën er daadwerkelijk nodig zijn om een installatie met een CIP-systeem goed te reinigen. “Voor afvalwater is het belangrijk om binnen te specificaties te blijven, zodat het water in de rivier geloosd mag worden. Door de hoeveelheid chemicaliën beter af te stemmen op de werkelijke situatie, is het gemakkelijker om binnen de specificaties te blijven.”

Energieverbruik per product

“De voedingsmiddelenindustrie energie kan besparen door het energieverbruik beter in beeld te brengen en daarop te sturen”, zegt accountmanager Jelger de Gruijter van Wonderware. Hij toont een een softwaresysteem dat inzichtelijk maakt hoeveel energie er per product verbruikt wordt. “Het bijzondere eraan is dat we de energie metingen koppelen aan de productie. Zo zie je per kilogram product hoeveel energie er verbruikt wordt. Dat kan aanleiding zijn om het energieverbruik van sommige processtappen verder terug te dringen. Fabrikanten besluiten ook op basis van deze gegevens om een product te saneren, omdat het simpelweg te veel energie kost om het te produceren.” De Gruijter geeft aan dat de kracht van dit systeem is dat iedereen in de fabriek snapt waar het over gaat en dezelfde taal spreekt. “Getallen zijn soms te abstract. Door meetgegevens in een grafiek visueel te maken, ziet iedereen in één oogopslag waar het probleem zit en wat het nemen van passende maatregelen oplevert.”

Best Efficiency Point

“Wat pompen betreft is het vooral belangrijk dat je voor de pomp kiest die het beste bij het proces past”, vertelt Jacob Beuker, accountmanager food & pharma bij Verder. “In de praktijk wordt daar weleens te gemakkelijk over gedacht. Het komt voor dat er een pomp stuk gaat en dat die vervangen wordt door eentje die nog ergens in het magazijn staat. Dit kan een goede, tijdelijke oplossing zijn voor pompen die weinig gebruikt worden. Maar bij intensief gebruik is het echt beter om eerst de situatie in kaart te brengen: wat is de viscositeit en temperatuur van het product? Hoeveel productschade accepteer je? Of is productschade juist wenselijk? Wat is de gewenste druk en het volume? Aan de hand daarvan kun je de juiste pomp kiezen en het BEP berekenen, het Best Efficiency Point. Zo kom je bij de pomp uit die qua totale kosten en qua energieverbruik het beste past bij de specifieke situatie.” 


Aqua Nederland

Aqua Nederland wordt jaarlijks georganiseerd in combinatie met de RioleringsVakdagen. Innovaties en producten op het gebied van waterbehandeling, watermanagement en watertechnologie voor onder meer de voedingsmiddelenindustrie staan hier centraal. Dit jaar was de vakbeurs op 19, 20 en 21 maart in de Evenementenhal in Gorinchem.


Reageer op dit artikel